Aydın

Aydın Resimleri

Şehir Merkezinden Günlük Hayattan Bir Görünüm

Aydın Kuşadası Uzaktan Görünüm

Didim Altinkum Plajidan Klasik Bir Görüntü

Aydında Yapılan Deve Güreşleri

tralles Harabeleri

Afrodisias tapinagi Harabeleri sutunlar.

Afrodisias tapinagi Harabeleri

Apollo Tapınağı, Didim, Aydın/Turkiye

Aydin Merkez

Didim Altinkum

Aydın Türkiye Cumhuriyeti'nin Ege Bölgesi'ne bağlı Aydın ilinin merkezi olan şehirdir.Aydın tarihin bilinen devirlerinden beri çeşitli uygarlıklara merkez olmuş, antik çağın Afrodisias, Milet, Alinda, Didyma, Nisa, Prien, Magnesia gibi önde gelen kentlerinde sayısız bilgin ve bilge kişiler yetişmiştir. Aydın, orta ve batı kesiminde verimli ovalar, kuzey ve güneyi dağlar ile çevrili Büyük Menderes Havzası üzerinde 8007 km²’lik bir alan üzerine kuruludur. Rakımı 65 metredir.

Kökenbilim

Aydının eski isimleri Tralles ve Güzelhisar olup 14. yüzyıl'da Anadolu Beylikleri döneminde kurulan Aydınoğulları beyliği döneminde ismi Aydın olarak değişmiştir.Heredot Aydın ili ile ilgili “Bizim yeryüzünde bildigimiz en güzel gökyüzünün altı ve en güzel iklimin bulunduğu yer” demiştir.Evliya Çelebi ise “Dağlarından yağ, ovalarından bal akar.” demiştir.

Tarihçe

Aydın çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış, Antik Çağda Afrodisias, Milet, Didyma, Nysa, Priene, Magnesia gibi önde gelen kentlerdir. Bugünkü Aydın Tralles Kenti ile birlikte MÖ 2500 yılında Hititler zamanında gelişmiş, VII. yy.da Lydia zamanında da en parlak çağını yaşamıştır. Selçuklularla birlikte Türk uygarlığının kültür varlığı ve eserleriyle donatılmıştır. Aydınoğulları zamanında şehrin adı Aydın Güzelhisarı olmuş, daha sonra Aydın adını almıştır. 1811’de İzmir, Saruhan (Manisa), Menteşe (Muğla), Antalya, Isparta sancaklarını kapsayan eyaletin merkezi oldu. Kurtuluş Savaşından sonra 1923 yılında Aydın müstakil vilayet olmuştur.

Coğrafi özellikleri

Kuzeyinde İzmir ve Manisa, doğusunda Denizli, Güneyinde Muğla yer alır. Batı sınırları ise Ege Denizi kıyıları çizer. İlin denizden yüksekliği 64 metredir. Akdeniz ikliminin etkisindedir. Bu iklim şartları ve topografik yapı Aydın ve çevresinde iki ayrı bitki topluluğunun (maki ve orman) gelişmesine neden olmuştur. Aydın’da; 395.494 hektar alanda sulu tarım yapılmaktadır.Zeytin ve meyvelikler en geniş alanı kaplar. İlde 5 Baraj; Kemer Barajı,Çine Topçam Barajı,Yaylakavak Barajı,İkizdere Barajı, Çine Adnan Menderes Barajı mevcuttur. Aydın; zeytin, incir, kestane üretiminde Türkiye’de 1. sırada, pamuk üretiminde 3. sırada yer almaktadır. En yağışlı mevsim kıştır. Yaz mevsiminde yok denecek kadar az yağış almaktadır. Kar yağışı ender görünür.

Nufus

2011 yılı sonu itibarı ile açıklanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre ilimizin nüfusu 999.163 kişidir. İlimiz nüfusunun nüfusun % 60’ı (599.973 kişi) şehirlerde, % 40’i ise (399.190 kişi) kırsal kesimde yaşamaktadır.Yıllık nüfus artış hızı binde 9,35’dir.Aydın'da 16 İlçe, 53 belediye, 490 köy, 265 mahalle bulunmaktadır.

Ekonomi

Aydın ilin Türkiye ekonomisinin Gayri Safi Milli Hasılasındaki payı %1.4’tür. (2001 GSYİH AYDIN 2.342.626.577 TL, TÜRKİYE 178.412.438.499 TL)

İl Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının sektörel dağılımı : (2001)

• -tarım %30.3,
• -sanayi %7.5,
• -inşaat %5.7,
• -ticaret % 27.5 (toptan ve perakende ticaret %18.3, otel, lokanta hizmetleri %9.2),
• -ulaştırma ve haberleşme %9.4,
• -mali kuruluşlar %1.8,
• -konut sahipliği %4.3,
• -serbest meslek ve hizmetler %3.5,
• -devlet hizmetleri %9.4, ve diğer % 0.6 şeklindedir.

Tarım

Büyük Menderes Irmağının suladığı bereketli ovalar üzerinde 800.700 alanda kurulu İlimizin % 49’unda yani 395.494 hektarında tarım yapılmaktadır. İldeki toprak, ve iklim, topoğrafik yapı ve ekolojik özellikleri ile polikültür tarıma elverişlidir. Tarımın her kolunda yüksek bir potansiyele sahiptir.

Aydın İlinin sahip olduğu 395.494 hektarlık tarım arazisi içinde 201.888 ha ve % 51 pay ile zeytin ve meyvelikler en geniş alanı kaplar. Geriye kalan arazilerin 319.177 hektarı orman, 24.705 hektarı çayır-mera, 14.271 hektarı göl-bataklık, 47.053 hektarı tarım dışı arazilerdir.

Aydın’da- 395.494 hektar alanın 170.421 (%43.1) hektarında sulu tarım yapılmaktadır. (DSİ sulamaları 101.373 ha; Toprak ve Su Kooperatifleri 2.198 ha; Köy Hizmetleri gölet ve yerüstü sulamaları 6.079 ha; Halk Sulamaları 60.771 ha olmak üzere toplam 170.421 ha.)

• İlde; 5 Baraj
• Kemer Barajı (Depolama hacmi: 419 ,2 hm³)
• Çine Topçam Barajı (Depolama hacmi: 97,7 hm³
• Yaylakavak Barajı (Depolama hacmi: 31,4 hm³ )
• İkizdere Barajı (Depolama hacmi: 196 hm³ )
• Çine Adnan Menderes Barajı (Depolama hacmi: 350 hm³ )
• 5 Gölet (Karacasu- Kahvederesi, Çine- Akçaova, Germencik- Hıdırbeyli, Çine-Çatak, Koçarlı- Karacaören) mevcuttur.
• İnşa halinde 1 baraj (Karacasu- Dandalaz) ve 1 gölet (Ataköy) inşaatı devam etmektedir.
• Ayrıca DSİ 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 2 baraj, 9 gölet yatırım projesi planlanmıştır.

En çok katma değer yaratan bitkisel ürünler; incir, zeytin, pamuk ve kestanedir. İlimiz; zeytin, incir, kestane üretiminde Türkiye’de 1. sırada, pamuk üretiminde 3. sırada yer almaktadır.İl’de 2011 yılında 177.602 ton yaş incir, 215.813 ton zeytin, 272.144 ton pamuk, 17.400 ton kestane üretilmiştir.İlde hayvan varlığı ve hayvansal ürünler üretimide Yapılmaktadır.

Turizm

Turizm, tarımdan sonraki ikinci önemli gelir kaynağıdır.Aydın İlinde Aydın Müzesi ve buna bağlı Yörük Ali Efe Etnografya Müzesi, Afrodisias Müzesi ve buna bağlı Karacasu Etnografya Müzesi, Milet Müzesi,Çine Kuva-i Milliye Müzesi, Çine Arıcılık Müzesi ve Nazilli Etnografya Müzesi olmak üzere 8 müze ile 21 önemli ören yeri mevcuttur.Önemli örenyerleri Afrodisias (Karacasu), Alabanda (Çine), Alinda (Karpuzlu), Apollon Tapınağı (Didim), Gerga (Çine), Harpasa (Nazilli), Magnesia (Germencik-Ortaklar), Mastaura (Nazilli) ,Milet (Didim), Nysa (Sultanhisar), Priene (Söke), Tralleis, (Aydın-Merkez)’dir. Yaklaşık 680 tesiste 78 000 yatak kapasitesi bulunmaktadır.Ayrıca Kuşadası ilçemizde 54.000, Didim ilçemizde de 42.000 yazlık konutbulunmaktadır. 2011 yılında 5,5 milyon turist Aydın iline gelmiştir. Dilek Yarımadası Milli Parkı-Kalamaki, Kuşadası ve Didim plajları önemlisahillerdir. Aydın merkezde Kipa, Forum Aydın-Söke'de Ege outlet mağazaları ve Novada Alışveriş merkezi, Kuşadasında ise Scala Nouva ve Kipa alışveriş merkezleri yer almaktadır.

Sanayi

Aydın Sanayi Odası üyesi 757 sanayi tesisinde 23.804 kişi istihdam edilmektedir. İlde faaliyette olan 4, gerçekleştirme çalışmaları devam eden 4 Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. 257 parsele sahip ASTİM OSB’de üretim yapan 90 fabrikada 3.130 kişi çalışmaktadır. 67 parselli Umurlu OSB’de faaliyette olan 44 fabrikada 2.442 kişi çalışmaktadır.44 parsele sahip Nazilli OSB’de 125 kişi istihdam eden 1 fabrika üretimde, 9 fabrikanın inşaatı ise devam etmekte, 38 parsele sahip Ortaklar OSB’de 90 kişi istihdam eden 2 fabrika faaliyette 11 fabrikanın ise inşaatı devam etmektedir. Dört OSB ’de toplam 137 fabrikada 5.988 kişinin istihdamı sağlanmaktadır.(Çine, Söke, Buharkent OSB’ler ile Çine Akçaova Tarıma Dayalı ihtisas OSB’nin gerçekleştirme çalışmaları devam etmektedir.)

21 adet Küçük Sanayi Sitelerinde bulunan 5417 işyerinde yaklaşık 10.000’e yakın kişinin istihdamı sağlanmaktadır.

Aydın İlinden çeşitli ülkelere; yaş sebze ve meyveler, salamura zeytin, konserve, işlenmiş incir gibi tarımsal ürünler, tarım makineleri, zeytinyağı makineleri, otomotiv yan sanayi ürünleri, beyaz eşya ürünleri, yer altı servetleri feldspat, kuvars, mermer ile şişelenmiş içme suları ihraç edilmektedir.

Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın rakamlarına göre 2000 yılında, Aydın’ın 96 Milyon Dolar olan ihracat değeri, 2011 yılında 706 milyon ABD Dolarına Türkiye’deki payı % 0,3 ten, % 0,5 e yükselmiştir.

Yenilenebilir Enerji Kaynakları (Jeotermal, Rüzgar) Sultanhisar Salavatlı’da Türkiye’nin ilk özel sektör jeotermal elektrik santrali (8,5 Megawatt) 2007 yılından beri elektrik enerjisi üretmekte iken, aynı yerde ikinci bir santral (9,5 Megawatt) Mart 2010 tarihinde üretime başlamıştır. Germencik İlçesinde özel sektörce 47 Megawatt Gücünde Jeotermal Elektrik Santrali 2009 Nisan ayında enerji üretmeye başlamıştır. Didim İlçemizde özel sektörce rüzgar enerjisine dayalı 31.5 MW kurulu güçte elektrik santrali 2009 Mart ayında işletmeye alınmıştır. Santralde 2.1 MW’lık 15 tribün vardır.

Eğtim

2011-2012 öğretim yılında il genelinde; 45 okul öncesi kurum,412 ilköğretim okulu,9 özel eğitim okulu (6 adet resmi,3 adet özel),101 genel ve meslek lisesi olmak üzere, toplam 567okul bulunmaktadır.Bu okullarda;7.783 derslikte,179.843 öğrenci öğrenim görmekte,11.052 öğretmen görev yapmaktadır. Adnan Menderes Üniversitesi 1993 akademik yılında eğitime başlamıştır.Halen 11 Fakülte,6 Yüksekokul,3 Enstitü,16 Meslek Yüksek Okulu,1 Devlet Konservatuarı17 Araştırma ve Uygulama Merkezi olmak üzere 54 birimde eğitim-öğretim, araştırma, yayın ve danışmanlık hizmetlerini sürdürmektedir. 2.110 akademik personel görev yapmakta; 28.147 öğrenci öğrenim görmektedir.

Spor

İlde 20 Spor Salonu,15’i çim, 16’sı sentetik çim, 24’ü toprak olmak üzere 55 Futbol Sahası,1 Açık Yüzme Havuzu,3 Trap-Skeet Atış Poligonu,1 Gençlik ve İzcilik Kamp Tesisi,4 adet Tenis Kortu,1 adet Gençlik Merkezi Binası olmak üzere toplam 85 faal spor tesisi vardır.Amatör Spor Kulübü sayısı 211, aktif sporcu sayısı ise 26.356’dır.

Sağlık

Aydında, özellikle son beş yılda yapılan çalışmalar sonucu sağlıkta fiziki altyapı sorunu büyük ölçüde giderilmiştir.İlde; 20 Hastane (9 Devlet, 5 Entegre İlçe Hastanesi, 5 Özel, 1 Üniversite Ar. Uy. Has) Bulunmaktadır.toplam 20 hastanede 2.682 yatak mevcuttur.

Kardeş Şehirler

• Manchester İngiltere
• Newcastle İngiltere
• Le Havre, Fransa
• Buenos Aires, Arjantin
• Düsseldorf, Almanya
• İzmir, Türkiye
• Bugulma, Rusya