Ege Bölgesi
| Ege Bölgesi | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||
| Genel Bilgiler | ||||||||
|
Konum:Ege Bölgesi
Nüfus[1] bakımından Ege Bölgesi'ndeki illeri | ||||||||
Ege Bölgesi, Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden biridir. Kuzeyde Marmara, doğuda İç Anadolu, güneyde Akdeniz bölgeleriyle ve son olarak batıda Ege Deniziyle çevrilidir. İsmini kıyısında olduğu Ege Denizi'nden alır. Kıyı Ege veya Asıl Ege ve İç Ege veya İç Batı Anadolu olmak üzere iki bölüme ayrılır. Türkiyenin en uzun kıyı şeridine sahip bölgesidir.
Coğrafya
Sınırlar
Bölgenin Sınırları
- Kuzey; Kaz Dağı, Madra Dağı, Simav Dağları ve Dominiç Dağıdır.
- Doğuda; Türkmen Dağı ve Emir Dağlarıdır
- Güneyde; Karakuş Dağı ve Göreli Dağıdır.
- Batıda; Çanakkaleye bağlı Bababurundan başlayarak tüm Edremit Körfezi, İzmir ve Aydın illerinin tüm kıyı şeritleri ve Muğla'da, Köyceğiz hariç olmak üzere, kuzeyden güneye Köyceğiz kıyılarına kadardır.
- Ovalar: Orta Çağ Ege Bölümü'nde horstlar arasında kalan grabenler birer alüvyon ovasıdır. Bunlar Bakırçay, Gediz, Büyük ve Küçük Menderes grabenleridir. Bu graben ler fiziksel bir haritada yeşil renk ile gösterilir. Gediz ağzında Menemen Delta ovası, Büyük Menderes ağzında Balat Delta ovasından oluşmuştur.
Nüfus
Kentleşmenin en yoğun yaşandığı bölge konumundadır. Ülkemiz nüfusunun 1/8 kadarı Ege Bölgesi'nde yaşamaktadır. Bu nüfusun yarıdan fazlası (%62,2) kentlerdedir. Ege Bölgesi'nin ortalama nüfus yoğunluğu ise Türkiye ortalamasının üzerindedir. Nüfus yoğunluğu açısından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada bulunur. Ege Bölümü'ndeki ovalar üzerinde fazla olan nüfus yoğunluğu, İç Batı Anadolu Bölümü'nde ve Menteşe Yöresi'nde azalır.
| Sıra | Kent | 1990 Sayımı | 2000 Sayımı | 2007 Sayımı | 2011 sayımı | Bağlı olduğu il |
| 1 | İzmir | 1.758.780 | 2.232.265 | 2.606.294 | 2.656.148 | İzmir |
| 2 | Denizli | 275.800 | 323.500 | 480.000 | 527.000 | Denizli |
| 3 | Manisa | 158.900 | 214.400 | 291.800 | 301,000 | Manisa |
| 4 | Kütahya | 130.944 | 167,000 | 213,00 | 212,000 | Kütahya |
| 5 | Aydın | 107.000 | 143.300 | 168.000 | 191.000 | Aydın |
| 6 | Uşak | 105.300 | 137.000 | 173.000 | 185.000 | Uşak |
| 7 | Afyonkarahisar | 144.276 | 159.302 | 159.967 | 180.207 | Afyonkarahisar |
| 8 | Aliağa | 95.600 | 129,000 | 160,000 | 163.000 | İzmir |
| 9 | Turgutlu | 73.634 | 93.727 | 111.000 | 120.000 | Manisa |
| 10 | Nazilli | 80.277 | 105.665 | 103.759 | 110.000 | Aydın |
| 11 | Salihli | 70.861 | 83.137 | 96.600 | 97.500 | Manisa |
| 12 | Akhisar | 73.944 | 81.510 | 96.400 | 105.000 | Manisa |
| 13 | Ödemiş | 51.620 | 61.896 | 71.219 | 75.072 | İzmir |
| 14 | Soma | 49.977 | 60.600 | 70.700 | 76.100 | Manisa |
| 15 | Söke | 50.900 | 62.400 | 66.200 | 68.300 | Aydın |
| 16 | Torbalı | 21.167 | 38.099 | 62.080 | 123.000 | İzmir |
| 17 | Bergama | 42.554 | 52.173 | 58.212 | 60.700 | İzmir |
| 18 | Tavşanlı | 38.214 | 47.224 | 55.240 | 64.242 | Kütahya |
| 19 | Menemen | 29.006 | 46.079 | 53.940 | 124.000 | İzmir |
Ekonomi
Tarım
Ege Bölgesi’nde nüfusun çoğunluğu iklim toprak koşulları ve ulaşım kolaylıklarının da elverişliliğiyle geçimini tarımdan sağlar. Ege bölümünde Akdeniz iklimine uygun bazı bitkiler (zeytin, üzüm vb.) ağır basar. Ege bölümünden, İçbatı Anadolu bölümüne geçildikçe, tarımın niteliği değişir; tahıl ekimi artar ve hayvancılık geçimde daha önemli yer tutar. Tahıl ekiminde buğday başta gelir, onu arpa ve mısır izler. Buğday özellikle Afyon ve Denizli’de üretilir bu illeri İzmir, Aydın ve Muğla izler. Arpa ise Afyon ve Manisa illerinde, mısırın da başlıca ekim alanı Manisa’dır. Pirinç ekimine ovalarda az miktarda yer verilir. Bölgede yaş ve kuru sebze üretimine de önem verilir. İklim koşulları uygun olduğu için, turfanda sebze (domates, fasulye vb.) yetiştirilerek öbür bölgelere yollanır. Soğan ve patates ekimi yaygındır; baklagillerden en çok nohut ekilir. Kavun ve karpuz üretimi de yaygın biçimde yapılmaktadır.
Bölgede yetiştirilen sanayi bitkileri arasında tütün, pamuk, susam, keten ve şekerpancarı baş sıralarda yer alır. Edremit Körfezi kıyıları yağ zeytini üretimi kesir ağaç sayısı bakımından başta gelir bakımından önemlidir. Üzüm bağlarına da bölgenin her yerinde rastlanır. Üzüm ayrıca şarap ve pekmez yapımında da kullanılır. Kuru üzüm İzmir yöresinde, kış soğuna dayanamayan incir ise kıyı kesimlerde özellikle Aydın'da yetişir. Ülkemizdeki incir ağaçlarının yaklaşık olarak %81’i Ege Bölgesi’ndedir. Turunçgiller bölgenin özellikle güney kesiminde yetişir; Bodrum’da mandalina; Aydın, Nazilli, Sarayköy arasında portakal, limon, mandalina ve turunç yetişir.
Hayvancılık
Ege bölgesinde hayvancılık çok gelişmemiştir. Üstelik yakın dönemde otlakların daralması nedeniyle, hayvan sayısında azalma gözlenmektedir. Kıyı kesimde daha çok kıl keçisi, tiftik keçisi ve koyun, iç kesimlerde sığır ve manda besiciliği yaygındır. Balıkçılık ise eski önemini kaybetmiştir özellikle İzmir Körfezi’nin sularını pis olmasından dolayı. Yine eski önemini yitirmiş olmakla birlikte Bodrum kıyılarında sünger avcılığı yapılmaktadır.Aynı zamanda Ege Bölgesi'nde kümes hayvancılığı ve arıcılık da yapılır.
Sanayi
anayi bakımından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada gelir. Bölümler arasında gelişmişlik ve sanayi oranı bakımından büyük farklılık vardır. Asıl Ege Bölümü sanayi bakımından daha gelişmiştir. Zaten bölgenin en büyük ve gelişmiş kenti İzmir de bu bölümde yer alır. İzmir sanayisi, fuarı, ve ihracat limanı ile bölgenin önemli kentidir. İzmir’de Aliağa Petrol Rafinerisi de bulunmaktadır. İzmir'de otomotiv, madeni eşya, kimya, seramik, dokuma, çimento, sigara ve zeytinyağı, Edremit ve Ayvalık'ta zeytinyağı, Aydın, Denizli ve Manisa'da dokuma ve zeytinyağı, Uşak'ta şeker, dokuma ve deri, Afyonkarahisar'da şeker, çimento, kâğıt ve mermer, Uşak, Gördes, Kula, Demirci ve Simav'da halıcılık sektörleri,Aydın da incir işleme fabrikaları vardır. Ege Bölgesi'nde üretilen incir, zeytin vb. gibi ürünlerin sanayileri yapılır. İzmir'de toplanmış olan başlıca sanayi kolları arasında dokumacılık da vardır. Dokumacılık ve tekstil Denizli ve ilçelerinde oldukça fazladır.
Turizm
ge Bölgesi turizm potansiyeli olarak Türkiye'de Akdeniz Bölgesinden sonra gelmektedir. Birçok tarihi eser, yapıt, kalıntı Efes, Didim, Pamukkale gibi tarihi yerler ve buna ilave olarak doğa harikası sahilleri Fethiye, Bodrum, Marmaris, Didim, Kuşadası ve Çeşme gibi önemli plajları mavi bayraklı sahilleri ile gözde turizm ve tatil bölgeleri mevcuttur.
Ulaşım
- Kara yolu ulaşımı
Ege bölgesinde karayolu ulaşımı oldukça gelişmiştir. Başlıca ulaşım merkezleri: İzmir, Denizli, Aydın, Fethiye, Selçuk, Afyonkarahisar
- Deniz yolu ulaşımı
İzmir, Çeşme, Didim, Bodrum, Fethiye, Marmaris. Hava yolu ulaşımı İzmir, Denizli, Bodrum, Dalaman.
- Demiryolu ulaşımı
Bölgede demiryolu ulaşımı özellikle yük ve yolcu taşımacılığında kullanılır. Türkiye'nin ilk demiryolu İzmir ve Aydın arasına döşenmiştir.
Yerleşme Özellikleri, Ticareti ve Turizmi
Ege Bölgesi'ndek[2]i kentler, çoğunlukla ana yolların geçtiği oluklar ve verimli ovaların kenarlarında yer alır; kıyı kesiminde ise körfezlerin kenarlarında bulunur. Kırsal yerleşmeler, genellikle ovalardaki akarsu kenarlarında ve vadi içlerinde görülür.