Sera gazları
| Sera gazları |
|---|
Dosya:Diagram showing a simplified representation of the Earth's annual carbon cycle (US DOE).png Sera gazları oluşum sürecleri |
| Genel Bilgiler |
| Oluşum |
|
Sera gazları, Sera etkisini destekleyen, atmosferde bulunan ve en çok ısı tutma özelliğine sahip olan bileşikler.Dünya'da başlıca sera etkisine neden olan gazlar %36-70 Su buharı, %9-26 Karbon dioksit, %4-9 Metan ve %3-7 ile Ozon'dur. Sera gazlarının bir kısmı kendi kendine oluşurken, bir kısmı da insanlar tarafından üretilir. Doğal yollarla oluşan sera gazları su buharı, karbondioksit, metan, nitroz oksit ve ozon içerir. İnsan etkinlikleri sonucunda da bu gaz seviyelerine eklemeler olur ve bunun sonucunda da sera etkisi görülür.[1]Yerküre iklimi, atmosfere salınan insan kaynaklı sera gazlarının doğal sera etkisini kuvvetlendirmesi yüzünden ısınmaktadır.[2]İnsanların çeşitli faaliyetlerinin küresel ısınmaya katkısı; enerji kullanımında %49, endüstrileşmede %24, ormansızlaşmada %14 ve Tarımda %13’tür.[3]
Sera gazlar nasıl oluşur?
Karbondioksit, su buharı, metan, nitröz oksit, kloroflorokarbonlar sera gazları olarak adlandırılır. Bu gazlar, Güneş’ten Dünya’ya ulaşan kızılötesi ışınları hapsederek gezegenimizin sıcaklığının belirli bir seviyede tutulmasını sağlıyorlar. Güneş ışınları Dünya’a ulaştıktan sonra ışınların bir kısmı, Dünya yüzeyinden uzaya geri yansıtılırlar. Sera gazları, işte bu noktada devreye girer. Bu gazlar, yüzeyden yansıyan ışınları soğurarak, ısı enejisinin geri yansıtılmasını engeller ve gezegenin ısınmasına neden olur.[4] Aslında bu gazlar, yaşamın varolması için gerekli sıcaklığın oluşumunda en büyük role sahipler. Ancak, atmosferdeki oranları çok arttığında, sıcaklığın, yaşamı engelleyici seviyelere ulaşmasına yol açabilirler. Bu gazlardan, kloroflorokarbonlar, nitriöz oksit ve metan, aynı zamanda morötesi ışınlarının Dünya’ya ulaşmasını engelleyen ozon tabakasının da incelmesine neden oluyorlar.[4]
Tüm bunların sonucunda, beklenen etkilerse, deri kanserleri ve öteki sağlık sorunlarında artış, tarım faaliyetlerinin zarar görmesi ve deniz ve kara ekosistemlerinin tehlikeye girmesi. Atmosferdeki karbondioksit mikarının artmasında en büyük etken, fosil yakıtlar; yani, petrol, kömür ve doğal gaz. Fosil yaıtların kulnımı yer kabuğunun tabakalarında birikmiş Co2 gazının hızlı bir biçimde atmosfere verilmesine neden oluyor.[4] Atmosferdeki Co2’i fotosentez yoluyla uzaklaştıran ormanlık alanların azaltılması da, işin tuzu biberi oluyor. Sera etkisi denilen bu olay sonucunda, deniz seviyelerinin yükselmesi, sıtma gibi hastalıkların yaygınlaşmaya başlaması, yükselen sularla kıyılarda toprak kaybı, bir çok canlının geri dönüşsüz şekilde yok olması, içme suyu sorunun ciddi boyutlara ulaşması, fırtınaların yönlerinin değişmesi ve sıklıklarının artması, orman yangınlarının artması ve ciddi sağlık sorunlarının artması neden oluyor.[4]
Kaynakça
- ↑ "wiki kayıtları". 22 Aralık 2013 tarihinde erişilmiştir.
- ↑ "mgm". 22 Aralık 2013 tarihinde erişilmiştir.
- ↑ "M. Tamer Özmen İnşaat Mühendisi İş Bilim Uzmanı sunum". 22 Aralık 2013 tarihinde erişilmiştir.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 "tubitak.gov.tr". 22 Aralık 2013 tarihinde erişilmiştir.