Mardin

Mardin Resimleri

Kente Uzaktan Bakış

Şehirdeki Yapılar

Ulu Camii

Mardin, Mardin ilinin merkezi olan şehirdir.Mardin 8891 km², yüzölçümü ile 36 55 – 38 51 Kuzey Enlemleri ve 39 56 – 42 54 Doğu Boylamları arasında yer alır. Mardin İl topraklarının % 4.8 ini kaplayan dağlar doğu batı istikametinde uzanır ve ovadan ortalama ‘600 metre’ yükseklikte çok geniş bir kütle oluşturur. Yükselti bazı kesimlerde 1000 metre üzerine çıkar. Büyük bölümü kalkerli olduğundan çatlaklar ve yarıklar oluşmuştur. Yüzey suları çatlaklardan dibe çekilmekte ve ovalara yakın platolarda yüzeye çıkmaktadır. Killi ve kireçli yapılı topraklarda Mardin, Mazıdağı, Derik, Midyat, Savur ve Nusaybin'in yükseklerinde meşe ağaçlarına rastlanır. Dağların kalkerli kesimleri Hızla aşınarak platolara dönüşmüştür.Bu platolar yer yer yüzeye çıkan lavlarla kaplıdır. Mardin'de Gümüş Çayı. Çağçağ suyu ve Savur Çayı yanı sıra Seyhan Deresi ve Yeşilli Gülzar Deresi bulunmaktadır. Dicle ve Fırat nehirlerinin kolları il topraklarında koridor oluşturmuştur. Dicle Vadisi ile Kızıltepe, Mardin ve Nusaybin Ovaları mevcuttur.

Tarihçe

Fırat ve Dicle nehirleri arasında Mezopotamya bölgesinde, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipligi yapmıştır. Bir dağın tepesinde kurulmuş olan Mardin, Yukarı Mezopotamya'nın en eski şehirlerinden biridir. M.Ö.4500' den başlayarak klasik anlamda yerleşim, gören Mardin, Arami Süryani öz yeridir. Arami-Süryani Subari, Sümer, Akad, Babil, Mitanniler, Asur, Pers, Bizans, Araplar, Selçuklu, Artuklu, Osmanlı Dönemi'ne ilişkin bir çok yapıyı bünyesinde harmanlayabilmiş önemli bir açık hava müzesidir.

Coğrafya

Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Mezopotamya havzasında bulunan Mardin, güneyinde Suriye, doğusunda Şırnak ve Siirt, kuzeyinde Diyarbakır ve Batman, batıda Şanlıurfa ile çevrilidir.Mardin dağlarının, Mazıdağı, Derik, Midyat, Savur ve Nusaybin yörelerine sokulan yüksek kesimlerinde, Meşe ağaçlarından oluşan topluluklara rastlanır. İklim olarak Akdeniz iklimi ile karasal iklimin ortak özelliklerine sahiptir. Yazları çok sıcak ve kurak, kışları ise yağışlı ve soğuktur.

İklim

İl genelinde karasal iklim özellikleri görülmektedir. Kış ayları soğuk geçmektedir. Yaz aylarında güneyden gelen çöl iklimi etkisi altında olduğu için kurak geçer.İlde ölçülen en yüksek sıcaklık 42,5 (31 Temmuz 2000) ilde ayrıca Türkiye sıcaklık rekoru kırılmıştır(48,8 Mardin,Kızıltepe) ilde ölçülen en düşük sıcaklık -14,0 (22 şubat 1985) ayrıca bölge ilkbahar yaz gibi çöllerden gelen toz taşınımı etkisi altına girer. Derik, Nusaybin ve Savur ilçelerinde Akdeniz iklimi özellikleri de görülür. Ortalama en yüksek sıcaklık 35.3° derece ile Temmuz ayında, ortalama en düşük sıcaklık 0.7° derece ile Ocak ayında görülür.

Ekonomi

Geleneksel ekonomi yapısı tarım, çiftçilik, hayvancılık ve ticarete dayalıdır. 2001 yılına göre ildeki iktisadi faaliyetlerin %66,8'i tarım, çiftçilik ve hayvancılık alanlarında gerçekleşmiştir. Suriye sınırındaki organik tarıma elverişli topraklar mayınlı olması nedeniyle Mardin ekonomisine katkı sağlamamaktadır. Tarımdan sonraki en önemli sektörü devlet hizmetleri oluşturmaktadır. 2001 yılına göre ilde kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla 983 Dolardır. İlde "Mardin Serbest Bölgesi" ve "Mardin Organize Sanayi Bölgesi" adlarında üretim ve sanayi bölgeleri bulunmaktadır. Bölgenin en önemli projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi'nin tamamlanamaması nedeniyle tarım ürünlerine dayalı sanayi gelişmemiştir. Sanayinin toplam gelir içindeki payı %5,5'tir.İlde kültür turizmi, inanç turizmi imkânları olmasına karşın Mardin ekonomisinde önemli bir yere sahip değildir.

Nüfus

1960'lı yıllarda şehre göç başlamış ve kır nüfusu oran olarak azalmaya başlamıştır. 1990 yılında dört ilçenin komşu illere bağlanmasıyla nüfus %14,4 oranında azalmıştır. 2000 nüfus sayımında ilk defa kır nüfusu, kent nüfusunun gerisinde kalmıştır. Bunda en önemli etkenler ekonomik kaygılar ve 90'lı yıllarda başlayan terör faaliyetleridir. Güvenlik kaygıları nedeniyle hem ildeki kırsal kesimlerden, hem de diğer illerden Mardin şehrine göç hereketleri başlamıştır. Şehir nüfusu oranı %57, kırsal nüfus oranı %43'tür. Nüfusu en yüksek ilçeler sırasıyla Kızıltepe, Merkez, Nusaybin ve Midyat'tır. Genç bir nüfus yapısına sahiptir. 2000 yılına göre 15 yaşın altındaki nüfusun oranı %44,8'dir.

Mardin ili TÜİK 2011 Nufus Kayıt Sistemi İstatistik Bilgileri
	İl/İlçe merkezi			Belde/Köy			Toplam
Mardin	Toplam	Erkek	Kadın	Toplam	Erkek	Kadın	Toplam	Erkek	Kadın
Merkez	88.054	47.512	40.542	50.796	25.611	25.185	138.850	73.123	65.727
Dargeçit	14.689	7.150	7.539	12.884	6.263	6.621	27.573	13.413	14.160
Derik	20.364	10.115	10.249	38.294	18.653	19.641	58.658	28.768	29.890
Kızıltepe	141.024	70.928	70.096	79.867	39.801	40.066	220.891	110.729	110.162
Mazıdağı	10.681	5.409	5.272	22.257	11.123	11.134	32.938	16.532	16.406
Midyat	58.415	29.523	28.892	49.571	24.555	25.016	107.986	54.078	53.908
Nusaybin	86.395	42.706	43.689	27.323	13.617	13.706	113.718	56.323	57.395
Ömerli	6.179	3.122	3.057	8.626	4.273	4.353	14.805	7.395	7.410
Savur	7.017	3.438	3.579	24.457	12.225	12.232	31.474	15.663	15.811
Yeşilli	13.408	6.835	6.573	3.732	1.876	1.856	17.140	8.711	8.429
Toplam	446.226	226.738	219.488	317.807	157.997	159.810	764.033	384.735	379.298

Ulaşım

Kızıltepe ve Nusaybin ilçelerinden geçen doğu-batı yönündeki D-400 karayolu, ildeki en önemli karayoludur. Şanlıurfa ve Şırnak illerinden bu yolla ulaşılabilir. Şehir merkezine 20 km uzaklıktaki Mardin Havaalanı'na Türkiye içi tarifeli uçak seferleri düzenlenmektedir.

Sağlık

Mardin ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı 11 hastane bulunmaktadır. Mardin şehir merkezinde Mardin Devlet Hastanesi, Mardin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ve Mardin Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi bulunmaktadır. Derik ilçesinde Derik Devlet Hastanesi, Dargeçit ilçesinde Dargeçit Devlet Hastanesi, Kızıltepe ilçesinde Kızıltepe Devlet Hastanesi, Mazıdağı ilçesinde Mazıdağı İlçe Hastanesi, Midyat ilçesinde Midyat Devlet Hastanesi, Nusaybin ilçesinde Nusaybin Devlet Hastanesi, Ömerli ilçesinde Ömerli İlçe Entegre Hastanesi, Savur ilçesinde Savur İlçe Entegre Hastanesi sağlık hizmeti sağlamaktadır. Özel kurum olarak Mardin şehir merkezinde 1 hastane hizmet vermektedir.

Eğitim

Diyarbakır yolu üzerinde, Mardin şehir merkezinde yer alan Mardin Artuklu Üniversitesi 2007 yılında kurulmuş ve 2007-2008 döneminde eğitim öğretime başlamıştır.

Kültür ve sanat

Müzeler

• Mardin Müzesi
• Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi

Yerel Etkinlikler

• Mardin Uluslararası Gençlik ve Çocuk Tiyatroları Festivali 11-18 Kasım 2011 Mardin Valiliği
• SineMardin Uluslar arası Mardin Film Festivali 8-14 Haziran 2012

Manastırlar ve kiliseler

• Mor Behnam Kilisesi (Kırklar), Mardin şehrindedir.
• Meryemana Kilisesi, Mardin şehrindedir.
• Mor Yusuf Kilisesi (Surp Hovsep), Mardin şehrindedir.
• Mor Efrem Manastırı , Mardin kent merkezindedir.
• Mor Petrus - Mor Paulus Kilisesi , Mardin kent merkezindedir.
• Mort Şmuni Kilisesi , Mardin kent merkezindedir.
• Surp Kevork Kilisesi , Mardin kent merkezindedir.
• Mor Hürmüzd Keldani Kilisesi , Mardin kent merkezindedir.
• Mor Mihael Manastırı , Mardin kent merkezinin güneybatısındadır.
• Deyrulzafarân Manastırı, şehir merkezine 5 km. mesafededir. Milattan önceki dönemlere ait bölümleri olmakla birlikte, dördüncü yüzyılın sonlarında yapıldı. Geçmişte farklı isimlerle, 15. yy'dan günümüze ise Zafaran olarak bilinen manastır 1293-1932 yılları arasında Süryani Patriklik merkezlerinden biriydi.
• Deyrulumur Manastırı, Midyat ilçesi, Yayvantepe köyü yakınlarındadır. 397 yılında yapılan manastır, tarih boyunca dört farklı isimle anıldı. 615 yılından 1049 yılına kadar Turabidin Metropolitlik merkezi olan manastır, bu sıfatını 1915 yılına kadar korudu.
• Mor Yakup Manastırı, Nusaybin ilçesi merkezindedir.
• Meryemana Manastırı, Midyat, Mardin ilçesinin Anıtlı köyündedir.
• Mor Dımet Manastırı, Savur ilçesinin Dereiçi köyündedir.

Kaleler

• Mardin Kalesi
• Kız Kalesi (Kalat’ül Mara-Lorna Jurek), Merkez ilçeye bağlı Eskikale köyündedir
• Erdemeşt Kalesi
• Arur Kalesi
• Dara Kalesi (Daras Anastasiupolis), Merkez ilçeye bağlı Oğuz köyündedir.
• Rabbat Kalesi, Derik ilçesine bağlı hisaraltı köyündedir.
• Dermetinan Kalesi, Mazıdağı, Mardin ilçesine bağlı Gümüşova köyündedir.
• Zarzavan Kalesi (Sammachisacane), Mardin, Diyarbakır yolu üzerindedir.
• Savur Kalesi, Savur ilçesi merkezindedir.
• Aznavur Kalesi, Nusaybin ilçesi merkezindedir.
• Rahabdium Kalesi (Hafemtay), Nusaybin ilçesi merkezindedir.
• Merdis Kalesi (Marin), Nusaybin ilçesi merkezindedir.
• Haytam Kalesi (Turbdin - Dimitriyus) Nusaybin ilçesindedir.
• El Nıhman Kalesi, Yeşilli ilçesine bağlı Bülbül köyündedir.

Camii ve medreseler

• Latifiye Camii
• Melik Mahmut ( Savurkapı ) Camii
• Eminüddin Medresesi
• Harzem Medresesi
• Hatuniye Medresesi
• Sultan İsa Medresesi (Zinciriye Medresesi)
• Sultan Kasım Medresesi ve Kümbeti
• Şehidiye Medresesi
• Ulu Camii
• Zairi Camii
• Zeynel Abidin Cami
• Koçhisar Camii (Kızıltepe Ulu Camii)