Vietnam
Socialist Republic of Vietnam Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Vietnamca) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
Slogan: Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
"Bağımsızlık - Özgürlük - Mutluluk" | |||||
Marş: Tiến Quân Ca (Ordu marşı) | |||||
| Başkent | Hanoi 21°2′N 105°51′E / 21.033°N 105.850°E | ||||
| En büyük şehiri | Ho Chi Minh Şehri 10°48′N 106°39′E / 10.800°N 106.650°E | ||||
| Ulusal dil | Vietnamca | ||||
| Etnik gruplar |
| ||||
| Din |
| ||||
| Demonim(ler) | Vietnamlı | ||||
| Hükümet | Üniter Marksizm-Leninizm Tek parti sosyalist cumhuriyet | ||||
| Nguyễn Phú Trọng | |||||
| Nguyễn Xuân Phúc | |||||
• Ulusal Meclis Başkanı | Nguyễn Thị Kim Ngân | ||||
• Başkan Vekili | Đặng Thị Ngọc Thịnh | ||||
• Birinci Başbakan Yardımcısı | Trương Hòa Bình | ||||
| Yasama organı | Ulusal Meclis | ||||
| Formasyon | |||||
• İlk kraliyet hanedanı | c. MÖ 7. yüzyıl | ||||
• Nam Viet Krallığı | MÖ 204 | ||||
• Batı Han hanedanı tarafından fethedildi | MÖ 111 | ||||
• Çin'den Yeniden Bağımsızlık Kazandı | 1 Şubat 939 | ||||
• Çin'den ikinci bağımsızlığı geri kazandı | 29 Nisan 1428 | ||||
• Son imparatorluk hanedanı | 1 Haziran 1802 | ||||
• Fransız himayesine girdi | 1887 | ||||
• Fransa'dan bağımsızlık ilan edildi | 2 Eylül 1945 | ||||
• Cenevre Anlaşmaları | 21 Temmuz 1954 | ||||
• Yeniden birleşme | 30 Nisan 1975 | ||||
• Mevcut resmi isim | 2 Temmuz 1976 | ||||
• Mevcut anayasa | 28 Kasım 2013 | ||||
| Alan | |||||
• Toplam | 331,212 km2 (127,882 sq mi) (65.) | ||||
• Su (%) | 6.38 | ||||
| Nüfus | |||||
• 2019 nüfus sayımı | 96,208,984 (15.) | ||||
• Yoğunluk | 290.48/km2 (752.3/sq mi) (30.) | ||||
| GDP (PPP) | 2019 tahmini | ||||
• Toplam | |||||
• Kişi başına | |||||
| GDP (nominal) | 2019 tahmini | ||||
• Toplam | |||||
• Kişi başına | |||||
| Gini (2014) | 37.6[1] orta | ||||
| HDI (2018) | orta · 118. | ||||
| Para birimi | đồng (₫) (VND) | ||||
| Saat dilimi | UTC+07:00 (UTC+07:00) | ||||
| Tarih formatı | dd/mm/yyyy | ||||
| Sürüş tarafı | sağ | ||||
| Alan kodu | +84 | ||||
| ISO 3166 kodu | VN | ||||
| Internet TLD | .vn | ||||
Vietnam resmi olarak Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti, Güneydoğu Asya'da bir ülke ve Çinhindi Yarımadası'nın en doğusundaki ülkedir. 2019 itibariyle tahmini 96,2 milyon nüfusu ile dünyanın en kalabalık 15. ülkesidir. Vietnam'ın, kuzeyinde Çin ve batısında Laos ve Kamboçya ile kara sınırlarını paylaşıyor. Deniz sınırlarını Tayland Körfezi üzerinden Tayland ve Güney Çin Denizi üzerinden Filipinler, Endonezya ve Malezya ile paylaşmaktadır. Başkenti Hanoi'dir ve en kalabalık şehri, eski adı Saygon olarak da bilinen Ho Chi Minh Şehri'dir.
Arkeolojik kazılar, Vietnam'ın Paleolitik çağ kadar erken bir tarihte iskan edildiğini gösteriyor. Kızıl Nehir vadisinde ve yakındaki kıyı bölgelerinde merkezlenmiş olan eski Vietnam milleti, MÖ 2. yüzyılda Han hanedanı tarafından ilhak edildi ve daha sonra Vietnam'ı bin yıldan fazla bir süredir Çin İmparatorluğu'nun bir bölümü haline getirdi. İlk bağımsız monarşi, MS 10. yüzyılda ortaya çıktı. Bu, 19. yüzyılın sonlarında Fransızlar tarafından Çinhindi Yarımadası'nın sömürgeleştirilmesine kadar ulus güneye doğru genişlerken, birbirini izleyen imparatorluk hanedanlarının yolunu açtı. Modern Vietnam, 1945'te Fransa'dan Bağımsızlık Bildirisi üzerine doğdu. 1954'te sona eren Birinci Çinhindi Savaşı'nda Vietnam'ın Fransızlara karşı kazandığı zaferin ardından, ulus iki rakip devlete bölündü: komünist Kuzey ve anti-komünist Güney. ABD'nin Güney Vietnam'ı desteklemek için kapsamlı müdahalesini gören ve 1975'te Kuzey Vietnam'ın zaferiyle sona eren Vietnam Savaşı'nda çatışmalar yoğunlaştı.
Kuzey ve Güney Vietnam, 1976'da üniter bir sosyalist hükümet altında komünist bir devlet olarak yeniden birleştikten sonra, Komünist Parti'nin Vietnam'ın dünya politikasına entegrasyonunu kolaylaştıran bir dizi ekonomik ve siyasi reform başlattığı 1986 yılına kadar ülke ekonomik ve politik olarak izole edildi. Başarılı reformların bir sonucu olarak, Vietnam, sürekli olarak dünyanın en hızlı büyüyen ülkeleri arasında yer alan yüksek bir GSYİH büyüme oranına sahip olmuştur. Yine de, dinsel gruplara ve insan hakları savunucularına yönelik artan zulüm ve sivil özgürlükler üzerindeki kısıtlamaların yoğunlaştırılması dahil olmak üzere yolsuzluk, kirlilik, yoksulluk, yetersiz sosyal refah ve zayıf bir insan hakları sicili gibi zorluklarla karşı karşıyadır. Vietnam 2010 yılına kadar 178 ülke ile diplomatik ilişkiler kurdu. Birleşmiş Milletler (BM), Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN), Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumu ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) gibi uluslararası kuruluşların üyesidir.
Kaynak
- ↑ World Bank 2016a.
- ↑ "Human Development Report 2019" (PDF). United Nations Development Programme. 2019. 9 December 2019 Alınmıştır.