Tarık Akan

Tarık Akan
2008 yılında Tarık Akan
Doğum	Tarık Tahsin Üregül (1949-12-13)13 Aralık 1949 İstanbul, Türkiye
ölüm	16 Eylül 2016(2016-09-16) (66) yaşında İstanbul, Türkiye
Gidilen okul	Yıldız Teknik Üniversitesi, Gazetecilik Koleji
Meslek	Oyuncu yönetmen
Etkin yıllar	1970–2016
Yaptıgı işler	Sevgili kardeşim (1973) Hababam Sınıfı (1975) Ah Nerede (1975) Sürü (1978) Yol (1982) Karartma Geceleri (1990)
Eş(ler)	Yasemin Erkut (ev.  1986 ; boş.  1989)
Çocuklar	3
Ödüller	Altın Portakal Film Festivali (7) Altın Kelebek Ödülleri (1) Altın Koza Film Festivali (1) Berlin Uluslararası Film Festivali (1)

Tarık Tahsin Üregül ya da sahne adıyla Tarık Akan (13 Aralık 1949, İstanbul - 16 Eylül 2016, İstanbul), Türk oyuncu, yapımcı ve yazardır.

1970 yılında Ses dergisinin oyunculuk yarışmasına katılarak birinci olmuştur. 1971 yılında ilk sinema filmi Solan Bir Yaprak Gibi ile oyunculuk kariyeri başlamıştır. Bir anda Yeşilçam'ın en yakışıklı oyuncularından birisi haline gelmiştir. Daha sonra 1972 yılında Suçlu adlı filmde oynayan Akan, bu filmle 1973 yılında Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü almıştır. 1973 yılında Yeşilçam'ın en iyi duygusal filmlerinden birisi olarak bilinen Canım Kardeşim (1973) adlı filmde Halit Akçatepe ile başrol oynamıştır. 1974 yılında Ertem Eğilmez'in yönettiği Rıfat Ilgaz'ın aynı adlı eserinden uyarlanan Hababam Sınıfı (1975) adlı filmde Damat Ferit adlı karakteri canlandırmıştır, film 1975 yılında vizyona girmiş ve Türkiye'nin gelmiş geçmiş en iyi filmlerinden birisi olmuştur. Ardından Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı (1976) adlı, serinin ikinci filminde rol almıştır. Film Akan'ın oynadığı son Hababam Sınıfı ve serinin gelmiş geçmiş en çok hasılat yapan filmi olmuştur. Gülşen Bubikoğlu ile oynadığı her filmde büyük başarı elde eden Akan'ın, 1975 yılında yine Bubikoğlu ile birlikte oynadıkları Ah Nerede adlı romantik-komedi filmi büyük başarı elde eder.

1970'li yıllarda oynadığı filmlerle adından sıkça söz ettirmiştir. Boyu, giyinişi ve saç stili ile 70'li yıllara damgasını vurarak Yeşilçam'ın büyük jönleri arasına adını yazdırmıştır. Yeşilçam'ın "cici çocuğu" olarak bilinen Akan, 1977 yılında Zeki Ökten'in yönetmenliğini üstlendiği başrollerini Melike Demirağ ve Tuncel Kurtiz ile paylaştığı Sürü adlı filmde oynamıştır. 70'li yıllardaki tarzından uzaklaşmış, artık bıyıklı olarak film çekmeye başlamıştır. Sürü adlı film ile çok büyük başarı sağlamıştır. Ardından 1978 yılında Cüneyt Arkın ile beraber başrol oynadığı Maden adlı film ile artık her türlü filmde oynayabileceğini kanıtlamıştır. 1982 yılında Şerif Gören ve Yılmaz Güney'in yönettiği Altın Palmiye ödüllü Yol filmi ile çok büyük başarı elde etmiş ve dünyaya adını duyurmuştur. Film 1982 yılında Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülünü almıştır ve Akan, En İyi Erkek Oyuncu kategorisinde aday olmuştur. 1990 yılında başrolünü oynadığı Karartma Geceleri adlı film Yeşilçam'ın klasikleri arasında yer almıştır. Tarık Akan, Altın Portakal Film Festivali adlı ödül yarışmasında yedi ödül alan tek erkek oyuncudur.

Yaşam öyküsü

Asıl adı, Tarık Tahsin Üregül olan oyuncu 13 Aralık 1949 tarihinde İstanbul'da bir abla ve bir ağabeyden sonra üçüncü çocuk olarak doğmuştur. Akan, bir dönem subay olan babası Yaşar Üregül'ün görevi nedeniyle Erzurum, Dumlupınar'da yaşamıştır. Babasının başka bir yere tayini üzere Kayseri'ye taşındılar ve Akan ilkokulunu da burada tamamladı. Babasının emekliliği üzerine İstanbul'a tekrar taşındılar ve Bakırköy'e yerleştiler. Bakırköy'e taşındıktan sonra ortaokul ve liseyi burada tamamlamıştır. Lise'yi bitirdikten sonra, Yıldız Teknik Üniversitesi'ne girdi ve burada makine mühendisliği bölümünü okudu. Sinemaya geçmeden önce Bakırköy'deki plajlarda can kurtaranlık yapmaya başladı. Aynı zamanda sokaklarda işportacılık da yapmaya başladı. Yıldız Teknik Üniversitesi'nde, Makina Mühendisliği okuduktan sonra Gazetecilik Yüksek Okulu'na girdi ve bu okuldan mezun oldu. 1969 yılından sonra, 1970 yılında Ses dergisinin düzenlediği Sinema Artist Yarışması adlı yarışmaya katılarak birinci oldu. Yarışmada birinci olduktan sonra 1971 yılında ilk kez Fatma Girik ile birlikte başrol oynadığı sinema filmi Solan Bir Yaprak Gibi ile oyunculuk kariyeri başlamış oldu.[1] 1979 yılında askerlik görevini yedek subay olarak Denizli'de yaptı. Sinemacılığın kötü gittiği 1978-1981 yılları arasında ticari taksi alarak kiralama sistemi ile ticaret hayatına devam etti. Tarık Akan, 1980 yılında 12 Eylül Darbesi'nde 12 yıl hapis cezası ile yargılanmış ancak 2,5 ay hücre hapsi cezası almıştır. 7 Ağustos 1986 tarihinde Yasemin Erkut ile evlenmiştir. Bu evlilikten 1986 yılında Barış Zeki Üregül dünyaya gelmiştir. Ardından 1988 yılında ikiz olan Yaşar Özgür ile Özlem dünyaya gelmişlerdir. 1991 yılında Bakırköy'de olan Taş Mektep adlı ilkokulun ortaklarından birisi olmuştur.

1995 yılında Aziz Nesin'in vefatından sonra görevini devralan oğlu Ali Nesin'den Nesin Vakfı başkanlığını devralmıştır. 2002 yılında Anne kafamda bit var isimli bir kitap çıkarmıştır. Kitabında 12 Eylül Darbesi'nden sonra yaşadıklarını kaleme almıştır.

Yazları fırsat bulduğunda Bodrum, Akyarlar'da Manço kulüp yanında taştan bir Rum evini restore edip dostlarını da ağırladığı yazlık evinde kalmayı tercih etmiştir.

Ölümü

Akciğer kanseri olan Akan, tedavisini İstanbul'da sürdürmekteyken 16 Eylül 2016 tarihinde hayatını kaybetti. Cenazesi için 18 Eylül 2016 tarihinde Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu'nda düzenlenen anma etkinliği sonrasında, Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Bakırköy Mezarlığı'na defnedildi.

Filmografi

Akan, toplam 111 filmdeve 4 televizyon dizisinde oynamıştır.

Yapım Yılı	Film	Rol	Notlar
1971	Solan Bir Yaprak Gibi	Murat Sayman	Rol aldığı ilk sinema filmi
1971	Melek mi, Şeytan mı?	Sedat
1972	Sisli Hatıralar	Hakan
1972	Beyoğlu Güzeli	Ferit Aker
1972	Emine	Metin
1972	Vefasız	Halil
1972	Azat Kuşu	Hakan
1972	Sev Kardeşim	Ferit Çalışkan
1972	Kaderimin Oyunu	Bülent Akman
1972	Suçlu	Hakan	Ödül aldığı ilk film Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
1972	Tatlı Dillim	Ferit
1972	Aşkların En Güzeli	Ali Yanyalı
1973	Bebek Yüzlü	Murat
1973	Feryat	Ferdi
1973	Üç Sevgili	Ali
1973	Para	Murat
1973	Canım Kardeşim	Murat
1973	Umut Dünyası	Ahmet
1973	Yalancı Yarim	Ferdi
1973	Oh Olsun	Ferit Haznedar
1973	Yeryüzünde Bir Melek	Ömer Mutlu
1974	Boşver Arkadaş	Ferit
1974	Esir Hayat	Mühendis Aydın
1974	Kanlı Deniz	Ahmet
1974	Mahçup Delikanlı	Metin
1974	Mavi Boncuk	Yakışıklı Necmi
1974	Memleketim	Mehmet
1975	Çapkın Hırsız	Orhan
1975	Yaz Bekarı	Orhan Güven
1975	Ah Nerede	Ferit
1975	Ateş Böceği	Tarık
1975	Delisin	Ferit
1975	Gece Kuşu Zehra	Ferit
1975	Hababam Sınıfı	Damat Ferit
1975	Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı	Damat Ferit
1975	Evcilik Oyunu	Adnan
1975	Bizim Aile	Ferit
1976	Öyle Olsun	Ferit
1976	Aşk Dediğin Laf Değildir	Yakup
1976	Gizli Kuvvet	Türk-İtalyan ortak yapımı film
1976	Kader Bağlayınca	Murat
1977	Babanın Evlatları	Fırıldak Ömer
1977	Bizim Kız
1977	Sevgili Dayım	Tarık
1977	Cani	Murat
1977	Baraj	Orhan
1977	Nehir	Sinan
1977	Şeref Sözü	Sedat
1978	Lekeli Melek	Salih
1978	Seninle Son Defa	Uğur
1978	Maden	Nurettin	15. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
1978	Sürü	Şivan	17. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
1978	Kanal	Kaymakam
1979	Adak	Mümin	17. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
1979	Demiryol	Bülent
1981	Herhangi Bir Kadın	Cemal
1981	Deli Kan	Sefer
1981	Yol	Seyit Ali	Adaylık: Cannes Film Festivali, "En İyi Erkek Oyuncu"
1982	Arkadaşım	Ali
1982	Kaçak	Habip
1983	Beyaz Ölüm	Yılmaz
1983	Derman	Şehmuz
1983	Gecenin Sonu	Kadir
1983	Çocuklar Çiçektir:Kuduz	Topal Yakup
1984	Damga	Cengiz
1984	Kayıp Kızlar	Komiser Yılmaz
1984	O'na Çirkin Kral Derlerdi	Kendisi	Yılmaz Güney belgeselinde fotoğraflarıyla yer almakta
1984	Pehlivan	Bilal	21. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Mansiyon: Berlin Film Festivali
1984	Yosma	Kerem
1984	Alev Alev	Murat
1985	Bir Avuç Cennet	Kamil
1985	Kan	Haydar Ali
1985	Paramparça	Tayfun
1985	Tele Kızlar	Şahin
1986	Acı Dünya	Yusuf
1986	Adem ile Havva	Münir Kozan
1986	Son Darbe	Nazmi
1986	Kıskıvrak	Yılmaz
1986	Halkalı Köle	Sefer
1986	Ses	Adem
1987	Kızımın Kanı	Cemil
1987	Beyoğlu'nun Arka Yakası	Haydar Rıza
1987	Skandal	Çetin
1987	Su da Yanar	Damat Ferit/Fero	1987 yılında Tokyo'ya gönderilmesinden 1 yıl sonra festival tarafından negatifin kaybolduğu bildirildi. O günden beri bulunamamıştır. Filmin sadece negatifleri yok olmuş fakat daha sonra filmin Betacam video kopyasından 35mm negatif master çıkarılmıştır.
1987	Yağmur Kaçakları
1987	Çark	Rauf	İlk senaryo yazdığı film
1988	Dönüş	Arif
1988	El Kapıları	Zeynel
1988	Kimlik	Sadettin
1988	Üçüncü Göz	Tunç	Yapımcılığını üstlendiği ilk film 26. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
1989	İkili Oyunlar	Tarık Dede
1989	İsa, Musa, Meryem	Musa
1989	Leyla İle Mecnun	Mecnun
1990	Bir Küçük Bulut	Saycan
1990	Karartma Geceleri	Mustafa Ünal	27. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu 6. Altın Koza Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
1990	Berdel	Ömer
1990	Devlerin Ölümü	Yönetmen, Hoca, Dava Vekili ve Ağa
1991	Bir Kadın Düşmanı	Ziya
1991	Siyabend ile Heco	Siyabend
1991	Uzun ince Bir Yol	Müşfik
1994	Yolcu	Makasçı
1994	Çözülmeler	Uğur
1995	Yılmaz Güney: Adana-Paris	Kendisi	Yılmaz Güney belgeseli
1996	Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey
1997	Antika Talanı:Karun Hazinesi	Anlatıcı
1997	Mektup	Ragıp
1999	Hayal Kurma Oyunları	Baba
2000	Eylül Fırtınası	Hüseyin Efe
2003	Gülüm	Ali	40. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu
2003	Abdülhamid Düşerken	Mahmut Şevket Paşa
2004	Vizontele Tuuba	Güner Sernikli
2009	Deli Deli Olma	Mişka Dede
2009	Karşıyaka Memleket	Nazım Hikmet Ran

Televizyon

Yıl	Şov	Rol	Notlar
1992	Taşların Sırrı	Kuray	Oynadığı ilk TV dizisi
2002-2004	Koçum Benim	Koç Can
2004	Gece Yürüyüşü	Chuck
2006	Ahh İstanbul	Marmara Eşref
2013	Geç Gelen Ödüller	Kendisi