Arkeoloji
Gezinti kısmına atla
Arama kısmına atla
Kısaca
- Arkeoloji, Kazı bilimi veya Kazıbilim kazı vb. yöntemlerle ortaya çıkarılan tarihî yapıtları (kültürel, sanatsal ve tarihsel yönden) inceleyen bir bilimdir. Türkçe'ye yanlış bir şekilde "kazıbilim" olarak çevrilmiş olsa da, kazı arkeolojik araştırma yöntemlerinden sadece bir tanesidir. Arkeoloji asıl olarak insanlığın (kültürel) geçmişini, kültürlerin değişimini ve birbirleriyle ilişkilerini inceler.
Arkeoloji sözcüğü, (Yunanca arkheeos eski veya logos bilim) sözcüklerinin birleştirilmesiyle türetilmiş bir sözcüktür ve "eskinin bilimi" anlamını taşır. Türkçe'de ise bu bilim tarihî yapıtların bulunma yöntemine atıfta bulunarak, "kazı bilimi" adını almıştır. (Eskiyapıtbilimi) de denilebilir.
- Arkeoloji kendi içinde birçok farklı bilim dalını barındırmaktadır. Bunlar arasında tarihöncesi (prehistorya) arkeolojisi, (klasik arkeoloji, protohistorya) ve (önasya arkeolojisi), (mısır arkeolojisi, tevrat arkeolojisi, ortaçağ arkeolojisi) sayılabilir. Arkeoloji, yazılı tarihten önce ve sonra yaşamış insanlara ilişkin bilgi edinme olanağı sağlaması açısından özellikle önemlidir. Bu bilim dalının uzmanları olan arkeologlar, araç, eşya ve yapı kalıntılarını inceleyerek, eski insanların nasıl yaşadıklarını anlayabilirler.
- Arkeologlar çalışmalarını çoğunlukla eskiden insanların yaşadığı varsayılan yerleşimleri gün yüzüne çıkararak yürütürler. Yıkılan bir kentin üstüne yenisi yapıldığından, eski kentler genellikle (toprağın altında) kalır ve üst üste kurulan yerleşmelerin mimari (özellikle kerpiç) yıkıntıları zamanla (bir tepe) oluşturur. Bu tür tepeler Türkiye'de (höyük), Yunanistan'da "Magula", Yakındoğu'da "Tell", İran'da "Teppe" olarak adlandırılır.
- Ülkemizdeki (Alacahöyük),(Yalıhüyük)(Kalehöyük) ve (Çatalhöyük) gibi eski yerleşmeler birer höyüktür. Ancak her arkeolojik buluntu yeri bir höyük değildir. İnler, düz yerleşme yerleri, antik kentler de (arkeolojinin) araştırma alanları arasında yer alır.
- Tarihöncesi arkeolojisi yazının ortaya çıkmasından önceki dönemleri inceler. Bu incelemede kazılar çok büyük bir dikkatle yürütülür. Tarihöncesi dönemden günümüze kalan çanak çömlek parçaları, taş araçlar, mimari kalıntılar ya da organik kalıntılar çok önem taşımaktadır.
