19. yüzyıl

19. yüzyıl, miladi takvime göre 1 Ocak 1801 ile 31 Aralık 1900 günleri arasındaki zaman dilimi olarak kabul edilmektedir.

Dönemler

• Sanayi Devrimi
• İngiliz naipliği, Victoria devri (Britanya İmparatorluğu)
• Restorasyon (Fransa), Temmuz Monarşisi, İkinci Cumhuriyet (Fransa), İkinci İmparatorluk (Fransa), Üçüncü Cumhuriyet (Fransa)
• Edo dönemi

Olaylar

1800'ler

• 1802 - Victor Hugo'nun doğumu
• 1804 - Cezzar Ahmed Paşa'nın doğumu
• 1804 - Napolyon kendini imparator ilan etti
• 1807 - Kabakçı Mustafa İsyanı
• 1809 - Kale-i Sultaniye Antlaşması imzalandı

1810'lar

• 1812 - 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonu Bükreş Antlaşması'nın imzalanması
• 1812 - Babanzade Ahmet Paşa İsyanı
• 1812 - Charles Dickens'ın doğumu
• 1816 - Napoli krallığı yıkıldı

1820'ler

• 1821 - Yunanistan isyanlar sonucu bağımsız oldu
• 1827 - Navarin Olayı

1830'lar

• 1830 - Fransızlar Cezayir'i Osmanlılardan aldı.
• 1830 - Yunanistan'ın bağımsızlığı tanındı.

1840'lar

• 1846 - Neptün gezegeni bulundu.

1850'ler

• 1853 - Kırım Savaşı
• 1856 - Paris Antlaşması
• 1859 - Toskana dukalığı yıkıldı

1870'ler

• 1871 - Paris'teki işçi faciasıyla 20.000 insan hayatını kaybetti

1880'ler

• 1881 - Mustafa Kemal doğdu
• 1889 - İngilizler, Mısır'ı işgal etti.

Önemli kişiler

Siyaset ve ordu

• II. Abdülhamid, Osmanlı İmparatoru
• Susan B. Anthony, ABD'li kadın hakları savunucusu
• Otto von Bismarck, Almanya şansölyesi
• John C. Calhoun, ABD'li senatör
• Henry Clay, ABD'li devlet adamı, "büyük uzlaştırıcı"
• Jefferson Davis, Amerika Konfedere Devletleri'nin başkanı.
• Benjamin Disraeli, roman yazarı ve politikacı
• Frederick Douglass, ABD'li köle hakları savunucusu
• VII. Ferdinand, İspanya Kralı
• Joseph Fouché, Fransız politikacı
• John C. Frémont, kaşif, Kaliforniya valisi
• Giuseppe Garibaldi, İtalyan siyasi birleşmesinin lideri
• II. Isabella, İspanya Kraliçesi
• Gojong (Joseon), Kore imparatoru
• William Lloyd Garrison, ABD'li köle hakları savunucusu
• William Ewart Gladstone, Britanya başbakanı
• Ulysses S. Grant, ABDli general ve devlet başkanı
• George Hearst, ABD'li senatör ve William Randolph Hearst'ün babası
• Theodor Herzl, modern siyonizmin kurucusu, Yahudi devleti kurma fikrini ortaya atan kişi
• Andrew Jackson, ABD'li general ve devlet başkanı
• Thomas Jefferson, ABD başkanı
• I. Franz Joseph, Avusturya-Macaristan İmparatoru
• Lajos Kossuth, Macar valisi, bağımsızlık savaşı lideri
• Robert E. Lee, Amerika Konfedere Devletleri generali
• Abraham Lincoln, ABD başkanı, iç savaş lideri
• Sir John A. Macdonald, Kanada'nın ilk başbakanı
• Mutsuhito, Japon İmparatoru
• II. Mahmud, Osmanlı imparatoru
• Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Mısır valisi
• Klemens von Metternich, Avusturya şansölyesi
• Napolyon Bonapart, konsül ve Fransa imparatoru
• III. Napolyon, Fransa imparatoru
• Cecil Rhodes, Rodezya’nın temellerini atan kişi ve De Beers elmas firmasının kurucusu.
• Theodore Roosevelt, mucit, doğa bilimci ve 20. yüzyıl ABD başkanlarından
• William Tecumseh Sherman, Amerikan İç Savaşı'nda ABD'li general.
• Leland Stanford, Kaliforniya valisi, senatör, işadamı
• István Széchenyi, aristokrat, Macar reform hareketinin lideri
• Charles Maurice de Talleyrand, Fransız politikacı
• Harriet Tubman, Afrika-Amerika köle hakları savunucusu, Underground Railroad’da önemli bir rol oynamıştır.
• William M. Tweed, Patron Tweed, New York’un önde gelen politikacılarından ve Tamanny Hall’un başı
• Victoria, Birleşik Krallık kraliçesi
• Hong Xiuquan, Taiping Ayaklanması önderi
• Tokugawa Yoshinobu, Japon shogun (son shogun)
• Oturan Boğa, Lakota liderlerinden
• (Libertadores), Latin Amerikalı özgürlük savaşçıları
• Simón Bolívar (Venezuela, Kolombiya, Panama, Ekvaador, Peru ve Bolivya)
• José de San Martín (Arjantin, Şili ve Peru)
• I. Pedro (Brezilya)
• Bernardo O'Higgins (Şili, Peru)
• José Miguel Carrera (Şili)
• José Gervasio Artigas (Uruguay)
• Antonio José de Sucre (Venezuela, Ekvador and Bolivya)
• Ramon Castilla (Peru)

Din ve felsefe

• Friedrich Engels, Alman komünizm'in kurucusu
• Ayya Vaikundar, Ayyavazhi inanışının ilk adımlarını atan kişi.
• Bahá'u'lláh, İranlı, Bahailik'in kurucusu
• Mikhail Bakunin, anarşist
• William Booth, sosyal reformist, kurtuluş ordusu (Salvation Army)’nun kurucusu
• Auguste Comte, düşünür
• Mary Baker Eddy, dini lider, Hıristiyan bilimi (Christian Science)'ın kurucusu
• Georg Wilhelm Friedrich Hegel, düşünür
• Søren Kierkegaard, düşünür
• Karl Marx, politika düşünürü
• John Stuart Mill, düşünür
• William Morris, sosyal reformist
• Friedrich Nietzsche, düşünür
• Nikolai (Nicholas), Japonya'da ortodoks dini lider
• Sri Ramakrishna, Hindu aziz
• Claude Henri de Rouvroy, Comte de Saint-Simon, Fransız sosyalizminin kurucusu
• Arthur Schopenhauer, düşünür
• Joseph Smith, Jr. ve Brigham Young, mormonizmin kurucuları
• Ellen White, dini lider, yedinci gün adventist kilisesinin kurucularından.

Bilim

• Friedrich Engels, doğa bilimci, filozof
• Amedeo Avogadro, fizikçi
• Johann Jakob Balmer, matematikçi, fizikçi
• Henri Becquerel, fizikçi
• Alexander Graham Bell, mucit
• Ludwig Boltzmann, fizikçi
• János Bolyai, matematikçi
• Louis Braille, körler alfabesinin mucidi
• Robert Bunsen, kimyager
• Marie Curie, fizikçi, kimyager
• Pierre Curie, fizikçi
• Gottlieb Daimler, mühendis, endüstriyel tasarımcı
• Charles Darwin, doğa bilimci
• Christian Doppler, fizikçi, matematikçi
• Thomas Edison, mucit
• Michael Faraday, bilim adamı
• Léon Foucault, fizikçi
• Gottlob Frege, matematikçi, filozof
• Sigmund Freud, psikoanalizin kurucusu
• Carl Friedrich Gauss, matematikçi, fizikçi, gökbilimci
• Josiah Willard Gibbs, fizikçi
• Ernst Haeckel, biyolog
• Heinrich Hertz, fizikçi
• Alexander von Humboldt, doğa bilimci, kaşif
• Nikolai Lobachevsky, matematikçi
• William Thomson, Lord Kelvin, fizikçi
• Robert Koch, fizikçi, bakteriyolog
• Justus von Liebig, kimyager
• Wilhelm Maybach, otomobil mühendis, endüstriyel tasarımcı
• James Clerk Maxwell, fizikçi
• Gregor Mendel, biyolog
• Dmitri Mendeleev, kimyager
• Samuel Morey, mucit
• Alfred Nobel, kimyager, mühendis, mucit
• Louis Pasteur, mikrobiyolog ve kimyager
• Bernhard Riemann, matematikçi
• William Emerson Ritter, biyolog
• Santiago Ramón y Cajal, biyolog
• Nikola Tesla, mucit
• Karl Weierstrass, matematikçi

Edebiyat

• Leopoldo Alas
• Hans Christian Andersen
• Machado de Assis
• Jane Austen
• Gertrudis Gómez de Avellaneda
• Honoré de Balzac
• Charles Baudelaire
• Gustavo Adolfo Bécquer
• Elizabeth Barret Browning
• Anne Brontë
• Charlotte Brontë
• Emily Brontë
• Lord Byron
• Georg Büchner
• Rosalía de Castro
• Anton Çehov
• François-René de Chateaubriand
• Kate Chopin
• Samuel Taylor Coleridge
• James Fenimore Cooper
• Stephen Crane
• Eduard Douwes Dekker
• Charles Dickens
• Emily Dickinson
• Dostoyevski
• Arthur Conan Doyle
• Alexandre Dumas
• George Eliot
• Ralph Waldo Emerson
• Gustave Flaubert
• Margaret Fuller
• Elizabeth Gaskell
• Johann Wolfgang von Goethe
• Nikolai Gogol
• Juana Manuela Gorriti
• Grimm kardeşler
• Henry Rider Haggard
• Thomas Hardy
• Francis Bret Harte
• Nathaniel Hawthorne
• Friedrich Hölderlin
• Heinrich Heine
• Victor Hugo
• Henrik Ibsen
• Washington Irving
• Henry James
• John Keats
• Caroline Kirkland
• Jules Laforgue
• Giacomo Leopardi
• Alessandro Manzoni
• Stéphane Mallarmé
• José Martí
• Clorinda Matto de Turner
• Herman Melville
• Friedrich Nietzsche
• Edgar Allan Poe
• Manuel González Prada
• Aleksandr Pushkin
• Arthur Rimbaud
• John Ruskin
• George Sand (Amandine-Aurore-Lucile Dupin)
• Walter Scott
• Percy Shelley
• Mary Shelley
• Stendhal (Marie-Henri Beyle)
• Robert Louis Stevenson
• Bram Stoker
• Harriet Beecher Stowe
• Alfred, Lord Tennyson
• Henry Thoreau
• Lev Tolstoy
• Mark Twain
• Paul Verlaine
• Giovanni Verga
• Jules Verne
• Lew Wallace
• HG Wells
• Walt Whitman
• Oscar Wilde
• William Wordsworth
• Émile Zola
• José Zorrilla

Müzik

• Ludwig van Beethoven
• Hector Berlioz
• Georges Bizet
• Arnold Bocklin
• Alexander Borodin
• Johannes Brahms
• Anton Bruckner
• Frédéric Chopin
• Claude Debussy
• Antonín Dvořák
• Edvard Grieg
• Scott Joplin
• Gustav Mahler
• Franz Liszt
• Felix Mendelssohn
• Modest Mussorgsky
• Jacques Offenbach
• Niccolò Paganini
• Camille Saint-Saëns
• Antonio Salieri
• Franz Schubert
• Robert Schumann
• Gilbert and Sullivan
• Peter İlyiç Çaykovski
• Giuseppe Verdi
• Richard Wagner

Görsel sanatlar (Resim & Heykel)

• Albert Bierstadt
• William Blake
• Mary Cassatt
• Camille Claudel
• Paul Cezanne
• Frederic Edwin Church
• Thomas Cole
• John Constable
• Camille Corot
• Gustave Courbet
• Honoré Daumier
• Edgar Degas
• Eugène Delacroix
• Thomas Eakins
• Caspar David Friedrich
• Paul Gauguin
• Théodore Géricault
• Vincent van Gogh
• Ando Hiroshige
• Hokusai
• Winslow Homer
• Jean Auguste Dominique Ingres
• Édouard Manet
• Claude Monet
• Gustave Moreau
• Berthe Morisot
• Edvard Munch
• Camille Pissarro
• Pierre-Auguste Renoir
• Auguste Rodin
• Albert Pinkham Ryder
• John Singer Sargent
• Georges Seurat
• Henri de Toulouse-Lautrec
• Joseph Mallord William Turner
• James McNeil Whistler
• Tsukioka Yoshitoshi

İş Dünyası

• John Jacob Astor III, emlakçı
• Andrew Carnegie, sanayici, hayırsever
• Jay Cooke, finans
• Henry Clay Frick, sanayici, sanat koleksiyoncusu
• Jay Gould, Demiryolu müteahhidi
• Meyer Guggenheim, aile reisi, maden
• Daniel Guggenheim (bakır)
• E. H. Harriman, demiryolları
• Henry O. Havemeyer (şeker), sanat koleksiyoncusu
• George Hearst, altın
• James J. Hill (demiryolları)
• Andrew W. Mellon, sanayici, hayırsever, sanat koleksiyoncusu
• J.P. Morgan, banker, sanat koleksiyoncusu
• George Mortimer Pullman (demiryolları)
• Charles Pratt, petrol, Pratt Institute’un kurucusu
• John D. Rockefeller, petrol, sanayi imparatoru, hayırsever
• Levi Strauss, tekstil
• Cornelius Vanderbilt, demiryolları, gemi taşımacılığı