Metre

Bilgibank, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Metre
Metric seal.svg
Uluslararası Ağırlık ve Ölçü Bürosu (BIPM) Mühürü - Kullanım Ölçüsü (Yunanca: ΜΕΤΡΩ ΧΡΩ)
Birim bilgileri
Birim sistemiSI temel birimi
Birimuzunluk
Sembolm 
Birim dönüşümleri
1 m ...... eşittir ...
   SI birimleri   1000 mm
 0.001 km
   İngiliz/ABD birimleri   ≈ 1.0936 yd
 ≈ 3.2808 ft
 ≈ 39.370 in 
   Deniz birimleri   ≈ 0.00053996 nmi 

Metre Uluslararası Birim Sistemleri (SI) 'nın temel uzunluğudur. SI birim sembolü m [1] Metre 1/299 792 458 saniyede vakumda ışığın yol aldığı mesafe olarak tanımlanır.[2]

Metre aslen 1793 yılında ekvatordan Kuzey Kutbuna olan uzaklığın on bir milyonda biri olarak tanımlandı. 1799'da, bir prototip metre çubuğu açısından yeniden tanımlandı (kullanılan çubuk 1889'da değiştirildi). 1960'da ölçüm cihazı belli bir emisyon hattı olan kripton-86'nın belirli sayıda dalga boyu ile yeniden tanımlandı. 1983'te mevcut tanım kabul edildi.

İmparatorluk inç, 0.0254 metre (2.54 santimetre veya 25.4 milimetre) olarak tanımlanır. Bir metre, bir avluya kıyasla yaklaşık  3 3⁄8 inç, yani yaklaşık  39 3⁄8 inçtir.

Yazım

Metre, kullanımı Birleşik Devletler ve Filipinler hariç olmak üzere neredeyse tüm İngilizce konuşulan ülkelerde ve ülkemizde uzunluk için metrik birimin standart yazım biçimidir.

Ölçüm cihazları (ampermetre, hız ölçer gibi), İngilizce'nin tüm varyantlarında "-metre" olarak yazılır. "-metre" sonekinin uzunluğun birimi ile aynıdır Yunan kökenlidir.[3]

Etyoloji

Metrenin etimolojik kökleri, Yunanca fiil μετρέω (metreo) (ölçmek, saymak veya karşılaştırmak için) ve isim μέτρον (metron) (bir ölçü) için izlenebilir. Bu kullanım aralığı Latin (meteor), Fransızca (métre,), İngilizce ve ülkemizde Metre diğer dillerde de bulunur.

Üssü katları

Adı Sembol
Metre m
Metrekare m2
Metreküp m3
Metre üssü dört m4
Metre üssü beş m5
Metre üssü altı m6
Metre üssü yedi m7
Metre üssü sekiz m8
Metre üssü dokuz m9
Metre üssü on m10
Metre üssü on bir m11
Metre üssü on iki m12
Metre üssü on üç m13

Zaman çizelgesi

  • 8 Mayıs 1790 - Fransız Ulusal Meclisi yeni metrenin, yarım-periyodu 1 saniye olan bir sarkaçın uzunluğuna eşit olmasına karar vermiştir.
  • 30 Mayıs 1791 - Fransız Ulusal Meclisi metrenin yeni tanımı olarak Fransız Bilimler Akademisi'nin önerisini kabul etmiştir. Bu öneriye göre 1 metre Paris'ten geçen meridyenin dörtte bir uzunluğunun 10 milyonda biridir.
  • 1795 - Pirinç geçici metre çubuk yapılmıştır.
  • 10 Aralık 1799 - Fransız Ulusal Meclisi, 23 Haziran 1799'da yapılan ve Ulusal Arşivler'de saklanan platin metre çubuğu en son standart olarak belirtmiştir.
  • 28 Eylül 1889 - İlk Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi %10'u iridyum'dan oluşan platin alaşımı standard bir çubuğun üzerindeki iki çizgi arasındaki mesafenin buzun erime noktasında ölçülen değeri olarak tanımlamıştır.
  • 6 Ekim 1927 - Yedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, platin-iridyum alaşımı standard çubuğun üzerindeki iki merkezî çizginin eksenleri arasındaki 0 °C'deki uzaklığın, bu çubuk 1 atmosfer standard basınç altındayken ve birbirinden 571 milimetre mesafedeki iki silindirin üzerinde yatay duruyorken yapılan ölçümünü metrenin tanımı olarak düzeltmiştir.
  • 20 Ekim 1960 - Onbirinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi kripton-86 atomunun 2p10 ve 5d5 kuantum seviyeleri arasındaki geçişteki ışımanın boşluktaki dalgaboyunun 1.650.763,73'de biri olarak tanımlamıştır.
  • 21 Ekim 1983 - Onyedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metrenin tanımını ışığın boşlukta 1/299.792.458 saniyede aldığı mesafe olarak yapmıştır.
1795 yılından bu yana metre tanımları[4]
Tanımın temeli Tarih Mutlak
belirsizlik 		Göreli
belirsizlik
1/10 000 000 Meridyen boyunca çeyreğin bir kısmı, Delambre ve Méchain'in ölçümü (443.296 cizgi) 1795 500–100 μm 10−4
İlk prototip metre Arşivleri platinum bar standardı 1799 50–10 μm 10−5
PBuz erime noktasında platinyum-iridyum çubuk (1. CGPM) 1889 0.2–0.1 µm (200–100 nm) 10−7
Buz erime noktasında platin-iridyum bar, atmosfer basıncı, iki silindirle desteklenir (7. CGPM) 1927 n.a. n.a.
Hiperfin atomik geçişi; Krypton-86'da belirtilen bir geçişten 1650763.73 dalga boyu ışık (11. CGPM) 1960 4 nm 4×10−9[5]
ışığın vakumda aldıgı yolunun uzunluğu Bir saniyenin 1/299 792 458 dir.

(17. CGPM)

1983 0.1 nm 10−10

Metre için SI katları (m)

SI ön ekleri, aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi sayacın ondalık katlarını ve alt birimlerini belirtmek için sıklıkla kullanılır.


SI metre katları (m)
Altbirimler Katlar
Deger SI sembol Adı Değer SI sembol Adı
10−1 m dm Desimetre 101 m dam Dekametre
10−2 m cm santimetre 102 m hm Hektometre
10−3 m mm milimetre 103 m km kilometre
10−6 m µm micrometre 106 m Mm megametre
10−9 m nm nanometre 109 m Gm Gigametre
10−12 m pm Pikometre 1012 m Tm terametre
10−15 m fm femtometre 1015 m Pm petametre
10−18 m am attometre 1018 m Em exametre
10−21 m zm zeptometre 1021 m Zm zettametre
10−24 m ym Yoktometre 1024 m Ym yottametre
Ortak ön ek birimler kalın harflerle yazılmıştır.

Diğer birimlerdeki eşdeğerler

Metrik birim
SI olmayan birimlerde ifade edilir 		SI olmayan birim
Metrik birimlerde ifade edilen
1 metre ≈ 1.0936 Yarda 1 Yarda ≡ 0.9144 metre
1 metre ≈ 39.370 İnç 1 inc ≡ 0.0254 metre
1 santimetre ≈ 0.39370 İnç 1 inc ≡ 2.54 santimetre
1 millimetre ≈ 0.039370 İnç 1 inc ≡ 25.4 milimetre
1 metre ≡ 1×1010 ångström 1 ångström ≡ 1×10−10 metre
1 nanometre ≡ 10 ångström 1 ångström ≡ 100 pikometre

Notlar

Referanslar

  1. ↑ "Base unit definitions: Meter". Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü. 2010-09-28 Alınmıştır. 
  2. ↑ "17th General Conference on Weights and Measures (1983), Resolution 1.". 2012-09-19 Alınmıştır. 
  3. ↑ The Philippines uses English as an official language and this largely follows American English since the country became a colony of the United States. While the law that converted the country to use the metric system uses metre (Batas Pambansa Blg. 8) following the SI spelling, in actual practice, meter is used in government and everyday commerce, as evidenced by laws (kilometer, Republic Act No. 7160), Supreme Court decisions (meter, G.R. No. 185240), and national standards (centimeter, PNS/BAFS 181:2016).
  4. ↑ Cardarelli 2003
  5. ↑ Definition of the metre Resolution 1 of the 17th meeting of the CGPM (1983)
"Bilgibank.tk" adresinden alınmıştır.