| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
|
|
| Genel Bilgiler
|
- Başkan:Erdem Başçı
- Faaliyet Alanı: Merkez Bankacılığı
- Para Birimi Kodu: ISO 4217 Türk Lirası (TL) - TRY
- Temel Faiz Oranları:6,50 - 9,00
- Kuruluş tarihi:3 Ekim 1931
- Merkezi:Ankara[1]
- Swift Kodu: TCMB TR 2A
- EFT Kodu: 0001
- Reuters Dealing Kodu: CBRT
- Adresi: İstiklal Cad. 10 Ulus, 06100 Ankara
- Telefon :(90 312) 310 3646
- Fax :(90 312) 310 7434
- web:www.tcmb.gov.tr
|
|
| Örnek Paralar
|
|
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Binası
|
Kısaca
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası [2]A.Ş., banknot ihraç eden, hükümetin para ve kredi politikasını yürüten, veznedarlık görevini üstlenmis ve devletin iktisadi ve mali danışmanlığını yapan yasal olarak bağımsız bir ekonomik kurumdur. Kağıt para (banknot) basma tekelini elinde bulundurur ve bu yetkiye istinaden bağımsız olarak para politikasını belirler. Ayrıca Hazine Müsteşarlığı'na bağlı olan Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nce basılan madeni paraların tedavülü de Merkez Bankası'nca sağlanmaktadır. Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi EFT,[3] Elektronik Menkul Kıymet Transferi EMKT sistemlerinin Türkiye'deki sahibi olup, Tüm Dünya Bankalararası Mali İletişim Topluluğu'in Türkiye ayağını yürütmektedir. Banka büyük Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS) olarak adlandırılan büyük bir veri tabanına sahiptir. Bu veri tabanındaki bilgiler İngilizce ve Türkçe olarak kullanıcıların hizmetine açılmıştır.
Şubeler
- Bankanın 21 adet şubesi bulunmaktadır[4]
Kuruluşu
- İlk para Osmanlı Beyliği döneminde 1326 [5]yılında basılmıştır. O zamanlar sadece kıymetli maden olarak basılmaya başlanan para diğer ülkelerde de olduğu gibi bugünkü kadar geniş bir kullanım alanına sahip değildi. Sadece ödeme amaçlı olarak kullanılan para devlet eliyle basılmaktaydı. 19. yy'a gelindiğinde paranın işlevsel değisimine ve Osmanlı İmparatorluğunun artan borçlarına paralel olarak gittikçe artan oranda mali ajana ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. 1847 yılında Galata bankerlerince kurulan Bank-ı Dersaadet, 1856 yılında İngiltere kralının fermanıyla İngiliz sermayeli olarak kurulan Osmanlı Bankası ve daha sonra İngiliz ve Fransız ortaklığıyla kurulan Bank-ı Osmanii Şahane merkez bankasına aıt bazı faaliyetleri yürütmeye başlamıştır.
- Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Osmanlı Bankasıyla anlaşma yapılmış ve Osmanlı Bankası 1935 yılına kadar banknot ihraç etme imtiyazına yetkili kılınmıştır. Ancak, genç Türkiye Cumhuriyeti kendisine ait bir merkez bankasının eksikliğini hissetmiştir. Bu amaçla çeşitli ülkelerden yetkililer ve öğretim üyeleri çağrılarak merkez bankasının kurulması için çalışmalara başlanmıştır. Hazırlanan raporlarda merkez bankasının kurulmasına ihtiyaç duyulduğu belirtilmekle birlikte, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin merkez bankasının kurulması için gerekli şartları henüz sağlayamayacağı da belirtilmekteydi. Bu raporlarda alınan reform önlemlerine tam olarak yer verilmemesi daha sonradan eleştiri konusu olmuştur.
- Merkez Bankasının kurulması için ilk başlarda Osmanlı Bankası'nın milllileştirilmesi düşünülse de ülkenin ekonomik koşulları buna izin vermemiştir. Daha sonra o günlerde yeni kurulan Türkiye İş Bankası'nın Merkez bankasına dönüştürülmesi gündeme gelmiştir. Ancak, merkez bankasının bağımsız olarak çalışması gerektiği görüşünün de etkisiyle 20 Eylül 1931 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 1715 sayılı Merkez Bankası Kanunu'na paralel olarak Merkez Bankası 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyete geçmiştir
Kaynakça
