Radyojenik nüklit

Radyojenik nüklit veya Radyojenik çekirdek, bir radyoaktif bozunma süreci ile üretilen bir çekirdektir. Kendi başına radyoaktif (bir radyonüklid) veya kararlı (kararlı bir çekirdek) olabilir.

Radyojenik çekirdekler (daha yaygın olarak radyojenik izotoplar olarak adlandırılır) jeolojideki en önemli araçlardan bazılarını oluşturur. İki temel şekilde kullanılırlar:

1. Bir sistemdeki radyoaktif "ana izotop" miktarı ile karşılaştırıldığında, radyojenik "yardımcı ürün" miktarı radyometrik tarihleme aracı olarak kullanılır (örneğin uranyum-kurşun jeokronolojisi).
2. Aynı elementin radyojenik olmayan bir izotopunun miktarı ile karşılaştırıldığında, radyojenik izotopun miktarı, izotopik imzasını tanımlamak için kullanılır (örn., ²⁰⁶Pb / ²⁰⁴Pb). Bu teknik, izotop jeokimyası başlığı altında daha ayrıntılı olarak tartışılmaktadır.

Jeolojide kullanılan radyojenik çekirdekler

Aşağıdaki tablo, radyoaktif ana izotopun yarı ömrünü kısaltmak amacıyla jeolojide kullanılan en önemli radyojenik izotop sistemlerinden bazılarını listelemektedir. Yarı ömür ve bozunma sabiti için verilen değerler, İzotop Jeolojisi topluluğundaki mevcut fikir birliği değerleridir. ** bir serinin nihai bozunma ürününü gösterir.

Ana çekirdek	Yavru çekirdek	Bozunma sabiti (yr−1)	Half-life yarılanma süresi
190Pt	186Os	1.477 ×10−12	469.3 Gyr *
147Sm	143Nd	6.54 ×10−12	106 Gyr
87Rb	87Sr	1.402 ×10−11	49.44 Gyr
187Re	187Os	1.666 ×10−11	41.6 Gyr
176Lu	176Hf	1.867 ×10−11	37.1 Gyr
232Th	208Pb**	4.9475 ×10−11	14.01 Gyr
40K	40Ar	5.81 ×10−11	11.93 Gyr
238U	206Pb**	1.55125 ×10−10	4.468 Gyr
40K	40Ca	4.962 ×10−10	1.397 Gyr
235U	207Pb**	9.8485 ×10−10	0.7038 Gyr
129I	129Xe	4.3 ×10−8	16 Myr
10Be	10B	4.6 ×10−7	1.5 Myr
26Al	26Mg	9.9 ×10−7	0.7 Myr
36Cl	36Ar/S	2.24 ×10−6	310 kyr
234U	230Th	2.826 ×10−6	245.25 kyr
230Th	226Ra	9.1577 ×10−6	75.69 kyr
231Pa	227Ac	2.116 ×10−5	32.76 kyr
14C	14N	1.2097 ×10−4	5730 yr
226Ra	222Rn	4.33 ×10−4	1600 yr

Bu tabloda Gyr = gigayıl = 10⁹ yıl, Myr = megayıl = 10⁶ yıl, kyr = kiloyıl = 10³ yıl

Radyojenik ısıtma

Radyojenik ısınma, radyojenik çekirdeklerin üretimi sırasında radyoaktif bozunmadan ısı enerjisinin salınmasının bir sonucu olarak meydana gelir. Dünyanın dış çekirdeğinden gelen ısının yanı sıra, mantoda meydana gelen radyojenik ısınma, Dünya'nın iç kısmındaki iki ana ısı kaynağını oluşturur. Dünyadaki radyojenik ısınmanın çoğu, uranyum-238 ve toryum-232 ile potasyum-40'ın bozunma zincirlerindeki yavru çekirdeklerin bozunmasından kaynaklanır.