90377 Sedna
 Sedna Hubble Space Telescope görüntüsü | |
| Keşif[1] | |
|---|---|
| Keşfeden | Michael Brown Chad Trujillo David Rabinowitz |
| Keşif tarihi | 14 Kasım 2003 |
| Belirtme | |
| MPC Adlandırma | (90377) Sedna |
| Telaffuz | /ˈsɛdnə/ |
ardılı sonra | Sedna |
| 2003 VB12 | |
| trans-Neptunian object detached object sednoid[2] | |
| Yörüngesel özellikleri[4] | |
| Devir 13 January 2016 (JD 2457400.5) | |
| Belirsizlik parametresi 2 | |
| Gözlem arkı | 9240 gün (25.30 yr) |
| Aphelion | ≈ 936 AU (Q)[3] 1.4×1011 km 0.015 ly |
| Perihelion | 76.0917±0.0087 AU (q) 1.1423×1010 km |
| 506.2 AU (a)[3] 7.573×1010 km | |
| Eksantrik | 0.85491±0.00029 |
| ≈ 11400 yr[3][lower-alpha 1] | |
Ortalama yörünge hızı | 1.04 km/s |
| 358.163°±0.0054° | |
| 0° 0m 0.31s / day (n) | |
| Eğilim | 11.92872° (i) |
| 144.546° (Ω) | |
| 311.29°±0.014° (ω) | |
| Dünya MOID | 75.07 AU (11.230 Tm) |
| Jupiter MOID | 70.9416 AU (10.61271 Tm) |
| Jupiter Tisserand parametresi | 10.185 |
| Fiziksel özellikler | |
| Boyutlar | 995±80 km (thermophysical modeli) 1060±100 km (termal standart modeli)[6] |
| 10.273 h (0.4280 d) | |
Yıldız dönme süresi | 10.3 h ± 30%[4][7] |
| 0.32±0.06 [6] | |
| Sıcaklık | ≈ 12 K (see note) |
| (red) B−V=1.24; V−R=0.78[8] | |
| 21.1[9] 20.5 (perihelic)[10] | |
| 1.83±0.05 [6] 1.6[4] | |
Sedna, Neptün ötesi cisimler'den biri. Michael E. Brown (Caltech), Chad Trujillo (Gemini Observatory) ve David Rabinowitz (Yale Üniversitesi) tarafından 14 Kasım 2003'te bulunmuştur.
Sedna, aşağı yukarı Plüton'un 3'te 2'si kadardır ve kuramsal olarak yerçekimiyle kendi kendini yuvarlayabilecek büyüklüktedir. Bu nedenlerle cüce gezegen kategorisine girebilir. Uluslararası Gökbilim Birliği tarafından cüce gezegen olarak sınıflandırılması önerilmiş, ancak detaylı incelemesi tamamlanmadığı için henüz bu sınıfa dahil edilmemiştir. 2005 yılında gene Sedna 10. gezegen olması için aday gösterilmiş fakat hakkında yeterli bilgi olmadığı ve yörüngesinin dışmerkezliğinin çok fazla olması nedenleri ile geri çevrilmiştir. Sedna'nın dış yüzeyi karbon ve buzdan oluştuğu, ayrıca yüzey sıcaklığının -240 °C derece olduğu varsayılmaktadır. Güneşe en uzak olduğu noktada Güneş'ten uzaklığı Dünya'nın 990 katıdır.
Sedna'nın ince uzun elips şeklindeki yörüngesini yaklaşık 12,000 yılda tamamlaması, güneşe en yakın mesafenin 76 AU ve en uzak mesafenin 960 AU olması, kökeni konusunda daha çok spekülasyonalara yol açar. İkincil Gezegen Merkezi Sedna'yı Neptün'ün yerçekimsel etkisinden dolayı oldukça uzağa itilerek yörüngelere oturmuş objelerin oluşturduğu dağınık diske yerleştirmişlerdi. Hâlbuki bu tanımlama tartışmaya açıktır; çünkü Sedna hiçbir zaman Neptün'e yeteri kadar yaklaşmayacağı için böyle olamaz. Bu nedenle bazı astronomlar Sedna'nın iç Oort bulutunun ilk bilinen üyesi olduğu sonucuna varır. Bazıları ise geçen bir yıldızın Sedna'yı şimdiki yörüngesine çektiğini ya da Sedna'nın başka bir yıldız sisteminden alınmış olabileceğini söyler.
Başka bir hipoteze göre Sedna'nın bu özel yörüngesi, Neptün'ün ötesinde büyük bir gezegenin varlığına işaret olabilir. Sedna'nın ve diğer cüce gezegenler olan Eris, Haumea ve Makemake'nin kaşiflerinden astronom Mike Brown Sedna için, Neptün ötesi nesneler içinde bilimsel olarak en önemli keşif olduğuna; çünkü böyle kendine özgü bir yörüngeyi anlayabilmenin, gezegenin kökeni ve Güneş Sistemi'nin erken dönem evrimi konusunda değerli bilgiler sağlayabileceğine inanıyor.
| Obje adı | Güneş'e uzaklık (AU) | magnitüt (vmag) |
mutlak magnitüt (H) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki | Perihelion | Aphelion | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| V774104 | 103 | N/A | N/A | 24 | 4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Eris | 96.2 | 37.8 | 97.6 | 18.7 | -1.2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 UZ224 | 91.6 | 38.0 | 179.8 | 23.2 | 3.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2007 OR10 | 87.6 | 33.0 | 100.8 | 21.7 | 2.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2013 FS28 | 86.2 | 34.6 | 347.6 | 24.5 | 4.9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sedna | 85.6 | 76.0 | 939 | 21.0 | 1.6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FC69 | 84.4 | 40.3 | 106.9 | 24.1 | 4.6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2006 QH181 | 83.6 | 37.8 | 96.7 | 23.6 | 4.3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2012 VP113 | 83.3 | 80.5 | 438 | 23.4 | 4.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2013 FY27 | 80.2 | 36.1 | 81.8 | 22.1 | 3.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FJ72 | 71.1 | 38.7 | 152.2 | 24.2 | 5.6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2010 GB174 | 71.1 | 48.7 | 693 | 25.1 | 6.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2012 FH84 | 68.6 | 45.8 | 80.6 | 25.7 | 7.3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2011 GM89 | 68.3 | 37.2 | 68.8 | 25.6 | 7.1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2015 GR50 | 68.2 | 35.6 | 78.6 | 25.1 | 6.7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2015 GP50 | 68.1 | 35.9 | 89.1 | 24.8 | 6.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2013 FQ28 | 67.5 | 48.7 | 80.6 | 24.4 | 6.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2013 UJ15 | 64.4 | 36.3 | 69.2 | 25.2 | 7.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2015 RR245 | 63.9 | 33.7 | 129.2 | 22.1 | 3.9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 SG350 | 63.0 | 39.9 | 63.9 | 24.8 | 6.8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FL72 | 62.1 | 38.2 | 170.4 | 25.0 | 6.8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2013 AT183 | 62.1 | 36.0 | 88.1 | 22.0 | 4.7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FE72 | 61.8 | 36.3 | 4274.0 | 24.1 | 6.1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 SV349 | 61.3 | 34.2 | 89.0 | 23.0 | 5.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2000 CR105 | 60.8 | 44.3 | 412 | 23.9 | 6.3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 SU349 | 60.7 | 30.8 | 109.8 | 25.0 | 7.0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FF72 | 60.7 | 37.1 | 63.3 | 24.8 | 6.9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FM72 | 60.4 | 34.4 | 76.6 | 24.1 | 6.2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2014 FH72 | 60.1 | 37.3 | 77.3 | 25.1 | 7.2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2008 ST291 | 60.1 | 42.4 | 154.5 | 22.2 | 4.2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2003 QX113 | 60.0 | 36.7 | 62.1 | 22.5 | 4.7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2015 KH162 | 59.2 | 41.5 | 82.8 | 21.6 | 3.9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Neptün olarak bilinen tüm nesneleri de dahil olmak üzere.[11] Bakınız Neptün ötesi cisimleri listesi . | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Notlar
- ↑ Bu nesnenin yörünge basıklık göz önüne alındığında, farklı yörünge dönemi farklı güneş merkezli iki cisim en uygun çözümler üretebilir. 1950 yılında devri kullanarak, Sedna,nın bir 12.100 yıllık bir dönemi oldugu anlaşıldı, [2] fakat Sedna 2010 yılındaki dönemi bakılarak 11,800 yıllık bir dönemi bulunmuştur..[4] böyle nesneler için,de yüksek dışmerkezlik güneşin barycentric koordinatlarından güneş merkezli koordinatları daha stabildir.[5] JPL Ufuklar kullanarak, barycentric yörünge dönemi yaklaşık olrak 11.400 yıl olarak bulunmuştur.[3]
Referanslar
- ↑ "Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)–(95000)". IAU: Minor Planet Center. 2008-07-23 Alınmıştır.
- ↑ 2,0 2,1 Marc W. Buie (2009-11-22). "Orbit Fit and Astrometric record for 90377". Deep Ecliptic Survey. 2006-01-17 Alınmıştır.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Horizons output. "Barycentric Osculating Orbital Elements for 90377 Sedna (2003 VB12)". 2011-04-30 Alınmıştır. (Solution using the Solar System Barycenter and barycentric coordinates. Select Ephemeris Type:Elements and Center:@0) (saved Horizons output file 2011-Feb-04). In the second pane "PR=" can be found, which gives the orbital period in days (4.15E+06, which is ~11400 Julian years).
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 "JPL Small-Body Database Browser: 90377 Sedna (2003 VB12)" (2012-10-16 last obs). 12 April 2016 Alınmıştır.
- ↑ Kaib, Nathan A.; Becker, Andrew C.; Jones, R. Lynne; Puckett, Andrew W.; Bizyaev, Dmitry; Dilday, Benjamin; Frieman, Joshua A.; Oravetz, Daniel J.; Pan, Kaike; Quinn, Thomas; Schneider, Donald P.; Watters, Shannon (2009). "2006 SQ372: A Likely Long-Period Comet from the Inner Oort Cloud". The Astrophysical Journal. 695 (1): 268–275. Bibcode:2009ApJ...695..268K. arXiv:0901.1690. doi:10.1088/0004-637X/695/1/268.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Pál, A.; Kiss, C.; Müller, T. G.; Santos-Sanz, P.; Vilenius, E.; Szalai, N.; Mommert, M.; Lellouch, E.; Rengel, M.; Hartogh, P.; Protopapa, S.; Stansberry, J.; Ortiz, J. -L.; Duffard, R.; Thirouin, A.; Henry, F.; Delsanti, A. (2012). ""TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region. VII. Size and surface characteristics of (90377) Sedna and 2010 EK139". Astronomy & Astrophysics. 541: L6. Bibcode:2012A&A...541L...6P. arXiv:1204.0899. doi:10.1051/0004-6361/201218874.
- ↑ "Case of Sedna's Missing Moon Solved". Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. 2005-04-05. 2005-04-07 Alınmıştır.
- ↑ Stephen C. Tegler (2006-01-26). "Kuiper Belt Object Magnitudes and Surface Colors". Northern Arizona University. 2006-11-05 Alınmıştır.
- ↑ "AstDys (90377) Sedna Ephemerides". Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. 2011-05-05 Alınmıştır.
- ↑ JPL Horizons On-Line Ephemeris System (2010-07-18). "Horizons Output for Sedna 2076/2114". orijinal 2012-02-25 tarihide arşivlendi. 2010-07-18 Alınmıştır. Horizons
- ↑ 11,0 11,1 "AstDyS-2, Asteroids - Dynamic Site". 2016-02-26. 2016-02-29 Alınmıştır.
Objects with distance from Sun over 59 AU