Çanakkale

Çanakkale Resimleri

Havadan Çanakkale

Çanakkale,limanı

Truva Atı

Aynalı Çarşı

Saat kulesi

Lapseki Feribotu

Canakkale Kalesi

Çanakkale Savaşlarında Şehit Olan 253.000 Türk Kahraman'nın Anısına Yapılmış Kolosal Nitelikli Bir Anıttır.Şehitler Abidesi

Atatürk Heykeli

Bozcaada Kalesi

Restore edildikten sonra Kilitbahir Kültür ve Sanat Merkezi binasının ön cephesi

Çanakkale, kuzeybatı Anadolu'da, kendi adıyla anılan boğazın kıyısında yer alan kent, Çanakkale ili'nin merkez ilçesi. Çanakkale Merkez Nüfusu 2011 Yılı Verilerine Göre 104.321 Kişidir. Güney Marmara'nın Bursa, İnegöl, Balıkesir ve Bandırma'dan sonra 5.Büyük Kentidir.

Tarihçe

Eski çağlarda HELLESPONTOS ve DARDANEL olarak anılan Çanakkale M.Ö. 3000 yılından beri yerleşim alanı niteliğini korumuştur. Erken Bronz Dönemi’nden bu yana önemli bir yerleşim merkezi olan Çanakkale; Çanakkale Boğazı sayesinde Anadolu ile Avrupa ve Akdeniz ile Karadeniz arasındaki bağlantıyı sağlayan iki geçit bölgesinden biridir. Bu özelliği nedeniyle oldukça zengin bir tarihi vardır. Yörede yaşayan topluluklara ekonomik ve askeri üstünlük sağlamış, onlar da uygarlık alanında çağdaşlarını geçmişlerdir. Ancak bu durum, yöreyi çeşitli göç ve istila hareketlerinin hedefi yapmıştır. Değişik tarihlerde yerleşmek ya da yağmalamak amacıyla bölgeye gelenler olmuş, her iki durumda belirli kültür alışverişini yoğunlaştırmıştır. Bu kültürel yoğrulma, yüzyıllar boyu kesintilerle sürmüş, bunun sonucu oldukça renkli bir kültür mozaiği ortaya çıkmıştır. Boğazın en dar yerinde Fatih Sultan Mehmet döneminde Rumeli yakasında Sestos dolaylarında Kilitbahir, Anadolu yakasında Abydos dolaylarında Sultaniye (Kale-i Sultaniye) ya da Çanak Kalesi adı ile anılan kaleler yapılmıştır. Bugünkü Çanakkale İli’nin adı Anadolu yakasındaki Çanak Kalesinden gelmektedir.

Yörenin en eski halkı Beşiktepe ve Kumtepe yerleşmelerinden bilinen Kalkolitik Dönemin yerli halkıdır. Bunları, İ.Ö. 3000′lerden 1200′lere kadar herhangi bir dış etki altında kalmadan yaşamlarını sürdüren Troya halkı izler. Bundan sonra sırasıyla Troya Savaşları ile Akalar, Ege göçleri ile çeşitli kavimler gelmiştir. En son olarak Sicilyalı Komutan Roger De Flor’un ölümüyle buyruğundaki Katalonyalılar bir süre etkinliklerini sürdürseler de, daha sonra Türkler’le yaptıkları bir anlaşma gereği, Çanakkale ve yöresini Türk Beylerine bırakmışlardır.

M.Ö. 3000 yılında kurulan L Troia, M.Ö. 2500 yıllarında bir depremle yıkılmıştır. Bundan önce de yörede eski yerleşmelerin bulunduğu bilinmektedir. Dardanos kentinin I. Troia’dan önce kurulduğu düşünülmektedir. Kuruluş önceliği 100-150 yıl kadardır. M.Ö. 1200′lerde kuzeyden gelen “deniz kavimleri”nin göçü ile bölgede ve Anadolu’da yazılı tarih açısından karanlık dönem başlamıştır. Bölge, M.Ö. 7. yüzyılda Batı Anadolu’da büyük bir güç haline gelen Lydia Krallığı’nın egemenliğine girmiş, M.Ö. 5. yüzyılda Perslerin gelmesiyle, Pers etkisi artmaya başlamış, M.Ö. 386 yılında Persler ve Spartalûar arasında yapılan “Kral Barışı” ile bölgede kesin olarak Pers egemenliği sağlanmıştır. M.Ö. 334′te Makedonya Kralı Büyük İskender’in Pers ordusunu Biga Çayı (Granikos) yakınlarında bozguna uğratmasıyla Anadolu’da Pers hakimiyeti gerilemeye başlamıştır.

İskender’in Ölümünden sonra İskender’in komutanları bölgede iktidar mücadelesine girişmişlerdir. Bergama Krallığı’nın hakimiyeti ve Galat istilaları döneminden sonra, Roma’nın bölgedeki hakimiyet kurma çabaları sırasında Diktatör Sulla, Gelibolu’ya kadar gelmiştir. Bölge, Roma ve Bizans dönemlerinde limanlarıyla da önem kazanmıştır. Osmanlıların Akdeniz’de egemenlik kurma istekleri, onları Balkan Yarımadası’ndaki fetihlere, Gelibolu ve yöresinden başlamaya yöneltmiştir. Gelibolu’da bir tersanenin kurulmasıyla birlikte Çanakkale’deki Osmanlı egemenliği daha da artmıştır. Boğazın önemi Çanakkale Savaşları’nda (1. Dünya Savaşı’nda) bir kez daha gündeme gelmiş ve düşman donanması 18 Mart 1915 tarihinde bozguna uğratılmıştır.

Kent Tarihi

Osmanlı egemenliğine giren, Boğaz’ın kıyısına kurulmuş kentin çekirdeğini 1462 yılında Çimenlik Kalesi’nin etrafında başlayan yerleşim oluşturuyor. Günümüzde de iyi durumda olan ve Askeri Deniz Müzesi ile birlikte görülebilen kalenin ve boğazın savunulmasında görevli asker ve idareci sivil memur müslümanlar ilk olarak Fatih Camisi civarındaki Cami-i Kebir mahallesini kurdular. Aynı dönemde kalenin yapımında çalışan Romanlar da Çay Mahallesini oluşturdular.

Bu iki mahallenin oluşumundan sonra yoğun olarak denizcilik ile uğraşan Rumlar çevreden kente geldiler Cami-i Kebir mahallesinin kuzey yönünde Rum mahallesi oluşturdular.Ermeniler de Rumlarla aynı dönemde Zafer Meydanı kilise civarına yerleşerek kendi mahallelerini kurdular.Kentin çarşısı da bu durumda kalenin kuzeyinden doğu yönüne doğru yerleşti. Sarıçay kenarında küçük sanayi yer alırken zanaatkârlar da Ermeni mahallesinin güneyi ile Çay Mahallesinin doğusunu mekan tuttular.Bir dönem Kale-î Sultaniye olarak anılan kentin günümüzdeki adının kalenin çanağı andırmasından ya da yöredeki çanak-çömlek yapımcılığından geldiği düşünülüyor.

Liman Kenti

18. yy’a kadar kent olma yolunda belirli bir gelişme gösteren Çanakkale, Boğazlarda ekonomik faaliyetin yoğunlaşması ile bir liman kenti olmaya ve zenginleşmeye başlar. Eski mahalleler büyürken ticari faaliyeti yürüten Yahudiler kentin doğu tarafına yerleşerek Musevi mahallesini kurarlar. Boğaz ticareti ve liman kenti olarak oynadığı rol kente ticari ataşelikler ve fahri konsoloslukların gelmesine neden olur, bu temsilciliklerin sayısı kısa zamanda yirmiyi bulur. Bunlar Kordon boyunca ticari ataşelikler mahallesini oluştururlar.19. yy’da Osmanlı’nın çöküş yaşaması Ege Adaları, Kırım ve Balkanlardaki müslümanların Anadolu anakarasına göçünü başlattı. Buraları güvensiz bulanların bir bölümü de Çanakkale’ye yerleşti. Tatar mahallesi o zamanlarda oluştu. Müslümanlar dışındaki kent halkı ise göçmek bir yana genişlemeyi sürdürdüler. Yeni bir Rum mahallesi kurdular.

Savaş

20. yy’ın başından itibaren başlayan savaş ortamı oldukça karmaşık bir göç dalgası yarattı. Elli yıllık bir döneme yayılan bu süreçte müslümanlar dışındaki halk kenti terketti. Balkanlar’dan ve Ege Adaları’ndan göçmenler geldi. Gelenler gidenlerin mahallelerine, evlerine yerleştikleri için kent dokusunda büyük bir değişim yaşanmadı. I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere – Fransa – Rusya ‘ya karşı Almanya - Avusturya-Macaristan – İtalya üçlü ittifakı oluşmuş tu. Osmanlı itilaf devlet lerinin yanında yer almak istemiş ancak olumlu cevap alamamıştı. Osmanlı tara fından satın alındığı açık lanan İki Alman savaş gemisinin Karadeniz’e geçerek Rusya’yı bombalamaları üzerine Osmanlı fiilen savaşa katılmış oldu.

Alman savaş gemilerinin peşinden gelen İngiliz ve Fransız savaş gemileri Çanakkale Boğazı’ndan geçmek ve Karadeniz’e çıkmak istiyordu. Osmanlı buna izin vermeyince İngiliz-Fransız donanması Boğaz’ı kuşattı. (1915) Osmanlı Boğaz’ın iki yanına yerleştirdiği kuvvetlerle donanmanın geçmesine ve karaya çıkmasına izin vermedi.Her iki tarafın büyük kayıplar verdiği bu dramatik savaşın geçtiği yerler günümüzde tarihi Milli Park. Bu bölgeyi ilerleyen sayfalarımızda özel bir bölüm olarak göreceğiz. Çanakkale stratejik Boğaz’ın kapısı konumunda olduğundan ve Çanakkale Savaşları’nı doğrudan yaşadığından savaş sonrasında da, yeni bir savaş, yani İstiklal Savaşı süresinde zor bir dönem geçirdi.Cumhuriyet’le birlikte yaralarını sarmaya ve kendine yeniden çeki düzen vermeye çalışan kent bu kez Türkiye katılmasa da II. Dünya Savaşı ile karşılaşıyordu. 2. Dünya Savaşı süresince de genç Türkiye Cumhuriyeti Çanakkale Boğazı’nda yoğun bir tahkimat yapmak durumunda kaldı. Savaş yılları bütün Türkiye gibi Çanakkale için de zor geçti.

Savaştan sonra

2. büyük savaş sonrasında 1949 yılında kent için ilk plan yapıldı. Cumhuriyet Meydanı düzenlendi ve kentin varolan yerleşim ve sanayi ticaret alanlarının gelişme ve yapılanma şartları belirlendi.Kent 1950′lerin ikinci yarısında, 1970′li yılların ortalarında ve 1980′lerin ilk yarısında büyüme atakları yapar. Bu ataklarda planlar zorlanır ve kırılır.

Coğrafya

Çanakkale Türkiye’nin kuzeybatısında Avrupa ve Asya kıtalarını birbirinden ayıran ve kendi adını taşıyan Boğaz’ın iki yakasında kurulmuştur.

Arazi Yapısı

Çanakkale Balkan Yarımadası’nın Doğu Trakya topraklarına bir kıstakla bağlanmış Gelibolu Yarımadası ile, Anadolu’nun batı uzantısı olan Biga Yarımadası üzerinde toprakları bulunan bir ilimizdir. Avrupa ve Asya’da toprakları bulunan Çanakkale, Edirne, Tekirdağ ve Balıkesir il sınırları ile çevrilidir. İl sınırlarına; Ege Denizinde Türkiye’nin en büyük adası olan Gökçeada ile Bozcaada ve Tavşan Adaları da girer. İl , 25° 40′-27°30′ doğu boylamları ve 39°27′-40°45′ kuzey enlemleri arasında 9.933 Km2 lik bir alanı kapsar. İlimizin topraklan büyük bir kısmıyla Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümüne; Edremit Körfezi kıyısındaki küçük bir alanı ise, Ege Bölgesine girer. Anadolu Yarımadası’nın en batı noktası Baba Burnu ile Türkiye’nin en batı noktası olan Gökçeada’daki Avlaka Burnu il sınırları içerisindedir. İlin toplam kıyı uzunluğu 671 km.dir.

Dağlar

Çanakkale ilinin toprakları, genellikle dağ ve tepelerle kaplı alanların vadilerle parçalanmış engebeli görünüşündedir.En yüksek dağı 1767 metre ile Kaz Dağı’dır. Gelibolu Yarımadası’nda Tekir Dağlarının uzantısı olan Koru Dağı 726 metre yüksekliktedir . Diğer yüksek dağlar , kaz dağı dolaylarında yer alır. Biga yöresinde kuzeydoğu , güneybatı yönünde uzanan 500-1000 mt. arasındaki az yüksek sıralar, dalgalı bir görünüm Gelibolu Yarımadası’nda, boğazdan Saroz Körfezine doğru basamak basamak bir yükselme görülür. 400 metreye yaklaşan, tepeler dik yamaçlarla Saroz Körfezine iner.

Ovalar

Akarsu ağızlarında ve geniş tabanlı vadilerde görülen ovalar Çanakkale’de az yer kaplar. Ezine Ovası, Bayramiç Ovası, Kumkale Ovası, Biga ve Karabiga Ovaları, Agonya Yenice-Hamdibey-Kalkım Ovası, Umurbey ve Sarıçay Ovaları , Anadolu yakasındaki ovalardır. Gelibolu Yarımadasında ise Kavak Ovası, Cumalı Ovası, Yalova Ovası, Kilye ve Piren Ovaları vardır.

Akarsular ve Göller

İlin dahilinde büyük, küçük bütün akarsuların düzenli bir rejimi yoktur. Sonbahar yağmurlarıyla ve karların erimeye başladığı nisan, mayıs aylarında kabarırlar, bunun dışındaki sürelerde bir kaç yüz litrelik debiye kadar düşerler.Bu düzensizlik yüzünden ildeki akarsulardan ulaşım ve tarım yönünden yararlanma imkanı olmamaktadır. Akarsuların çoğu Kazdağı’ndan doğarlar. İldeki akarsuların belli başlıları; Tuzla Çayı, Menderes Çayı, Sarıçay , Kocabaş Çayı, Bayramiç Deresi, Bergaz Çayı ve Kavak Çayı’dır. İl sınırları içinde kalan arazide önemli bir göl yoktur. Mevcut göller Gelibolu Yarımadası’nda ve Gökçeada’da yazın kuruyan tuz gölleri’dir.

Resimlerin Devamı

Çanakkale Bogazı

Truva İmparatoru Hadrian heykeli Çanakkale Müzesi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Logosu

Bitki Örtüsü

İl yüzölçümünün % 55′i ormanlıktır. Kalan diğer alan çayır, mera ve tarıma elverişli arazi ile kaplıdır. Akdeniz iklimine özgü bitki topluluğu makiler, defne, kocayemiş, mersin ve çalılıklardan oluşmuştur. Bu ormanlarda karışık cins ağaç toplulukları bulunur. Kızılçam, karaçam, köknar, meşe, kayın türündeki ağaçlar çoğunluktadır. Koru tipi ormanlara, Kazdağı dolaylarında rastlanır. İç kısımlarda, bozkır görünümlü, cılız otlu, tahıl üretimine elverişli alanlar ile su boylarında her mevsim yeşil kalabilen çayırlara rastlanır.

Çevre

Doğal çevrenin giderek bozulup yok olduğu günümüzde ülke nüfusunun % 25′ inin, ülke sanayisinin yarısından fazlasının bulunduğu Marmara Bölgesinde kentleşme ve sanayileşme baskısına direnebilen bir yaşam ortamıdır Çanakkale. Dünyanın önemli su yollarından biri olan Çanakkale Boğazı, 671 km. kıyı şeridi, kendine has özellikleri, ilimiz doğal çevresinin en belirgin zenginliklerindendir. Çanakkale’de kentleşme ve sanayileşme yoğun bir biçimde yaşanmadığından ülke genelinde görülen çevre problemleri ilide yaşanmamaktadır. Mevcut sanayi tesislerinde sıvı ve gaz atıkları yönünden gerekli önlemler alınmakta, yerleşim yerlerinden kaynaklanan sıvı ve katı atıkların en az zararla bertarafına çalışılmaktadır. Gerçekleştirilmesi planlanan yatırımların çevre üzerinde yapabileceği olumsuz etkilerin önceden belirlenerek gerekli önlemlerin alınması amacıyla Çevresel Etki Değerlendirme Çalışmaları sürdürülmektedir. Sanayi’de kullanım için getirilen doğal gazın önümüzdeki yıllarda ısınma amaçlı olarak kullanımı da planlanmaktadır.

İdari Durumu

ilin merkez ilçe dışında ikisi ada olmak üzere 11 ilçesi vardır. 9933 Km2′lik bir alanı kapsayan Çanakkale’nin 565 köyü, 21 bucağı ve 34 belediyesi vardır. 34 belediyeden 12′si il merkezi ve ilçe belediyesidir. Diğerleri ise kırsal kesim belediyesidir.

Nüfus

Çanakkale’nin toplam nüfusu, 2011 Yılı sonu itibariyle 486.445′dir. Toplam nüfus büyüklüğüne göre iller sıralamasında 55. sırada yer almaktadır. Nüfus yoğunluğu 49’dur.Nüfus itibarıyla en kalabalık ilçe, 135.192 nüfus ile Merkez ilçeden sonra 82.037 nüfus ile Biga ilçesi, en az nüfusa sahip ilçemiz ise 2.472 ile Bozcaada ilçesi olmaktadır.İlide toplam nüfusun % 51′ini ( 249.088) erkek nüfusu, % 49′unu (237.357) kadın nüfusu oluşturmuştur. İl merkezi ve ilçe merkezlerinde 139.290 (%52) erkek, 128.792 (%48) kadın yaşarken, belde ve köylerde 109.798 (%50) erkek, 108.565 (%50) kadın yaşamaktadır. Kısaca Çanakkale nüfusunun ( % 55) il merkezi ve ilçe merkezlerinde, 218.363’ü (%45) belde ve köylerde yaşamaktadır.

Bölgeler 2009 2010 2011 MERKEZ 125.231 136.484 135.192 AYVACIK 30.144 30.027 30.285 BAYRAMİÇ 30.807 30.707 30.471 BİGA 80.849 80.982 82.037 BOZCAADA 2.496 2.354 2.472 ÇAN 50.960 50.669 50.227 ECEABAT 9.259 9.154 9.088 EZİNE 32.353 36.088 32.128 GELİBOLU 45.853 44.697 45.327 GÖKÇEADA 7.057 7.074 8.210 LAPSEKİ 26.467 26.365 25.952 YENİCE 36.259 35.796 35.056 GENEL TOPLAM 477.735 490.397 486.445 Kaynak :

1940 yılından 200 yılına Kadar Olan İstatistikler Genel Nufus Sayımlarından 2007 ve Sonraki Yıllara Ait İstatistikler Adrese Dayalı Nufus Kayıt Sisteminden Elde Edilmiştir.

Kültür

Çanakkale, binyıllar boyunca farklı toplumların egemenliğinde kalmış, gerek mimarisinde gerek yaşamda onlardan izler taşımaktadır. 1970'li yıllardan itibaren ile yapılmaya başlayan ticarî yatırımlarla ildeki geleneksel toplum yapısı yerini hızla modernize kent olmuştur. Ticarî yatırımlarla ulaşım kolaylaşmış ve şehrin görünümünün değişmesi böylece başlamıştır. Bugün Çanakkale Türkiye'nin en modern çevrelerindendir. Geniş kaldırımları, temiz caddeleri, bakımlı binaları ile örnek bir şehirdir. Henüz altyapısı tam oturmamışsa da kültürel anlamda Çanakkale ili Türkiye'de önde gelen çevrelerdenidir.

Toplumda çekirdek aile yaygındır. Toplum, Türkmenler, Pomaklar, Yörükler, Bulgaristan göçmenleri ve az sayıda Kumuk Türkleri ve Çerkez ile Boşnak'tan oluşur. Boşnak ve Yörükler genelde tarım ile uğraşırlar. Fakat halk etnik yapıya göre ayrılmamış birlik içinde yaşamaktadır. Fakat her toplum kendi kültürel yapısını korur. İl ve ilçe merkezlerinde büyük ölçüde modern giyim örnekleri benimsenmiştir. Kırsal kesimden gelen bayanlar, beyaz Yemenî adı verilen eşarp ve şalvar ile siyah naylonumsu kumaştan pardesü giyerler, kırsal kesim erkeklerinde ise baskın giyim türü, pantolon, ceket ve kaskettir. Yörede erkeklerin şalvar giydiği pek görülmez. Çanakkale'de üretilen başlıca gıda ürünleri, şarap, zeytin, sardalya, peynir helvası ve keşkektir.

Geleneksel El Sanatları

Çanakkale XVII. yüzyıl sonlarından XX. yüzyıl başlarına dek önemli bir seramik merkezi olmuştur. Burada çoğunlukla çukur tabak, kâse, küp, sürahi, testi ve vazolar yapılmıştır. XVII Yüzyıl ile XIX. yüzyılın ilk yarısı örnekleri stil, kompozisyon, renk ve desen özellikleri ile ilgili ilgi çeker. Günümüzde Çanakkale’de toprak işçiliği vazo, saksı, küllük, tuzluk, Samdan vb. yapımıyla sürmektedir. Bunlar hediyelik eşya olarak kullanılmaktadır. Seramikçilik ve halıcılık Çanakkale folklorunun otantikliğini kaybetmeden en belirgin özelliklerini günümüze kadar taşımışlardır.

Önemli Kutlama Günleri ve Festival ve Şenlikler
Etkinlik Adı	Düzenleyen Kurum
Çanakkale Deniz Zaferi	Çanakkale Valiliği – 18 Mart
Çanakkale Deniz Şehitlerini Anma Günü	Boğaz Komutanlığı – 4 Nisan
Anzak Günü	Valilik, Avustralya, Yeni Zellanda – 25 Nisan
Türklerin Rumeliye Çıkışları	Gelibolu Kaymakamlığı – 26/28 Mayıs
Lapseki Kiraz Şenlikleri	Lapseki Belediyesi – Haziranın 2. Haftası
Kabotaj Bayramı	Denizcilik Bölge Müdürlüğü – 1 Temmuz
Sardalya Festivali	Gelibolu Belediseyi – 15/16/17 Temmuz
Kültürlerarası Troia Sanat Şenliği	İl Kültür Müdürlüğü – 01/07 Ağustos
Anafartalar Zaferi	2. Kolordu Komutanlığı – 10 Ağustos
Bozcaada Bağbozumu Festivali	Bozcaada Belediyesi – Ağustosun 3. Haftası
Bayramiç Ayazma ve İDA Şenlikleri	Bayramiç Belediyesi – Ağustosun 2. Haftası
Çanakkale Uluslar arası Troya Festivali	Çanakkale Belediyesi – 10/18 Ağustos
Umurbey Şeftali Şenliği	Umurbey Belediyesi – Ağustosun 2. Haftası
Assos Gösteri Sanatları Festivali	Assos Vakfı – Ekimin 1. Haftası
Ahilik Kültürü Haftası	Esnaf Sanatkarlar Odası – Ekimin 2. Haftası
Gökçeada Film Festivali	Gökçeada Belediyesi – 15/22 Ağustos
Kazdağı Doğa Yürüyüşü	Yenice Belediyesi – Haziran Ayı İçi
Lapseki Bld. Bşk. Beach Voleybol Şam.	Lapseki Belediyesi – Temmuzun 4. Haftası

Turizm

Çanakkale ve diğer ilçeler tarihî ve doğal güzellikler bakımından oldukça zengin olmasına rağmen, bölge olması gerekenden oldukça az turist çekmektedir. Turizme fazla yatırım yapılmamaktadır.Her yıl 25 Nisan'da düzenlenen Anzac Günü'nde Avustralya ve Yeni Zellanda'dan gelen binlerce turist bölgeye akın etmektedir. Turizm genellikle Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Gelibolu, Truva Savaşı'na ev sahipliği yapmış Truva Antik Kenti ve Assos Antik Kenti üzerine odaklıdır. Deniz turizmine uygun olmasına rağmen bu yönde bir yapılanma pek yoktur.

Sosyal Yapı

Eğitim

Çanakkale ili eğitim öğretim durumu ve fiziki koşullar bakımından oldukça iyi durumdadır.İlköğretim okulları ve Kız Meslek Liseleri bünyesindeki anasınıfları, öğretmen ve öğrencileri dahilİldeki okur-yazar oranı (+6 yaş nüfus) 2011 Yılı TUİK verilerine göre % 97,55’tir.İlde ‘2011-2012’ eğitim öğretim yılında; Okul öncesi eğitimde 19 bağımsız anaokulu ile ilk ve ortaöğretim okulları bünyesinde 344 anasınıfında 6.407 öğrenci ve 286 öğretmen ile eğitim-öğretime devam etmektedir. Derslik başına düşen öğrenci sayısı 19 olup okullaşma oranı 36-75 ay arası çocuklar için % 43,4’dür.İlköğretimde 175 ilköğretim okulunda 44.505 öğrenci ve 2.556 öğretmen ile eğitim ve öğretime devam edilmekte olup derslik başına düşen öğrenci sayısı 18,5, okullaşma oranı % 99,8’dir.

Ortaöğretimde 77 lise ve dengi okulda 23.357 öğrenci ve 1.471 öğretmen ile eğitim ve öğretime devam edilmekte olup derslik başına düşen öğrenci sayısı 22,5, okullaşma oranı % 93,4’tür.İl merkezinde üç adet özel ilköğretim okulu, 1 özel lise bulunmakta olup ayrıca il genelinde 32 özel dershane, 1 özel etüd merkezi ve 10 özel rehabilitasyon merkezi bulunmaktadır. Yükseköğretimde ise Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde; İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Fen Edebiyat Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Su ürünleri Fakültesi, Ziraat Fakültesi ve İletişim Fakültesi olmak üzere 10 fakülte, 6 yüksekokul ve 11 Meslek Yüksek Okulu ile 4 enstitü, 25 araştırma merkezi ve 1 uygulama ve araştırma hastanesi bulunmakta olup Üniversitede 31.107 öğrenci bulunmaktadır.

Sağlık

İl çapında 10 adet Devlet Hastanesi, 1 adet üniversite araştırma ve uygulama hastanesi, 2 adet askeri hastane, 2 adet özel hastane, 1 adet Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, 2 adet Verem Savaş Dispanseri, 1 adet Ana Çocuk Sağlığı Merkezi bulunmaktadır. 12 Temmuz 2010 itibariyle İlimizde Aile Hekimliğine geçilmiş olup, 12 Toplum Sağlığı Merkezi, 51 Aile Sağlığı Merkezi, 131 Aile Hekimliği Birimi, 97 Sağlık Evinde hizmet verilmektedir. Ayrıca 16 adet 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu, 1 adet Tıp Merkezi, 4 adet Özel Poliklinik ve 6 adet Diyaliz Merkezi bulunmaktadır.

Ekonomik Yapı

İl ekonomisinde tarım en önemli faaliyet olmakla beraber son yıllarda tarıma dayalı sanayi kolları gelişme göstermekte ve buna bağlı olarak ekonomide sanayinin payı artmaktadır.2011 yılı TÜİK verilerine göre (Çanakkale-Balıkesir) Bölgesinde istihdam edilen nüfusun (575 bin kişi) %39,7’si tarım (Türkiye % 25,5), % 18,6’sı sanayi (Türkiye % 26,5) ve % 41,7’si hizmetler (Türkiye % 48,1) sektöründe çalışmaktadır.

TÜİK tarafından açıklanan 2011 yılı işsizlik verilerine göre TR 22 (Çanakkale-Balıkesir) Bölgesinde işsizlik oranı % 5,3’dür. En düşük işsizlik oranları sıralamasına göre TR 22 (Çanakkale-Balıkesir) Bölgesinde 26 bölge arasında 2. sırada yer almakta olup Marmara Bölgesi’nde ise en düşük işsizlik oranına sahiptir.TUİK tarafından İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 2. Düzeye karşılık gelen 26 bölge için yapılan Gayri Safi Katma Değer Hesabı (GSKD) çalışmaları sonuçlarına göre; TR22 Balıkesir Çanakkale bölgesinde 2008 yılında GSKD 18 Milyar 453 Milyon 821 Bin TL, kişi başına gayri safi katma değer de 11.528 TL (9.000 $) olarak hesaplanmıştır.

İl yüzölçümünün % 54′ünü ormanlar, % 33′ünü tarım yapılan arazi, % 3′ünü çayır ve meralar, % 10′unu kültür dışı araziler kaplamaktadır. Tarım arazisinin % 79′u tarla arazisi, % 6′sı sebze, % 4′ü meyve, % 2′si bağ, % 9′u zeytinliktir. İlin toplam tarım alanı 330.337 ha. olup, 177.953 ha. alanı sulanabilir arazidir. Toplam 80.141 ha. (% 45) alan sulanmakta olup, bunun 72.390 ha’ lık kısmı (%90) devlet tarafından gerçekleştirilmektedir. Türkiye toplam şeftali üretiminin % 16’sı, salçalık biber üretiminin % 16’sı, çeltik üretiminin % 11’i, , kanola üretiminin % 8’i, zeytin üretiminin % 7,3’ü, domates üretiminin % 5,7’si, elma üretiminin % 4,5’i ve bakla üretiminin % 3’ü ilimizde gerçekleştirilmektedir.

Çanakkale köylüsünün önemli geçim kaynaklarının başında hayvancılık gelmekte olup, İl’de 200.804 adet Büyükbaş hayvan, 577.361 adet Küçükbaş hayvan vardır. Hayvancılıkta süt üretimi önemli bir yer tutmakta olup 2011 yılında 506.360 ton süt üretimi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kümes hayvancılığı ve arıcılık da önemli geçim kaynakları arasındadır. ilinde 2011 yılı içinde 10.760 ton deniz balığı, 27 ton tatlı su balığı, 206 ton kültür balığı, 545 ton diğer deniz canlıları olmak üzere 11.538 ton su ürünü üretimi gerçekleştirilmiştir.

Çanakkale ve Biga’da olmak üzere 2 adet Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. Ayrıca il genelinde yer alan 7 adet küçük sanayi sitesinde toplam 913 işyeri faaliyetine devam etmektedir.Ekonomi Bakanlığı’nca düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 2011 yılında ilimizde yapılan yatırımlar için toplam yatırım tutarı 617.863.490 TL. olan 26 adet yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir.

İklim

Çanakkale İlinin iklimi, bulunduğu yer nedeniyle geçiş iklimi özellikleri gösterir. Genel karakteriyle Akdeniz iklimi özelliklerini yansıtır. Bunun yanında İlin daha kuzeyde bulunması nedeniyle kışları ortalama sıcaklık daha düşüktür. Minimum sıcaklık -4,2 °C ile Şubat ayı, Maksimum sıcaklık +35,8 ile Ağustos ayındadır. Yıllık sıcaklık ortalaması 14.7, ortalama nem oranı ise %72.6′dır. İlimizi çevre İllerden ayıran diğer bir özelliği de yılın büyük bir kısmının rüzgarlı geçmesidir. Yıllık egemen rüzgar kuzey rüzgarlarıdır. En çok, poyraz, yıldız, lodos, kıble eser. Yıllık ortalama yağış miktarı 662.8 m3 (Gökçeada) ile 854.9 m3 (Ayvacık) arasında değişmektedir. Yaz aylarında yağış miktarı oldukça düşüktür. Yağışların en fazla görüldüğü aylar Aralık, Ocak ve Şubat ayları’dır. Karla örtülü gün sayısı en fazla 8 gün kadardır.

Çanakkale Ay Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl En yüksek °C (°F) 19.9 (67.8) 21.2 (70.2) 24.2 (75.6) 26.1 (79.0) 32.1 (89.8) 36.8 (98.2) 39.0 (102.2) 38.6 (101.5) 35.4 (95.7) 31.7 (89.1) 25.2 (77.4) 22.5 (72.5) 39.0 (102.2) Ortalama yükseklik °C (°F) 9.6 (49.3) 9.8 (49.6) 12.3 (54.1) 16.9 (62.4) 22.4 (72.3) 27.7 (81.9) 30.6 (87.1) 30.3 (86.5) 26.0 (78.8) 20.5 (68.9) 15.4 (59.7) 11.3 (52.3) 19.4 (66.9) Ortalama düşük °C (°F) 3.3 (37.9) 3.4 (38.1) 5.0 (41.0) 8.7 (47.7) 12.9 (55.2) 17.1 (62.8) 19.8 (67.6) 19.9 (67.8) 16.1 (61.0) 12.3 (54.1) 8.2 (46.8) 5.3 (41.5) 11.0 (51.8) En düşük °C (°F) −8.6 (16.5) −11.2 (11.8) −8.4 (16.9) −1.3 (29.7) 3.4 (38.1) 8.4 (47.1) 11.6 (52.9) 11.6 (52.9) 8.2 (46.8) 0.4 (32.7) −2.8 (27.0) −7.2 (19.0) −11.2 (11.8) Ortalama yağış mm (inches) 85.3 (3.36) 66.2 (2.61) 65.8 (2.59) 47.3 (1.86) 32.1 (1.26) 23.1 (0.91) 14.6 (0.57) 6.9 (0.27) 21.9 (0.86) 58.0 (2.28) 89.1 (3.51) 102.4 (4.03) 612.7 (24.11) Ortalama yağmurlu günler 10.9 10.3 9.0 8.4 5.6 4.3 3.6 2.1 3.6 6.6 9.1 12.1 85.6 Ortalama aylık güneş ışığı saatleri 105.4 123.2 170.5 219.0 294.5 333.0 365.8 350.3 267.0 195.3 132.0 93.0 2.649 Source: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü

Ulaşım

Karayolu

İlin toplam karayolu uzunluğu 1.065 km. olup, bunun 513 km.si devlet yolu, 552 km.si il yoludur. İl yollarının % 98’i asfalt, devlet yollarının % 97’si tümü asfalttır. İl’de yolu olmayan köy yoktur. 3.470 km. köy yolu ağının 2.268 km.si (% 65) asfalt, 1.057 km.si (% 31) stabilize, 145 km.si (% 5) tesviye yoldur. İl çapında 1. derece köy yolu toplam 2.288 Km olup, bunun % 85′i asfalttır.

Denizyolu

Denizyolu ulaşımı ‘Çanakkale Eceabat’,‘ Lapseki Gelibolu’, ‘Çanakkale Gökçeada’ ve ‘Bozcaada Yükyeri’ arasında karşılıklı feribot seferleri ile Bozcaada ve Gökçeada’ya Çanakkale’den hızlı feribot seferleri GESTAŞ tarafından yapılmaktadır. Çanakkale Merkez, Eceabat, Gelibolu, Lapseki, Ezine-Geyikli Yükyeri, Bozcada, Gökçeada, Çardak ve Kabatepe’de iskeleler bulunmaktadır. Ayrıca Çanakkale Kepez Limanı ile Ezine’de Akçansa Çimento Fabrikasına, Biga’da İçdaş’a ait liman bulunmaktadır.

Havayolu

İl Merkezinde 1.800×30 boyutlarında bir havaalanı mevcut olup, haftanın her günü İstanbul ve Ankara’dan tarifeli seferler yapılmaktadır. Gökçeada’da askeri ve insani amaçlı 2 havaalanı bulunmaktadır.