Bakan

Özetle

Bakan, müstakil bir bakanlık veya bir devlet bakanlığı adı altındaki kamu teşkilatının başındaki, siyasi sorumluluğa sahip yöneticidir. Bakanlar yürüttükleri işleri hükümet lideri olan, başbakan veya devlet başkanı adına yürütür. Bakanların milletvekili olma zorunluluğu yoktur.

Türkiyede Bakan

Memleketin genel işlerinden birini idare etmek üzere ekseriya meclisteki milletvekilleri arasından seçilen ve Cumhurbaşkanı tarafından tasdik edildikten sonra göreve başlayan hükumet üyesi. Osmanlılarda bu makamlardaki kimselere nazır denirdi. Cumhuriyet devrinde nazır yerine bir müddet vekil kelimesi kullanıldı. 1945 yılında anayasa dili sadeleştirilince, vekil yerine bakan, kelimesi kondu ve günü müze kadar böyle geldi. bakanlar, meclisteki milletvekilleri arasından veya meclis dışından başbakan tarafından seçilir. Tasdik için cumhurbaşkanına sunulur. bakanlar Kurulu listesi tasdikten çıktıktan sonra, bakanlar resmen göreve başlamış olurlar

Kamu yönetimi başında bulunan bakan, o teşkilatın en yüksek amiridir. amiri olduğu teşkilatında bulunanların her türlü faaliyetlerinden Türkiye Büyük millet Meclisine karşı sorumludur. Hükumet proğramına ve politikasına uygun hizmetlerin yürütülmesini devamlı takib ve kontrol, bakanların esas görevidir. ihtiyaç duyduğu kanunları, tüzük ve yönetmelikleri hazırlatır

Bakanlar hakkında mecliste soruşturma açılabilir. Aleyhine netice doğarsa, Anayasa mahkemesinde yargılanır. Bu durumda bakanın görevi sona erer. Ölüm, hastalık, seyahat, istifa veya başka sebeplerle bakanlıktan ayrılanın yerine başka bir bakan vekalet edebilir. Bir bakan birden fazla vekalet alamaz ve vekalet 15 günden fazla devam etmez. Başbakan, istifa eden veya başka sebeple ayrılan bakanın, yerine yenisini seçerek cumhurbaşkanının tasdikine sunar. Bir bakan, başbakanın isteği üzerine cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilir.

Osmanlın İmparatorluğu`nda devlet işlerini gören bu kimselere, XIX. yüzyıldan itibaren nazır denmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Cumhuriyetin ilânından sonra 194i yılma kadar bu kimselere vekil denmiş, sonradan bu deyim bakan olarak değiştirilmiştir.

Bakanların, hükümetin genel politikasından ve kendi yetkileri içindeki işlerden Büyük Millet Meclisi`ne karşı siyasî, malî ve cezaî sorumlulukları vardır. Bir bakanın işindeki her hangi bir yolsuzluk, Anayasa Mahkemesi tarafından incelenir ve karara bağlanır.

Her bakanın maiyetinde genel olarak bir müsteşar, genel müdürler, müdürler, müfettişler, hukuk müşavirleri uzmanlar ve türlü derecede memurlar bulunur. Bakanın emrinde olan bir kanunla vazife ve yetkileri belirtilmiş olan bu memurlar Bakanlıkları meydana getirilir ve Bakanlıklara, Bakanın vazife ve unvanına göre ad verilir.

Türkçe sözlükde

bakan; bakmak eylemini yapan kimse; hükümet işlerinden birini yönetmek için, genellikle milletvekilleri arasından, başbakan tarafından seçilerek cumhurbaşkanınca onaylandıktan sonra işbaşına getirilen yetkili, nazır, vekil. yönü bir yere doğru olan. dönük, çalan, benzeyen.

Osmanlıca:bakan; (bak: nâzır)