Bolu

Bolu ili, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan bir ildir. Plaka numarası 14'tür.

Tarihçe

Bolu yöresine ilk yerleşenlerin Bebrikler olduğu sanılmaktadır. Bebrikya adıyla anıldığı sanılan bu yöreye MÖ 8. yüzyıl sonra batıdan gelen Bithynialılar yerleşti. Daha sonra Bithynia olarak adlandırılan bu topraklardaki başlıca yerleşme yerleri Kienos (daha sonra Prusias, bugün Konuralp) ile Bithynion (bu günkü Bolu)’du. İskender’in ölümünü izleyen dönemde Bolu yöresinde bağımsız Bitinya Krallığı kuruldu.

Roma döneminde önemi artan Bithynia, Bizans yönetimi altındayken elverişli doğal konumu sayesinde 7. ve 9. yüzyıllardaki Arap akınlarından etkilenmedi. 11.yy’dan sonra Bizanslılar ile Anadolu Selçuklular arasında el değiştiren yöre 13. yüzyılda Anadolu Selçuklularının, daha sonra İlhanlıların eline geçti. Osman Gazi döneminde (1299-1324) Konur Alp tarafından Osmanlı topraklarına katıldı ve sancak merkezi yapıldı. (1324-1692) dönemine Bolu'yu yöneten sancak beyleri arasında Konur Alp, Gündüz Alp, I. Süleyman (Kanuni) ve Zor Mustafa Paşa dikkat çeker.

Bu dönemde, bir ara İsfendiyaroğulları’nın istila ettiği Bolu, 1692'de sancak beyleri yerine atanan Voyvodalarca yönetildi. 1811'de II. Mahmud voyvodalığı kaldırınca, Bolu-Viranşehir adıyla yeniden sancak oldu. 1864 Vilayet Nizamnamesi ile Bolu Sancağı Kastamonu Vilayetine bağlandı. II. Meşrutiyet ilan edildiğinde Bolu Kastamonu’ya bağlı olduğundan, ilk Bolu Mebusları Kastamonu mebusları arasında yer almıştır. II. Meşrutiyetten (1908) Cumhuriyet dönemine kadar bağımsız sancak olarak yönetilen Bolu, 1923’te Vilayet haline getirildi. Bolu’nun son Mutasarrıfı Ahmet Fahrettin Bey, Bolu’nun ilk valisi oldu.

Roma döneminde Bithynium olarak anılan kente İmparator Claudius’un hüküm sürdüğü yıllarda Claudiopolis adı verildi. M.S. 12. yüzyıl başlarında İmparator Hadrianus’un sevgilisi Antinoos’un doğum yeri olması nedeniyle önem kazanan kent daha sonra Hadrionapolis olarak adlandırılmaya başlandı. Bir piskoposluk merkezi olan ve Bizans döneminde Polis denen kenti, 11. yüzyılda yöreye gelmeye başlayan Türkmenler Bolu olarak adlandırdılar.Batı Anadolu ağzı kullanılmaktadır.

Coğrafya

Türkiye yüzölçümünün %1,015'lik bölümünü kaplayan Bolu İli, 8.276 km² (827.600 ha) yüzölçümü ile Karadeniz Bölgesi’nin Batı Karadeniz bölümünde yer alır. İl arazisinin yaklaşık % 18’ini tarım alanları oluşturmaktadır. Orman alanları ise % 59’luk bir oran ile Türkiye ormanları içinde % 2,55’lik paya sahiptir. Çayır ve meraların kapladığı alan yaklaşık % 15’tir. Geriye kalan % 8 dolayında alan ise tarım dışı alanlardır.

Ortalama rakım 1000 m., merkez ilçe rakımı ise 725 m. civarındadır. Matematiksel konum açısından 30 derece 32 dakika - 32 derece 36 dakika Doğu boylamları ile 40 derece 06 dakika - 41 derece 01 dakika Kuzey enlemleri arasındadır.

Bolu İl Merkezine göre; Dörtdivan, Yeniçağa ve Gerede İlçeleri doğuda, Mengen kuzeydoğuda, Göynük ve Mudurnu İlçeleri güneybatıda, Seben ve Kıbrıscık İlçeleri ise güneyde yer almaktadır. Bolu’nun, batısında Düzce ve Sakarya, güneybatısında Bilecik ve Eskişehir, güneyinde Ankara, doğusunda Çankırı, kuzeyinde Zonguldak ve kuzey doğusunda Karabük İlleri yer alır. İl sınır uzunluğu 621,4 km'dir.

İlimizin Merkez ve diğer İlçelerin yüzölçümleri km² olarak aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Düzce’nin 584 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile (09.12.1999 tarih ve 23901 sayılı R.G.) il olarak ayrılmasıyla, Bolu’nun denizle bağlantısı kalmamıştır.

Nüfus

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TUİK) yapmış olduğu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Bolu ilinin 2007 yılı genel nüfusu 270.417'dir. Bu nüfusun 157.938'i şehir merkezlerinde, 112.479'u da kırsal kesimde yaşamaktadır.

Bolu merkezin nüfusu ise, 156.798'dir. Bu nüfusun 107.857'si Bolu şehir merkezinde, 48.641'i ise kırsal kesimde yaşamaktadır.

Bolu şehir merkezinde yaşayan 107.857 kişiden 78.007'si erkek, 78.491'i ise kadındır. Şehrin 2008 nüfusu ise 110.583'dür.

2008 yılında Bolu Merkeze katılan 17 köy ile birlikte Bolu Merkez şehir nüfusu 120.001' e yükselmiş, köy nüfusu ise 36,099' a düşmüştür.

Şive

Bolu merkez ilçesinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre, Merkez ilçe diğer ilçelerden (Göynük, Mudurnu, Kıbrısçık, Seben) farklı gruptadır

Bolu'ya özgü özelikler

1. Abant, Yedigöller, Gölcük, Gölköy, Aladağ, Köroğlu Dağı, Kartalkaya, Akkayalar, Seben Elma Festivali
2. Göynük, Mudurnu tarihi özellikleri
3. Kökez suyu
4. Seben Gölü
5. Nakış İğnesi
6. Mudurnu el sanatları
7. Aşçılık
8. Maden suları : Akmina ve Çelik Bolu'dan çıkmaktadır.
9. Türkiye'nin en büyük ormanlık alanı Bolu ilinde bulunmaktadır.
10. Bolu, Seben ve Mudurnu kaplıcaları
11. Tokat-i Hayrettin Hazretleri Türbesi
12. Kartalkaya Kayak Merkezi
13. Sarıalan Yaylası
14. At Yaylası
15. Köroğlu Dağı
16. Kıbrıscık Yaylası
17. Sinnecük Yaylası
18. Tembel Yaylası
19. Ardalan Yaylası
20. Yazıca Yaylası
21. Saçlık Tepesi
22. Tarihi Kıbrıscık Evleri
23. Göynük Zafer Kulesi
24. Göynük Gazi Süleyman Paşa Camii
25. Göynük Gazi Süleyman Paşa Hamamı
26. Göynük Akşemsettin Hz.Türbesi
27. Göynük Ömer Sıkkiyn (Bıçakcı)Türbesi
28. Göynük Debbağ Dede (Tabak Dede) Türbesi
29. Göynük Çubuk Gölü
30. Göynük Sünnet Gölü

Bolu'da Yerel Medya

Bolu Yerel TV Kanalları

1. Köroğlu TV

Bolu Yerel Radyo Kanalları

1. Yankı FM (91.0)
2. Kartal FM (93.7)
3. Bolu FM (95.7)
4. Radyo Şafak (96.5)
5. Bolu Polis Radyosu (97.1)
6. Gerede FM (92.3)

Bolu Yerel Gazeteleri

1. Bolu Gazetesi
2. Bolu Köroğlu Gazetesi
3. Bolu Express Gazetesi
4. Bolu Haber Gazetesi
5. Bolu Şampiyon Gazetesi
6. Bolu Gündem Gazetesi
7. Bolu Olay Gazetesi
8. Bolu Takip Gazetesi
9. Bolunun Sesi Gazetesi
10. Bizim Bolu Gazetesi
11. Boluda Yeni Hayat Gazetesi
12. Gerede Haber Gazetesi
13. Gerede MedyaTakip Gazetesi
14. Geredemiz Gazetesi
15. Gerede Hayat Gazetesi
16. Gerede Gazetesi (Mercan Medya)
17. Yeni Ufuk Gazetesi
18. Üniversitenin Sesi Gazetesi
19. Mudurnu Haber Gazetesi