Avrupa X-ışını serbest elektron lazeri
 | |
| Temel araştırma | |
| Kurulmuş | 1 Eylül 2017 |
| Merkez | Hamburg, Almanya |
| Website | www |
Avrupa X-ışını serbest elektron lazeri kısaltma (European XFEL) 2017 yılı itibaren devreye alınan bir X-ışını araştırması lazer tesisi. İlk lazer kullanımı Mayıs 2017'de yapıldı[1][2] ve tesis Eylül 2017'de kullanıcı operasyonuna başladı.[3] 12 katılımcı ülke[4] ile (Birleşik Krallık 11 hissedar: Danimarka, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Polonya, Rusya, Slovakya, İspanya, İsveç ve İsviçre)[5] uluslararası proje, Alman federal eyaletlerinde Hamburg ve Schleswig-Holstein'da bulunuyor. Serbest elektron lazeri, elektronları göreceli hızlara ivmelendirerek onları özel manyetik yapılar vasıtasıyla yönlendirerek yüksek yoğunluklu elektromanyetik radyasyon üretir. Avrupa XFEL, elektronların senkronize olarak X-ışınları ışığı üretmesi ve böylece geleneksel sinkrotron ışık kaynakları tarafından üretilenlerden daha parlak ışık yoğunluklarına ve lazer ışığına sahip yüksek yoğunluklu X-ışını pulslarına neden olacak şekilde yapılandırılmıştır.
Kullanım alanları
Serbest elektron lazerleri, gerek temel ve uygulamalı araştırmalarda, gerekse endüstriyel ve teknolojik uygulamalar gibi birçok geniş bir alanda uygulama alanı bulmaktadır:[6]
- Atomik ve moleküler spektroskopi
- İyon demetlerinin spektroskopisi
- İyonlaşmış gaz ve plazma spektroskopisi
- Atomik ve moleküler grup spektroskopisi
- Katıhal spektroskopisi
- Yüzey ve ince filim fizik ve kimyası
- Fotokimyasal süreçlerin incelenmesi
- Biyolojik yapılar ve bunların dinamiği
- Malzeme ve yüzey işleme
- Çok tabakalı mağnetik filimler
- Yarı iletkenlerin elektronik yapıları
- Ağır fermiyon metalleri
- Yüksek sıcaklık süperiletkenliği
- Katıhal reaksiyonlarının dinamiği
- X-ışını mikroskopisi ve mikro-spektroskopi
- Spektro-mikroskopi
- Atomların ve iyonların tekli ve çoklu foton uyarılma dinamiği
- Serbest iyonlarla etkileşme
- Foton kaynaklı atomik frekans ve atomik çift oluşumu
- Lazerle uyarılmış ve dizilmiş atomların incelenmesi
- Çoklu foton süreçleri
- Grup ve radikal spektroskopisi
- Elektronik yapıların incelenmesi
- Fotokimyada ve yüzey biliminde reaksiyon ve gevşeme dinamiği
- Yüzeylerde reaksiyon kinetiği
Kaynak
- ↑ "World's biggest ever X-ray laser shines its first light". 4 May 2017. 4 May 2017 Alınmıştır.
- ↑ "Größter Röntgenlaser der Welt erzeugt erstes Laserlicht" (Deutsch). 4 May 2017. 4 May 2017 Alınmıştır.
- ↑ "International X-ray laser European XFEL inaugurated". 1 September 2017. 2 September 2017 Alınmıştır.
- ↑ "European XFEL - Organization - Company - Shareholders". www.xfel.eu. 28 May 2017 Alınmıştır.
- ↑ Massimo Altarelli, ed. (2014). Annual Report of 2014 (PDF). European X-ray Free-Electron Laser Facility Gmbh. p. 10.
- ↑ Ömer YAVAŞ