Fransiyum

Fransiyum, ₈₇Fr

Fransiyum
Telaffuz	/ˈfrænsiəm/ ​(FRAN-see-əm)
Periyodik tablodaki Fransiyum
Cs ↑ Fr ↓ (Uue) radon ← fransiyum → radyum
Atom numarası (Z)	87
Grup	grup 1 (alkali metal)
Period	periyot 7
Blok	s-blok
Element kategorisi	Alkali metal
Elektron konfigürasyonu	[Rn] 7s1
Kabuk başına elektron	2, 8, 18, 32, 18, 8, 1
Fiziksel özellikler
STP de Faz	0 °C'de katı, r.t.'de sıvı
Erime noktası	281.0 K ​(8.0 °C, ​46.4 °F) (tahmini)
Kaynama noktası	890 K ​(620 °C, ​1150 °F) (tahmini)
Yoğunluk (r.t. yakın)	2.48 g/cm3 (tahmini)
Buhar basıncı (tahmini) P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T (K) 404 454 519 608 738 946
Atom özellikleri
Oksidasyon durumları	+1 (a güçlü baz oksit)
Elektronegatiflik	Pauling ölçeği: >0.79
İyonlaşma enerjisi	1.: 393 kJ/mol
Kovalent yarıçapı	260 pm (tahmini)
Van der Waals yarıçapı	348 pm (tahmini)
Diğer özellikler
Kristal yapı	​hacim merkezli kübik (bcc) (tahmini)
Termal iletkenlik	15 W/(m·K) (tahmini)
Elektriksel direnç	3 µΩ·m (hesaplandı)
Manyetik sıralama	Paramanyetik
CAS Numarası	7440-73-5
Tarihçe
Adlandırma	Fransa'dan sonra keşiflerin vatanı
Keşfeden ve ilk izolasyon	Marguerite Perey (1939)
fransiyum ana izotopları
İzo­top Bol­luk Half-life (t1/2) Bozunma modu Boz­unma 212Fr syn 20.0 min β+ 212Rn α 208At 221Fr iz 4.8 min α 217At 222Fr syn 14.2 min β− 222Ra 223Fr trace 22.00 min β− 223Ra α 219At

Fransiyum, sembolü Fr ve 87 atom numarası olan kimyasal bir elementtir. Keşfedilmeden önce eka-sezyum olarak anılıyordu. Son derece radyoaktiftir; en kararlı izotopu olan fransiyum-223 (içinde göründüğü doğal bozunma zincirinden sonra başlangıçta aktinyum K olarak adlandırılır), yalnızca 22 dakikalık bir yarı ömre sahiptir. Yalnızca sezyumun ardından en çok elektropozitif ikinci elementtir ve doğal olarak oluşan ikinci en nadir elementtir (astatinden sonra). Fransiyum izotopları hızla astatin, radyum ve radona bozunur. Bir fransiyum atomunun elektronik yapısı [Rn] 7s¹'dir ve bu nedenle element bir alkali metal olarak sınıflandırılır.

Dökme fransiyum hiç incelenmedi. Periyodik tablo sütunundaki diğer elementlerin genel görünümünden dolayı, eğer bir yığın katı veya sıvı olarak görülebilecek kadar bir arada toplanabilirse, fransiyumun oldukça reaktif bir metal olarak görüneceği varsayılır. Kısa yarı ömrünün neden olduğu aşırı çürüme ısısı, elementin herhangi bir görülebilir miktarını hemen buharlaştıracağından, böyle bir numunenin elde edilmesi oldukça olası değildir.

Fransiyum, 1939'da Fransa'da Marguerite Perey tarafından (elementin adını aldığı) keşfedildi. Sentezle değil, doğada ilk keşfedilen son elementti. Laboratuvar dışında, fransiyum çok nadirdir ve eser miktarlarda uranyum ve toryum cevherlerinde bulunur ve burada izotop fransiyum-223 sürekli olarak oluşur ve bozulur. Dünya'nın kabuğunda herhangi bir zamanda 20-30 g (bir ons) kadar az bulunur; diğer izotoplar (fransiyum-221 hariç) tamamen sentetiktir. Laboratuvarda üretilen en büyük miktar, 300.000'den fazla atomdan oluşan bir kümeydi.