Soyuz programı

Kısaca

Soyuz programı (Rusçada birlik anlamına gelir) 1960'lı yılların başında Sovyetlerin Ay projesi kapsamında başlatılan insanlı uzay uçuşu projesi. Bu proje kapsamında Soyuz uzay aracı ve Soyuz roketi geliştirilmiştir.
ABD'nin Ay'a daha önce ayak basması üzerine Sovyetlerin Ay projesi iptal edildi. Ancak bu görev için özel olarak geliştirilen Soyuz, kendisine başka uygulama alanları buldu. Özellikle uzay istasyonlarına mürettebat ve malzeme taşımakta kullanıldı.

Soyuz tasarımı, bir kısmı asla gerçekleşmeyen pek çok projeye temel oluşturdu. Başlangıçta Soyuz Sovyetler'in insanlı ay programı kapsamında Ay'a insan götürmek için tasarlanmıştı. Bunu ABD'nin (Saturn V) veya Sovyetler'in (N1) roketleri gibi dev bir roket kullanmadan, dünya yörüngesine gönderilen modüllerin kenetlenerek bir uzayaracı oluşturması yoluyla yapacaktı. Bu ilk tasarımlar baş tasarımcı (Sergey Korolyov) ve onun tasarım bürosu tarafından yapıldı. Korolyov, Soyuz'un uçtuğunu göremeden vefat etti. Çeşitli askeri modeller tasarım sürecinde ön plana çıktı ancak asla gerçekleşmedi. Zond uzayaracı, Dünya ve Ay çevresinde (sekiz şekli) çizecek şekilde bir yörünge için geliştirilen bir diğer insanlı Soyuz türeviydi ancak asla bu görev için yeterli güvenilirlik seviyesine ulaşamadı, siyasi ihtiyaçlar da bunu zorlamadı. Son olarak Salyut ve Mir istasyonlarının ikmâli için geliştirilen Progress serisi insansız yük gemileri, otomatik seyir ve kenetlenme mekanizmaları içeriyordu, dünyaya dönüş için gerekli donanımları yoktu.
2006 yılında Soyuz türevleri hala Rusya'ya uzaya güvenle insan taşıma kabiliyeti sağlamaktadır. Uluslararası Uzay İstasyonu'na personel ve yük taşıyan başlıca araç, Soyuz'dur

Soyuz 5
Soyuz 5 Soyuz 5 Sovyetler Birliği tarafından 15 Ocak 1969'da fırlatılan uzayaracı. Uzayda Soyuz 4 ile kenetlendi, mürettebattan iki kişi uzay yürüyüşü ile o araca geçerek dünyaya döndü. Mürettebatı Boris Volinov Aleksey Yeliseyev sadece fırlatmada Yevgeni Krunov sadece fırlatmada Görevleri Kenetlenme 16 Ocak'ta gerçekleşti. Soyuz 5'teki kozmonotlar Yevgeni Krunov and Aleksey Yeliseyev 37 dakika süren bir uzay yürüyüşü yaparak Soyuz 4'e geçtiler ve bu araçla dünyaya döndüler. Bu, iki uzay aracı arasında ilk mürettebat geçişiydi. Ne yazık ki Yeliseyev kamerasını çalıştırmayı unuttuğu için bu tarihi olay görüntüye alınamadı. Bu görev, Sovyetler Birliği'nin Ay'a insan indirme projesinin başarılı bir provasıydı. O projede de uzayadamlarının uzayda yürüyerek iki araç arasında geçmesi planlanıyordu.