Ayrılıkçılık

Politika serisinin bir parçası
Temel devlet biçimleri
Güç yapısı
Ayrılıkçılık İlişkili devlet Dominyon Şeflik Federalizm Federasyon Konfederasyon Dejenereleşme Bütünleşme İmparatorluk Hegemonya Üniter devlet İdari bölüm
Güç kaynağı
Demokrasi birçoğunun gücü Doğrudan Temsili Liberal Sosyal Demarchy diğerleri Oligarşi birkaç güç Aristokrasi Plutokrasi Kraterocracy Stratocracy Timocracy Meritokrasi Teknokrasi Geniocracy Noocracy Kritarchi Particracy Ergatokraki Netocracy Otokrasi birinin gücü Despotluk diktatörlük Askeri diktatörlük Diğerleri Anocracy Anarşi Teokrasi
Güç ideolojisi
Monarşi vs. Cumhuriyet sosyo-politik ideolojiler Mutlak Hukukçuluk Anayasal Parlementer yönetmenlik Yarı başkanlık Başkanlık Otoriter vs. Özgürlükçü sosyo-ekonomik ideolojiler Aşiretçilik Despotluk Feodalizm Sömürgecilik Minarşizm Distributism Anarşizm Aosyalizm Komünizm Totaliterlik Küresel vs. Yerel jeo-kültürel ideolojiler Komün Şehir devleti Ulusal hükümet Hükümetlerarası organizasyon Dünya hükümeti
Politika portalı

Ayrılıkçılığın ortak tanımı, büyük gruplardan kültürel, etnik, aşiret, din, ırk, hükümet veya cinsiyet ayrımı gözetmeksizin devletinin savunuculuğudur. Sıklıkla politik ayrılığa gönderme yaparken, ayrılıkçı gruplar daha fazla özerklikten başka bir şey istemeyebilirler. Bazı eleştirmenler ayrılıkçılığı dini ayrımcılık, ırkçı ayrımcılık ya da cinsiyetçi ayrımcılıkla eşitleyebilirken, çoğu ayrılıkçı, seçim yoluyla ayrılığın yararlı amaçlar sunabileceğini ve hükümetin zorla uyguladığı ayrımcılıkla aynı olmadığını iddia ediyor. Bu tanım ile ilgili bazı akademik tartışmalar vardır ve özellikle online olarak tartışıldığı gibi ayrılıkçılıkla nasıl ilgilidir.

Ayrılıkçı gruplar, belirli sosyal grupların üyeleri üzerinde ziyaret edilen adaletsizliğin ortak deneyimlerinde kurulan bir kimlik politikası ya da politik etkinlik ve kuramlaştırma biçimi uygularlar. Bu tür gruplar, baskın gruplarla bütünleşmeye yönelik girişimlerinin, kimliklerini ve daha fazla kendi kaderini tayin etme çabalarını tehlikeye attığına inanırlar. Bununla birlikte, ekonomik ve politik faktörler genellikle daha az iddialı kimlik hareketlerinin aksine güçlü ayrılıkçı hareketler yaratmada kritik öneme sahiptir.

Motivasyonlar

Gruplar aşağıdakiler dahil olmak üzere ayrılık için bir veya daha fazla motivasyona sahip olabilir:

• rakip toplulukların duygusal kızgınlığı ve nefreti.
• etnik temizlik ve soykırımdan korunma.
• gruplar arası çatışma ve nefretten siyasal olarak kazanmayı umut eden bölge içi ve *dışındakiler tarafından nüfuz ve propaganda.
• eşitsiz bir şekilde iktidarı ve ayrıcalığı paylaşmayan bir grubun ekonomik ve politik egemenliği.
• ekonomik motivasyonlar: ekonomik sömürüyü daha güçlü bir grup tarafından sona erdirmek veya *tersine, daha zengin bir gruptan daha zengin bir gruba ekonomik yeniden dağıtımdan kurtulmak.
• tehdit altındaki din, dil veya diğer kültürel geleneklerin korunması.
• Bir ayrılıkçı hareketin dengesizleşmesi başkalarına yol açar.
• jeopolitik güç, daha büyük devletlerin ya da imparatorlukların parçalanmasından kaynaklanıyor.
• gittikçe daha fazla devlet ayrılırken parçalanma devam ediyor.
• algılanan ulusun gayri meşru yollarla daha büyük devlete eklendiğini hissetmek.
• Devletin artık kendi grubunu destekleyemeyeceği veya çıkarlarına ihanet ettiği algısı.

siyasi kararlara muhalefet.

Hükümet tepkileri

Ayrılıkçı taleplerin tam bağımsızlığa ne kadar doğru gideceği ve grupların anayasal ve şiddetsiz ya da silahlı şiddet peşinde koşmadığı, hareket liderliği ve hükümetin tepkisi de dahil olmak üzere çeşitli ekonomik, politik, sosyal ve kültürel faktörlere bağlıdır. Hükümetler, bazıları karşılıklı olarak münhasır olan çeşitli şekillerde yanıt verebilirler. Bazıları şunları içerir:

• ayrılıkçı taleplere katılmak
• Dezavantajlı azınlıkların koşullarını geliştirmek, dini, dilsel, bölgesel, ekonomik ya da politik olsun
• Ayrımcı taleplere veya düşüncelere bağlı olarak farklı devletlerin merkezi hükümete farklı *ilişkileri olduğu "asimetrik federalizmi" benimsemek
• azınlıkların, parlamento seçimleri, referandum vb. aracılığıyla kendilerini güçlü *hissettikleri siyasi anlaşmazlıklarda kazanmalarına izin verir.
• devletler arasında sadece sınırlı bağların olduğu bir konfederasyon ya da bir ortaklık ilişkisi kurmak.
• Bazı hükümetler kendi ülkelerindeki ayrılıkçı hareketleri bastırırlar, ancak diğer ülkelerde ayrılıkçılığı desteklerler.

Etnik ayrılıkçılık

Etnik ayrılıkçılık, var olan dini veya ırksal farklılıklardan daha çok kültürel ve dilsel farklılıklara dayanır. Etnik ayrılıkçı hareketler şunları içerir:

Avrasya

• Sovyetler Birliği'nin kendi etnik grupları Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Estonya, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Letonya, Litvanya, Moldova, Rusya, Tacikistan, Türkmenistan, Ukrayna ve Özbekistan gibi ülkelere dönüşmesi.
• Kafkasya'da Çeçen ayrılıkçılığı, şu anda Çeçenistan Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu'nun (Rus yönetimi) bir parçasıdır.
• Bosna-Hersek'teki Sırp ayrılıkçılığı (Sırp Cumhuriyeti) ve Kosova (Kuzey Kosova).
• Kosova'daki Arnavut ayrılıkçılığı, Sırbistan Cumhuriyeti'ndeki R. Makedonya ve Arnavutlar.
• Arnavutluk'un Kuzey Epirus bölgesinde Yunanlılar (Kuzey Epirotes) ayrılıkçılığı.
• Kıbrıs Türk ayrılıkçılığı (Kuzey Kıbrıs).
• Gürcistan'da Güney Osetya ve Abhazya ayrılıkçılığı.
• Azerbaycan’da Dağlık Karabağ’ın Ermeni ayrılıkçıları.
• İran'daki Azeri ayrılıkçıları, Doğu Azerbaycan, Batı Azerbaycan, Zanjan ve Ardabil illerini Azerbaycan ile birleştirmek istiyorlar.
• Suriye, Irak ve İran'da Kürt ayrılıkçılığı.
• Polonya ve Çek Cumhuriyeti'nde Silezya ayrılıkçılığı.
• İspanya'da Bask, Galiçya ve Katalan ayrılıkçılığı. Endülüs, Asturya, Balear Adaları, Kanarya Adaları, Kastilya (hemen hemen var olmayan), León, Navarre ve Valensiya'da küçük ayrılıkçı hareketler (İspanya milliyetçiliklerini ve bölgeselizmlerini bkz.).
• Britanya Adalarındaki “Kelt milletleri”, Birleşik Krallık'tan İskoç bağımsızlığı, Galler Milliyetçiliği, İrlanda Cumhuriyetçiliği ve Cornish Milliyetçiliği gibi çeşitli ayrılıkçı hareketler yarattı.
• Fransa'nın Bask, Katalan, Korsikalı, Breton, Oksitan ve Savoyan ayrılıkçıları.
• İtalya'nın Friuli, Sardunya, Sicilya, Güney Tirol ve Veneto'daki ayrılıkçı hareketleri.
• Bavyera Eyaleti Bavyera Özgür Devleti olarak anılsa da, Almanya'daki Bavyera ayrılıkçılığı.
• Hollandaca konuşan Flanders ve Fransızca konuşan Wallonia'ya daha fazla özerklik veren Belçika.
• Hollanda'da, bazı Frizler özerk bir ülke veya bölgeye tapıyorlar (Batı Frizcesi Bilgibank'de Fryske Beweging'e bakınız).
• İsviçre'nin coğrafi, dini ve dilsel çizgiler boyunca kantonlara bölünmesi.
• Donbass'taki Rus ayrılıkçılığı (Donetsk Halk Cumhuriyeti, Luhansk Halk Cumhuriyeti ve Donbass'taki Savaş) ve Kırım (Kırım'ın Eklenmesi)
• Pakistan'ın Balochistan hareketi ve Sindhudesh hareketi dahil ayrılıkçı hareketleri.
• Hindistan Jammu ve Keşmir'in ayrılıkçı hareketleri
• Tamil Eelam'da Sri Lanka'nın etnik Tamil azınlık ayrılıkçılığı.
• Birkaç etnik azınlık grubu, Myanmar'daki (Burma) çene, Kachin, Karen, Rakhine, Rohingya, Shan ve Wa dahil olmak üzere ayrı devletler için savaştı.
• Tayland'da etnik Malay ayrılıkçılığı.
• Çin'in Tibet'in sürgünde ayrılıkçı bir hükümeti var.
• Çin'de Uygur (Türk) ayrılıkçılığı (Sincan).
• Åland'deki Åland ayrılıkçı politik partisinin geleceği.