Kütahya

Kütahya, Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alır. İç Anadolu Bölgesi ile denize kıyısı olan Ege Bölümü arasında geçiş alanıdır. Kütahya ili, 38 derece 70 dakika ve 39 derece 80 dakika kuzey enlemleri ile 29 derece 00 dakika ve 30 derece 30 dakika doğu boylamları arasındadır. İlin 11.875 km²'lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının yaklaşık %1,5'nu kaplamaktadır. Kütahya, kuzeyinde Bursa, kuzeydoğusunda Bilecik, doğusunda Eskişehir ve Afyon, güneyinde Uşak, batısında Manisa ve Balıkesir illerimizle çevrilidir.

Tarihçe

Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alan Kütahya, bilinen tarihi içinde Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyanoğulları ve Osmanlı Dönemi uygarlıklarıyla Türkiye Cumhuriyeti'ne ulaşmıştır. Kütahya ili sınırları içinde kalan topraklarda yerleşen ve adı bilinen en eski halk Hitit'lerdir. Buna rağmen çevredeki Arkeolojik buluntular ilin yerleşim tarihini çok daha eskilere, ilk çağlara değin götürmektedir. Kütahya için kesin bir kuruluş tarihi verilememekle birlikte; Hitit metinlerinde geçen Assuva tarihiyle ilgili IV. Tuthaliya (M.Ö. 1256–1220) yıllıklarına dayanarak M.Ö. II. binin ortalarında kurulduğu söylenebilir. Kütahya, bugün de işletilen zengin maden yatakları dolayısıyla tarihin her devresinde ilgi görmüş, bu sayede geniş ticaret yollarına sahip olmuş, hızla gelişmiştir. Malazgirt Zaferi'nin ardından XI. yüzyılın sonunda Türk uygarlıklarıyla tanışan Kütahya, Germiyanoğlu Beyliği'ne başkentlik yapmış olup Osmanlı Devleti bu topraklar üzerinde kurulmuştur. Ayrıca Kütahya "Türk ve dünya askerlik tarihi" nin en büyük zaferinin kazanıldığı yer olarak zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

Kökenbilim

Eski kaynaklara, sikke ve yazıtlara göre Kütahya'nın antik dönemdeki adı "Kotiaeion"dur. Ünlü Antik Çağ Coğrafyacısı Strabon bu adın, "Kotys'in Kenti" anlamına geldiğini belirtmektedir. Kotys, Trakya'da yaşayan Odrisler'den olup, Romalılar'ın M.S. 38'de Anadolu'ya gönderdiği bir komutanın adıdır. Kütahya Müzesi'nde bulunan bir sikkede bu ad "Koti" olarak geçmektedir. Kütahya adı, eskisine benzetilerek Türkler tarafından verilmiştir.

Kranolojik Tarihçe

• M.Ö. 1800-1200 Hitit
• M.Ö. 1460-1200 Assuva Konfederasyonu
• M.Ö. 1200-676 Frigler
• M.Ö. 607-546 Lidya
• M.Ö. 546-334 Persler
• M.Ö. 334-281 İskender
• M.Ö. 281-133 Bergama
• M.Ö. 133 M.S. 395 Roma
• M.S. 395 Bizans
• 1078 Selçuklular
• 1097 Bizanslılar
• 1182 Selçuklular
• 1381-1389 Yıldırım Bayezid Kütahya Valiliği
• 1833 Mısır ordusunun Kütahya'yı işgali
• 06.08.1920 Atatürk'ün Kütahya'ya İlk Gelişi

Cografya

Jeoloji Yapı

Jeolojik bakımdan oluşumu çok eskilere dayanmaktadır. yer yer volkanizmaya ve kıvrılmalara uğramıştır. Kıvrılmaya dayanamayan tabakalar kırılarak fay hatlarını oluşturmuştur. Kütahya il merkezi ve doğusu II.derece deprem kuşağı, merkezin batısında yer alan ilçeler I.derece deprem kuşağı içerisinde yer almaktadır. Bu fay hatlarının sonucu olarak, ilin yeraltı sıcak suları bakımından güçlü bir potansiyele sahiptir. Kütahya ilinin arazi yapısında kireç taşı, kil, kum taşı tabakaları oldukça yaygındır.

Yeryüzü Şekilleri

ilde ortalama yükselti 1.200 metredir. Dağların ve platoların ağırlıkta olduğu ilde yeryüzü şekillerinin %57,5'ini dağlar, %11 'ini ovalar, %31,5'ini platolar oluşturmaktadır.Kütahya; kuzeydoğusunda Türkmen Dağı, batısında Karlık Tepe, kuzeybatısında Eğrigöz Dağı, güneybatısında Şaphane Dağı, güneyinde Murat Dağı ile çevrilidir. İlin önemli ovaları, Kütahya Ovası, Yoncalı Ovası , Köprüören Ovası, Aslanapa Ovası, Altıntaş Ovası, Tavşanlı Ovası, Örencik Ovası ve Simav Ovasıdır. Akarsuları: Felent Çayı, Porsuk Çayı, Murat Çayı, Kureyşler Deresi, Kokar Çayı, Avşar Deresi, Gediz Çayı, Emet Çayı, Bedir Deresi, Tavşanlı Çayı, Simav Çayı, Kocaçay'dır. İlin tek doğal gölü Simav Gölü; baraj gölleri ise Porsuk, Enne, Kayaboğazı, Söğüt ve Çavdarhisar baraj gölleridir. Göletler; Pazarlar, Çalköy, Belkavak, Sofular, Karagür, Çerte ve Kuruçay göletleridir.

İklim

Kütahya ili: Ege Bölgesi'nde yer almasına rağmen, denizden uzaklık ve yükseltiye bağlı olarak iklimi kıyı Ege'den daha farklıdır. Kütahya ve çevresinin iklimi Ege, Marmara ve İç Anadolu Bölgeleri arasında bir geçiş tipidir. İklim ve sıcaklık şartları bakımından, her üç bölgenin özelliklerini taşır. Sıcaklık şartları İç Anadolu, yağış şartları Marmara Bölgesi tesiri altındadır.

Kütahya Ay Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl En yüksek °C (°F) 17.2 (63.0) 20.6 (69.1) 27.0 (80.6) 30.2 (86.4) 32.5 (90.5) 36.2 (97.2) 39.9 (103.8) 39.2 (102.6) 36.1 (97.0) 31.0 (87.8) 25.4 (77.7) 21.7 (71.1) 39.9 (103.8) Ortalama yükseklik °C (°F) 4.6 (40.3) 6.5 (43.7) 11.1 (52.0) 16.2 (61.2) 21.3 (70.3) 25.4 (77.7) 28.5 (83.3) 28.8 (83.8) 24.8 (76.6) 19.0 (66.2) 12.4 (54.3) 6.2 (43.2) 17.1 (62.7) Ortalama düşük °C (°F) −3.0 (26.6) −2.4 (27.7) 0.2 (32.4) 4.2 (39.6) 7.9 (46.2) 11.2 (52.2) 13.6 (56.5) 13.5 (56.3) 9.4 (48.9) 5.9 (42.6) 1.7 (35.1) −0.9 (30.4) 5.1 (41.2) En düşük °C (°F) −20.0 (−4.0) −21.5 (−6.7) −15.7 (3.7) −7.8 (18.0) −2.8 (27.0) 3.1 (37.6) 4.0 (39.2) 4.6 (40.3) 0.4 (32.7) −5.6 (21.9) −11.0 (12.2) −17.6 (0.3) −21.5 (−6.7) Ortalama yağış mm (inches) 66.4 (2.61) 54.0 (2.13) 51.3 (2.02) 56.1 (2.21) 49.5 (1.95) 29.6 (1.17) 19.6 (0.77) 18.0 (0.71) 23.4 (0.92) 41.5 (1.63) 57.2 (2.25) 78.1 (3.07) 544.7 (21.44) Ortalama yağmurlu günler 14.3 12.8 12.9 13.0 11.8 7.1 4.4 3.9 4.8 8.8 10.7 14.2 118.7 Ortalama aylık güneş ışığı saatleri 62 86.8 142.6 174 229.4 279 310 291.4 225 151.9 102 58.9 2.113 Source: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü

Bitki Örtüsü

İlde yer alan doğal bitki örtüsü Akdeniz, Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin özelliklerini taşır. Kütahya'da kuru ormanlar çoğunluktadır. Bunu bozkır bitki toplulukları takip etmektedir. İlin ormanları, daha çok dağ eteklerindeki platolarda yer alır.Kütahya 1.279.000.000 hektarlık yüzölçümüne sahip olup bu alanın 611.592.000 hektarlık bölümü, orman sahasıdır.ilimizin %52,97'sini ormanlık alanlar oluşturmaktadır. Orman alanlarımızın 296.464.000 'lik hektarı, %48'lik ekonomik değeri olan verimli ormanları oluşturur. Geri kalan kısmı ise, bozuk orman özelliği taşır.

Baraj ve Göletler

• Simav Gölü
• Porsuk Baraj Gölü
• Enne Baraj Gölü
• Kayaboğazı Baraj Gölü
• Çavdarhisar Baraj Gölü

Nüfus

Yıllar	Toplam	Şehir	Kır
1965	115.408	49.301	66.107
1970	129.056	62.222	66.834
1975	147.928	82.442	65.486
1980	162.434	99.436	62.998
1990	176.184	130.944	45.240
2000	207.905	166.665	41.240
2007	237.570	212.934	24.636
2008	226.931	202.118	24.813
2009	236.859	212.444	24.415
2010	259.340	235.685	23.655
2011	237.804	214.286	23.518
Kaynak:Türkiye İstatistik Kurumu Verileri

Kütahya porelen