Niğde

Bilgibank, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Niğde
Niğde Belediyesi Logosu
Niğde Belediyesi Logosu
Harita
İlin Türkiyedeki Konumu
İlin Türkiyedeki Konumu
İlin İlçelere Göre Dağılımı
İlin İlçelere Göre Dağılımı
height=300|width=300|}}
İnteraktif Harita
Genel Bilgiler
  • Nüfus (2011)
    • - Toplam: 337,553
    • - Yoğunluk: 23,20/km²
    • - Kır:168,957
    • - Şehir:168,596
  • İl alan kodu:388
  • İl plaka kodu:51
  • Posta kodu:51000
  • Vali:Alim Barut
  • Beldiye Başk:Faruk Akdoğan
  • Web:nigde.gov.tr Valilik
  • Web:nigde.bel.tr Belediye
Niğde İlçeleri
  • Niğde Mrkz
  • Altunhisar
  • Bor
  • Çamardı
  • Çiftlik
  • Ulukışla

Niğde, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinin güneydoğusunda ve Kapadokya bölgesinde yer alan merkezi Niğde kenti olan idari birimdir. Rakımı 1.229 m olan Niğde ilinin 2011 yılı nüfusu 337.553’dür. Aksaray, Nevşehir, Kayseri ve Konya illerine komşu olan Niğde, güneyde Bolkar Dağları ile İçel ilinden, güneydoğu ve doğudan Aladağlar’ın oluşturduğu doğal sınırlar ile de Adana ilinden ayrılır. Çamardı ve Ulukışla ilçeleri Akdeniz bölgesinde kalmaktadır.

Kökenbilim

Niğde İli'nin en eski adının Nahita ya da Nakita olduğu öne sürülmektedir. Bu ada ilk kez İbn Bibi'de rastlanmıştır. Nakida adı kimi zaman Nekide olarak da kullanılmış, 14. yüzyılda aynı sözcük Arap harfleriyle Nîkde okunacak biçimde yazılmıştır. Cumhuriyet'ten sonra bu ad, Niğde'ye dönüştürülmüştür.[1]

Tarihçe

Yazılı tarih öncesinde yaklasık 9.000 yıllık bir tarihi geçmişine sahip olan Nigde’de yapılan arkeolojik arastırmalar, Paleolitik Çag’a değin uzanan buluntular vermistir. Yazılı tarih döneminde ise Niğde’de sırasıyla: Asur Ticaret Kolonileri, Hititler, Tabal Geç Hitit Devleti, Frigyalılar, Persler, Makedonya Krallıgı, Kapadokya Krallığı, Romalılar, Bizans İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti, Eretna Beyligi, Karamanoğulları Beyliği ve Osmanlı Devleti hüküm sürmüştür. Niğde, 1470 yılında Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.[2] [3]

Coğrafya

Niğde İli coğrafi konum itibariyle güneyde 37 derece 10 dakika N ve kuzeyde 38 derece 58 dakika N paralelleri ile Batıda 33 derece 10 dakika E ve doğuda 35 derece 25 dakika E meridyenleri arasında bulunmaktadır.İlin kuzey ve doğusu oldukça engebeli, orta, güney ve batısı ise,düz denecek kadar az engebelidir.Kuzeyde Niğde masifi ortalama 2000 metre yükseltide olup,yer yer 2700 metreye erişen tepelere sahiptir.Ancak yükselti kuzeyden güneye doğru azalır.Doğuda yer alan ve yüksekliği Demirkazık tepesi ile 3 734 metreyi bulan Aladağlar, Ecemiş fayı ile sınırlandırılmış olup,burada dik falezler oluşturulmuştur.İlin,volkanik kayalarla örtülmüş orta ve batı kesimleri,1000-1200 metre yükseklikte olup,bu değer güneye doğru giderek artar ve başmakçı köyü civarında 1500 metreye erişir.[4]

Dağlar

Niğde’ye yüksek bir görünüm kazandıran yüksek dağlık ve tepelikleri oluşum ve gelişimleri itibarıyla üç grupta değerlendirebiliriz.

  • a- Orta Torosları oluşturan ve Ecemiş koridoru ile birbirinden ayıran Bolkarlar ve Aladağlar sıradağları
  • b- İç Anadolu volkanizması içinde önemli bir yere sahip olan parezit ve piroklastik konileriyle bir bütün oluşturan volkanik dağlar,
  • c- Ovalık alanların ortasında yükselen flüvial erozyon ile çevresinin aşılandırılması sonucunda tek başına yüksek bir görünüm sunan farklı aşınma ile oluşmuş dağlar.[5]

Niğde ilinin önemli yükseltileri

  • Hurç dağı (2887 m),
  • Karabel Tepe (2014 m),
  • Evliya Tepe (2105 m),
  • Atizi Tepe (2256 m),
  • Aşığediği Tepe (2703 m),
  • İt Ulumaz Tepe (2167 m),
  • Göbekli Tepe (1512 M),
  • Koyak Tepe (2396 m),
  • Karlık Tepe (2299 m) dir.

Akarsular

Bölgede dağlık alanların geniş yer kaplaması,yükselti nedeni ile yüksek değerlerde yağış alması bölgede sık bir akarsu ağının kuruluşuna neden olmuştur. Çoğunluğu mevsimlik olarak ilkbahar aylarında karların erimesi ile debilerinin yükseldiği bu akarsular volkanik alanlarda radyal sıradağlar üzerinde paralel drenaj karakterinde kısa boylu ve gür akışlıdırlar. Niğde ilinin önemli Akarsuları

  • Cakıt Suyu Toplam Uzunluğu 96(km)
  • Ecemiş Çayı Toplam Uzunluğu 110(km)
  • Karapınar Deresi Toplam Uzunluğu 93(km)
  • Kovalık Deresi Toplam Uzunluğu 10(km)
  • Melendiz Deresi Toplam Uzunluğu 125(km)
  • Ömereli Deresi Toplam Uzunluğu 17(km)
  • Ören Deresi Toplam Uzunluğu 18(km)
  • Tabakhane Deresi Toplam Uzunluğu 27(km)
  • Uluağaç Deresşi Toplam Uzunluğu 22(km)
  • Uzandı Deresi Toplam Uzunluğu 20(km)

İklim

Niğde'de kara iklimi görülür. Kara iklimi nedenleri ise; etrafının dağlarla çevrili olması, deniz seviyesinden 1200 m. yükseklik göstermesi, denizin bunaltıcı etkilerini ve denizden gelen rüzgarları alamaması, kuzeyden gelen soğuk rüzgarlara açık olmasındandır. Bu durumda Niğde'nin genel iklim özelliği; yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Yağışlara kar halinde kışın, yağmur halinde ilkba­harda rastlanmaktadır.[6]

Niğde
Ay Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek °C (°F) 17.2
(63.0) 		18.5
(65.3) 		26.2
(79.2) 		30.8
(87.4) 		32.0
(89.6) 		34.0
(93.2) 		37.8
(100.0) 		37.8
(100.0) 		34.6
(94.3) 		30.6
(87.1) 		23.5
(74.3) 		20.9
(69.6) 		37.8
(100.0)
Ortalama yükseklik °C (°F) 4.6
(40.3) 		5.9
(42.6) 		11.1
(52.0) 		16.7
(62.1) 		21.4
(70.5) 		25.8
(78.4) 		29.3
(84.7) 		29.5
(85.1) 		25.7
(78.3) 		19.6
(67.3) 		12.6
(54.7) 		6.8
(44.2) 		17.4
(63.4)
Ortalama düşük °C (°F) −4.5
(23.9) 		−3.6
(25.5) 		0.0
(32.0) 		4.7
(40.5) 		8.5
(47.3) 		12.1
(53.8) 		15.0
(59.0) 		14.7
(58.5) 		10.5
(50.9) 		6.2
(43.2) 		1.2
(34.2) 		−2.5
(27.5) 		5.2
(41.4)
En düşük °C (°F) −21.0
(−5.8) 		−24.2
(−11.6) 		−23.9
(−11.0) 		−6.9
(19.6) 		−0.3
(31.5) 		3.8
(38.8) 		7.1
(44.8) 		6.9
(44.4) 		1.7
(35.1) 		−0.4
(31.3) 		−14.7
(5.5) 		−20.6
(−5.1) 		−24.2
(−11.6)
Ortalama yağış mm (inches) 30.1
(1.19) 		29.4
(1.16) 		32.6
(1.28) 		43.4
(1.71) 		44.4
(1.75) 		24.1
(0.95) 		5.0
(0.20) 		2.8
(0.11) 		7.6
(0.30) 		23.7
(0.93) 		30.0
(1.18) 		38.4
(1.51) 		311.5
(12.27)
Ortalama yağmurlu günler 6 7 7 8 8 4 1 1 1 4 5 7 59
Ortalama aylık güneş ışığı saatleri 120.9 134.4 186 213.9 275.9 333 375.1 356.5 300 229.4 159 117.8 2.801,9
Source 1: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü [1]
Source 2: Hong Kong Observatory [7][8]

Bitki Örtüsü

Yağışların azlığı sebebiyle ormanlık bölge azdır. Ormanlar Toroslar bölgesinde, Hasan ve Melendiz dağlarının yüksek yamaçlarında bulunur.

Nüfus

Şehrin nüfusu 2008 yılına göre 103.088'dir. 1927'de 9.000 olan nüfusu 1990'da 55.035'e, 2000'de 78.088'e, 2007'de 100.418'e çıkmıştır.2010 Yılında 109.724 Kişi olan Niğde Nüfusu, 2011 Yılı Verilerine Göre 114.376 Kişiye Yükselmiştir. İlin Toplam Nüfusu 337.700 Kişidir.

Niğde ili TÜİK 2011 Nufus Kayıt Sistemi İstatistik Bilgileri
İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam
Niğde[9] Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın
Merkez[9] 114.376 57.318 57.058 83.712 41.674 42.038 198.088 98.992 99.096
Altunhisar[9] 2.909 1.405 1.504 11.572 5.682 5.890 14.481 7.087 7.394
Bor[9] 39.309 19.575 19.734 21.095 10.245 10.850 60.404 29.820 30.584
Çamardı[9] 3.409 1.685 1.724 11.330 5.541 5.789 14.739 7.226 7.513
Çiftlik[9] 3.373 1.755 1.618 25.629 12.903 12.726 29.002 14.658 14.344
Ulukışla[9] 5.220 2.648 2.572 15.619 7.694 7.925 20.839 10.342 10.497
Toplam 168.596 84.386 84.210 168.957 83.739 85.218 337.553 168.125 169.428

Ekonomi

Turizm

Kültür

El Sanatı

Niğde, el dokuma halıları

Niğde, el dokuma halılarıyla dünyada ün yapmış bir kenttir.bu tarihi kentte dokunan el halıları dünyanın bir çok yerinde alıcı bulmaktadır.Cumhuriyet tarihindeki en büyük 168 metre karelik yekpare halı bu kentte dokunarak sarayda kullanılmak üzere Kuvet'e satılmıştır.[10]

Eğtim

Ulaşım

Kardeş şehirler

Kaynakça

  1. ↑ "Niğde Maddesi Wiki sayfaları". 4 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
  2. ↑ Fethi Gürer, Ömer. Niğde Kapadokyanın Başkenti Kitabı, 835.
  3. ↑ Fethi Gürer, Ömer. Niğde Söylence Şaka Fıkra Anlatı Kitabı.
  4. ↑ "İlin Topografyası ve Jeomorfolojik Durumu". 4 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
  5. ↑ "Dağlar". 4 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
  6. ↑ "İklim". 4 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
  7. ↑ http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/europe/gr_tu/nigde_e.htm
  8. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Ni%C4%9Fde İklim verileri
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 Adrese Dayalı veri tabanı". 5 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
  10. ↑ (2008) Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Kültür Turizm Dergisi" nin 1. Sayısını (tr dilinde), 9, Niğde: Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. URL erişim tarihi 05-12-2012.
"Bilgibank.tk" adresinden alınmıştır.