Christiaan Huygens
| Christiaan Huygens | |
|---|---|
 Caspar Netscher tarfından yapılan resim Christiaan Huygens | |
| Doğum | 14 Nisan 1629 Lahey, Hollanda Cumhuriyeti |
| ölüm | 8 Temmuz 1695 (66) yaşında Lahey, Hollanda Cumhuriyeti |
| İkametgâh | Hollanda, Fransa |
| Uyruk | Holandaca |
| Gidilen okul | Leiden Üniversitesi Angers Üniversitesi |
| Bilinen | Titan Satürn halkalarının açıklaması Merkezkaç kuvveti Çarpışma formüller Sarkaçlı saat Huygens – Fresnel prensibi Dalga teorisi Barut motoru Çift-kırılma evolüt Huygen mercek 31 eşit mizaç müzikal ayar Huygens – Steiner teoremi |
| Bilim kariyeri | |
| Alanlar | Fizik Matematik Astronomi zaman ölçme bilimi |
| Kurumlar | Londra Kraliyet Topluluğu Fransız Bilimler Akademisi |
| Etkilendikleri | Galileo Galilei René Descartes Frans van Schooten |
| Etkilenendikleri | Gottfried Wilhelm Leibniz Isaac Newton[1][2] |
Christiaan Huygens (14 Nisan 1629 - 8 Temmuz 1695) Hollandalı fizikçi, matematikçi, gökbilimci ve mucit tüm zamanların en büyük bilim insanlarından biri ve bilimsel devrimde büyük bir şahsiyet olarak kabul edilir. Fizikte Huygens, optik ve mekanikte çığır açan katkılar yapan, gökbilimci olarak Satürn'ün halkaları ve ayın Titan'ı keşfi üzerine yaptığı çalışmalarla biliniyor. Bir mucit olarak, Huygenian mercek icadıyla teleskopun tasarımını geliştirdi. Bununla birlikte, en meşhur buluşu, 1656'daki sarkaçlı saatin icadıydı; bu, zaman işleyişinde bir çığır açmıştı ve neredeyse 300 yıl boyunca en doğru zamannın bekçisi oldu. Fizik yasalarını tanımlamak için ilk matematik formülleri kullanan kişi olduğundan, Huygens'e ilk teorik fizikçi ve matematiksel fiziğin kurucusu denir.
1659'da Huygens, De vi centrifuga çalışmasında merkezcil kuvvet için şimdiki standart formülü alan ilk kişidir. Formül klasik mekanikte merkezi bir rol oynadı ve Newton'un hareket yasalarının ikincisi olarak tanındı. Huygens aynı zamanda De motu corporum perküsyon çalışmalarında doğru elastik çarpışma yasalarını formüle eden ilk kişiydi, ancak bulguları ölümünden sonra 1703'e kadar yayınlanmadı. Optik alanında, 1678'de önerdiği ve 1690'da ışığın ilk matematik teorisi olarak kabul edilen Işık Üzerine İncelemesi'nde tarif ettiği dalga ışığı teorisi ile tanınır. Teorisi ilk olarak, Augustin-Jean Fresnel 1818'de Huygens'in ilkesini benimseyene ve ışığın doğrusal yayılımını ve kırınım etkilerini açıklayabileceğini gösterene kadar Isaac Newton'un açık ışık teorisi lehine reddedildi. Bugün bu prensip Huygens-Fresnel prensibi olarak bilinir.
Huygens, ertesi yıl patent aldığı 1656'da sarkaçlı saati icat etti. Bu buluşa ek olarak, horoloji konusundaki araştırmaları, mekanikteki 17. yüzyıldan kalma eserlerden biri olarak kabul edilen 1673 tarihli Horologium Oscillatorium kitabındaki sarkaçın kapsamlı bir analiziyle sonuçlandı. Kitabın ilk bölümü saat tasarımlarının açıklamalarını içerirken, kitabın çoğu sarkaç hareketinin bir analizi ve bir eğri teorisidir. 1655 yılında Huygens, astronomik araştırmalar yapmak üzere teleskoplar inşa etmek için kardeşi Constantijn ile lens taşlamaya başladı. Satürn'ün yüzüğünün "ince, yassı bir halka olduğunu, hiçbir yere dokunmadığı ve ekliptiğe meyilli" olduğunu keşfettiği 50 güç kırıcı bir teleskop tasarladı. Bu teleskopla birlikte Satürn'ün aylarından ilk olan Titan'ı da keşfetmişti. Sonunda 1662'de, şimdi dağılma miktarını azaltan iki lensli teleskop olan Huygen mercek adı verilen şeyi geliştirdi.
Bir matematikçi olarak, Huygens olasılıkta öncü oldu ve 1657'de Spelen van Gluck'taki Van Rekeningh çalışmasıyla olasılık teorisi üzerine ilk tezini yazdı. Huygens'in özel hocası olan Frans van Schooten, eseri ludo aleae ("Şans Oyunlarında Muhakeme Üzerine") adlı eserde De ratiociniis olarak tercüme etti. Çalışma olasılıkla ilgili sistematik bir tez olup, şans oyunları ve özellikle puan sorunu ile ilgilenir. Modern olasılık kavramı, Huygens ve Blaise Pascal'ın (çalışmayı yazmaya teşvik eden) beklenti değerlerinin kullanımından doğmuştur.
Hiç evlenmemiş olan Huygens'in son yılları yalnızlık ve depresyon ile karakterize edildi. Akılcı olarak, içkin bir yüce varlığa inanmayı reddetti ve Hıristiyanlığın kendi yetiştiriciliğine olan inancını kabul edemedi. Huygens böyle doğaüstü bir varlığa inanmasa da, 1695'te ölümünden kısa bir süre önce yayınlanan Cosmotheoros'unda dünya dışı yaşam olasılığını öne sürdü. Dünya dışı yaşamın Dünya'ya benzer gezegenlerde mümkün olduğunu belirtti ve sıvı halde suyun mevcudiyetinin yaşam için bir gereklilik olduğunu yazdı.
Kaynak
- ↑ I. Bernard Cohen; George E. Smith (25 April 2002). The Cambridge Companion to Newton. Cambridge University Press. p. 69. ISBN 978-0-521-65696-2. 15 May 2013 Alınmıştır.
- ↑ Niccolò Guicciardini (2009). Isaac Newton on mathematical certainty and method. MIT Press. p. 344. ISBN 978-0-262-01317-8. 15 May 2013 Alınmıştır.
Burdaki yer alan bilgiler en:Christiaan Huygens sayfası'ndan çevirilerek edinilmiştir.