Neon
 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Neon | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Görünüm | elektrik alanına yerleştirildiğinde turuncu-kırmızı bir parıltı gösteren renksiz gaz | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Standart atom ağırlığı Ar, std(Ne) | 20.1797(6)[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Periyodik tablodaki Neon | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atom numarası (Z) | 10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grup | 18. grup (soy gazlar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Period | periyot 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Blok | p-blok | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Element kategorisi | Soygazlar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektron konfigürasyonu | [He] 2s2 2p6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kabuk başına elektron | 2, 8 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fiziksel özellikler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| STP de Faz | gaz | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erime noktası | 24.56 K (−248.59 °C, −415.46 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kaynama noktası | 27.104 K (−246.046 °C, −410.883 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Yoğunluk (STP) | 0.9002 g/L | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| sıvı olduğunda (b.p.) | 1.207 g/cm3[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Üçlü nokta | 24.556 K, 43.37 kPa[3][4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kritik nokta | 44.4918 K, 2.7686 MPa[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isı entalpisi | 0.335 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Buharlaştırma ısı | 1.71 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Molar ısı kapasitesi | 20.79[5] J/(mol·K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Buhar basıncı
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atom özellikleri | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oksidasyon durumları | 0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İyonlaşma enerjisi |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kovalent yarıçapı | 58 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Van der Waals yarıçapı | 154 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
neon spektral çizgileri | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Diğer özellikler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kristal yapı | yüz merkezli kübik (fcc) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sesin hızı | 435 m/s (gas, at 0 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Termal iletkenlik | 49.1×10−3 W/(m·K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Manyetik sıralama | diyamanyetik[6] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Manyetik alınganlık | −6.74·10−6 cm3/mol (298 K)[7] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bulk modülü | 654 GPa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS Numarası | 7440-01-9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tarihçe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tahmini | William Ramsay (1897) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Keşfeden ve ilk izolasyon | William Ramsay & Morris Travers[8][9] (1898) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| neon ana izotopları | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Neon, sembolü Ne ve atom numarası 10 olan kimyasal bir elementtir. soy gazdır. Neon, standart koşullar altında havanın yoğunluğunun yaklaşık üçte ikisi ile renksiz, kokusuz, inert bir monatomik gazdır. Azot, oksijen, argon ve karbondioksit çıkarıldıktan sonra kuru havada kalan üç kalıntı nadir eylemsiz elementten biri olarak 1898'de (kripton ve ksenon ile birlikte) keşfedildi. Neon, keşfedilen bu üç nadir gazdan ikincisiydi ve parlak kırmızı emisyon spektrumundan hemen yeni bir element olarak kabul edildi. Neon adı, Yunanca anlamına gelen νέον, nötr tekil νέος (neos) formundan türetilmiştir, yeni anlamına gelir. Neon kimyasal olarak inerttir ve bilinmeyen neon bileşikleri bilinmemektedir. Şu anda bilinen neon bileşikleri arasında iyonik moleküller, van der Waals kuvvetleri tarafından bir arada tutulan moleküller ve klatratlar bulunmaktadır.
Elementlerin kozmik nükleogenezi sırasında, yıldızlardaki alfa yakalama füzyon işleminden büyük miktarlarda neon oluşur. Neon evrende ve güneş sisteminde çok yaygın bir element olmasına rağmen (hidrojen, helyum, oksijen ve karbondan sonra kozmik bollukta beşinci), Dünya'da nadirdir. Hacimce yaklaşık 18.2 ppm hava (bu, moleküler veya mol fraksiyonu ile aynıdır) ve Dünya kabuğunda daha küçük bir fraksiyon oluşturur. Neonun Dünyadaki ve iç (karasal) gezegenlerdeki göreceli kıtlığının nedeni, neonun oldukça uçucu olması ve onu katılara sabitlemek için hiçbir bileşik oluşturmamasıdır. Sonuç olarak, erken Güneş Sisteminde yeni tutuşan Güneş'in sıcaklığı altında gezegenlerden cıktı. Jüpiter'in dış atmosferi bile farklı bir nedenden dolayı neondan biraz tükenmiştir.
Tarihçe
Neon, 1898'de Londra'daki İngiliz kimyager Sir William Ramsay (1852–1916) ve Morris W. Travers (1872-1961) tarafından keşfedildi. Neon, Ramsay sıvı hale gelene kadar bir hava örneği soğutduğunda, daha sonra sıvıyı ısıttığında ve gazları kaynarken yakaladığında keşfedildi. Gazlar azot, oksijen ve argon tanımlanmıştı, ancak geri kalan gazlar yaklaşık 1898'in sonundan başlayarak altı haftalık bir süre içinde kabaca bolluk derecelerinde izole edildi. İlk tespit edilen kriptondu. Bir sonraki, kripton çıkarıldıktan sonra, spektroskopik deşarj altında parlak kırmızı bir ışık veren bir gazdı. Haziran ayında tanımlanan bu gaz, Ramsay'ın oğlu tarafından önerilen Latince novum ('yeni') Yunanca analogu olan "neon" olarak adlandırıldı. Elektriksel olarak uyarıldığında gazlı neon tarafından yayılan karakteristik parlak kırmızı-turuncu renk hemen not edildi. Travers daha sonra şöyle yazdı: "Tüpün kıpkırmızı ışığının alevleri kendi hikayesini anlattı ve görünüşü üzerine çok düşündüm ve unutamadım."
Argon ile yaklaşık aynı yoğunluğa sahip ancak farklı bir spektrumda olan neon ile birlikte ikinci bir gaz da bildirildi - Ramsay ve Travers buna metargon adını verdi. Bununla birlikte, daha sonraki spektroskopik analiz, karbon monoksit ile argonla kontamine olduğunu ortaya koymuştur. Sonunda, aynı ekip Eylül 1898'de aynı süreçle xenon'u keşfetti.
Neon'un kıtlığı, Moore tüpleri boyunca aydınlatma için hızlı uygulamasını engelledi, nitrojen kullandı ve 1900'lü yılların başında ticarileşti. 1902'den sonra Georges Claude'un Air Liquide şirketi, hava sıvılaştırma işinin bir yan ürünü olarak endüstriyel miktarlarda neon üretti. Aralık 1910'da Claude, kapalı bir neon tüpüne dayanan modern neon aydınlatmasını gösterdi. Claude, yoğunluğu nedeniyle iç mekan aydınlatması için neon tüpler satmaya çalıştı, ancak pazar, ev sahiplerinin renge itiraz ettiği için başarısız oldu. 1912'de Claude'un ortağı neon deşarj tüplerini göz alıcı reklam işaretleri olarak satmaya başladı ve daha başarılı oldu. Neon tüpler ABD'ye 1923'te Los Angeles Packard otomobil bayisi tarafından satın alınan iki büyük neon işareti ile tanıtıldı. Parlaklık ve kırmızı renklerin dikkat çekici, neon reklamcılığı rekabetten tamamen farklı kıldı. Neon'un yoğun rengi ve canlılığı, o zamanlar Amerikan toplumuyla eşitti ve bir "ilerleme yüzdesi" ni gösterdi ve şehirleri, yayılan reklamlar ve "elektro-grafik mimarisi" ile dolu sansasyonel yeni ortamlara dönüştürdü.
Neon, 1913'te, JJ Thomson'un kanal ışınlarının bileşimine yaptığı araştırmanın bir parçası olarak, neon iyonlarının akışlarını manyetik ve elektrik alan yoluyla kanalize ettiği ve atomların sapmasını ölçtüğü zaman, atomların doğasının temel anlayışında rol oynadı. Thomson, fotoğraf plakasında iki farklı ışık yaması gözlemledi (resme bakın), bu da iki farklı sapma parabolini önerdi. Thomson sonunda neon gazındaki bazı atomların diğerlerinden daha yüksek kütleye sahip olduğu sonucuna vardı. O zaman Thomson tarafından anlaşılmasa da, bu kararlı atomların izotoplarının ilk keşfiydi. Thomson'ın cihazı, şimdi bir kütle spektrometresi dediğimiz cihazın ham bir versiyonuydu.
İzotopları
 Kararlı bir elementin izotoplarına yönelik ilk kanıt 1913 yılında neon plazma üzerinde yapılan deneylerle sağlanmıştır. J. J. Thomson'ın fotoğraf plakasının sağ alt köşesinde neon-20 ve neon-22 olmak üzere iki izotop için ayrı darbe işaretleri bulunmaktadır. |
Neon en hafif ikinci inert gazdır. Neon'un üç kararlı izotopu vardır: 20Ne (%90,48), 21Ne (%0,27) ve 22Ne (%9,25). 21Ne ve 22Ne kısmen primordial ve kısmen nükleojeniktir (yani diğer nüklidlerin nötronlar veya ortamdaki diğer parçacıklar ile nükleer reaksiyonları ile yapılır) ve bunların doğal bolluktaki varyasyonları iyi anlaşılmıştır. Buna karşılık, 20Ne (yıldız nükleosentezinde yapılan başlıca primordial izotop) nükleojenik veya radyojenik olarak bilinmemektedir. Yeryüzünde 20Ne varyasyonunun nedenleri bu nedenle sıcak bir şekilde tartışılmıştır.
Nükleojenik neon izotopları üreten temel nükleer reaksiyonlar, nötron yakalama ve alfa parçacığının hemen emisyonundan sonra sırasıyla 21Ne ve 22Ne üreten 24Mg ve 25Mg'den başlar. Reaksiyonları üreten nötronlar çoğunlukla alfa partiküllerinden sekonder spallasyon reaksiyonları ile üretilir, daha sonra uranyum serisi bozunma zincirlerinden elde edilir. Net sonuç, granitler gibi uranyum açısından zengin kayalarda gözlenen düşük 20Ne /22Ne ve daha yüksek 21Ne / 22Ne oranlarına doğru bir eğilim vermektedir. 21Ne ayrıca çeşitli doğal karasal nötron kaynaklarından bir nötronu emdiğinde, bir nükleojenik reaksiyonda da üretilebilir.
Ek olarak, maruz kalan karasal kayaların izotopik analizi 21Ne'nin kozmojenik (kozmik ışın) üretimini göstermiştir. Bu izotop, magnezyum, sodyum, silikon ve alüminyum üzerindeki spallasyon reaksiyonları ile üretilir. Üç izotopun tümü analiz edilerek, kozmojenik bileşen magmatik neon ve nükleojenik neondan çözülebilir. Bu, neon'un yüzey kayalarının ve meteoritlerin kozmik maruziyet yaşlarının belirlenmesinde yararlı bir araç olacağını göstermektedir.
Ksenona benzer şekilde, volkanik gaz örneklerinde gözlenen neon içeriği, 22Ne içeriğine göre 20Ne ve nükleojenik 21Ne ile zenginleştirilmiştir. Mantodan türetilen bu örneklerin neon izotopik içeriği, atmosferik olmayan bir neon kaynağını temsil eder. 20Ne ile zenginleştirilmiş bileşenler, muhtemelen güneş neonunu temsil eden Dünya'daki egzotik primordial nadir gaz bileşenlerine atfedilir. Elmaslarda yüksek 20Ne bolluğu bulunur, bu da Dünya'da bir güneş-neon rezervuarı olduğunu gösterir.
Özellikleri
Neon, helyumdan sonra en hafif ikinci soy gazdır. Vakum deşarj tüpünde kırmızımsı-turuncu yanar. Ayrıca, neon herhangi bir elementin en dar sıvı aralığına sahiptir: 24.55 K ila 27.05 K (−248.45 °C ila −245.95 °C veya −415.21 °F ila 10410.71 °F). Sıvı helyumun soğutma kapasitesinin (birim hacim başına) 40 katı ve sıvı hidrojenin üç katıdır. Çoğu uygulamada helyumdan daha ucuz bir soğutucu akışkandır.
Neon plazma, tüm soy gazların normal voltajlarında ve akımlarında en yoğun ışık deşarjına sahiptir. Bu ışığın insan gözüne olan ortalama rengi, bu aralıktaki birçok çizgi nedeniyle kırmızı-turuncudır; görsel bileşenler bir spektroskop tarafından dağıtılmadıkça gizli olan güçlü bir yeşil çizgi de içerir.
İki farklı neon aydınlatması yaygın olarak kullanılmaktadır. Neon parlaklık lambaları genellikle küçüktür ve çoğu 100 ila 250 volt arasında çalışır. Güç açık göstergeleri olarak ve devre test ekipmanlarında yaygın olarak kullanılmıştır, ancak bu uygulamalarda şimdi ışık yayan diyotlar (LED'ler) baskındır. Bu basit neon cihazları plazma ekranlarının ve plazma televizyon ekranlarının öncüleriydi. Neon tabelalar genellikle çok daha yüksek voltajlarda (2-15 kilovolt) çalışır ve ışık tüpleri genellikle metre uzunluğundadır. Cam boru genellikle mimari ve sanatsal uygulamaların yanı sıra tabela için şekiller ve harfler halinde oluşturulur.
Oluşum
 Çiçekçi dükkanında Neon tabela ile aydınlatılmış reklam panosu |
Yıldızlarda kararlı neon izotopları üretilir. Neon'un en bol izotopu 20Ne (%90.48), yıldız nükleosentezinin karbon yakma sürecinde karbon ve karbonun nükleer füzyonu ile oluşturulur. Bu, 8 güneş kütlesinden daha fazla yıldızın çekirdeklerinde meydana gelen 500 megakelinlerin üzerindeki sıcaklıkları gerektirir.
Neon evrensel ölçekte bol miktarda bulunur; hidrojen, helyum, oksijen ve karbondan sonra kütle olarak evrendeki en bol beşinci kimyasal elementtir (kimyasal elemente bakınız). Helyumdaki gibi Dünya'daki nispi nadirliği, nispi hafifliği, çok düşük sıcaklıklarda yüksek buhar basıncı, ve kimyasal inertlik, Dünya gibi daha küçük ve daha sıcak katı gezegenleri oluşturan yoğuşan gaz ve toz bulutlarında sıkışmasını önleyen tüm özellikler.
Neon monatomiktir ve Dünya atmosferinin büyük kısmını oluşturan diatomik azot ve oksijen moleküllerinden daha hafif yapar; neonla dolu bir balon, bir helyum balonundan daha yavaş da olsa, havada yükselecektir.
Neon'un evrendeki bolluğu 750'de yaklaşık 1 parça; Güneşte ve muhtemelen proto-güneş sistemi bulutsusunda, 600'de yaklaşık 1 parça. Galileo uzay aracı atmosferik giriş probu, Jüpiter'in üst atmosferinde bile, neon bolluğunun yaklaşık 10 kat azaldığını (tükenmiş), kütle olarak 6.000'de 1 parça seviyesine düşürdüğünü buldu. Bu, neon güneş bileşenini tutamayacak kadar sıcak bir bölgede oluşan dış güneş sisteminden Jüpiter'e neon getiren buz gezegenlerinin bile (Jüpiter üzerindeki daha ağır inert gazların bolluğu Güneş'te bulunanların birkaç katı olduğunu gösterebilir).
Neon, Dünya atmosferinde 55.000'de 1 parça veya hacimce 18.2 ppm (bu molekül veya mol fraksiyonu ile aynıdır) veya 79.000 havada kütle olarak 1 parça içerir. Kabukta daha küçük bir kısım içerir. Endüstriyel olarak sıvılaştırılmış havanın kriyojenik fraksiyonel damıtması ile üretilir.
17 Ağustos 2015'te, Ay Atmosferi ve Toz Çevre Kaşifi (LADEE) uzay aracıyla yapılan çalışmalara dayanarak, NASA bilim adamları ayın dışküresinde neon tespitini bildirdi.
Kimya
 Ne klatrat hidratın kristal yapısı |
Neon, ilk p-blok soy gaz ve gerçek bir elektron sekizlisine sahip ilk elementtir. İnerttir: daha hafif analogu, helyumda olduğu gibi, neon içeren güçlü bağlı nötr moleküller tanımlanmamıştır. Optik ve kütle spektrometrik çalışmalarda [NeAr]+, [NeH]+, ve [HeNe]+ iyonları gözlemlenmiştir. Katı neon klatrat hidrat, 0.35-0.48 GPa basınçlarda ve yaklaşık -30 °C sıcaklıklarda su buzu ve neon gazından üretildi.Ne atomları suya bağlı değildir ve bu malzeme içinde serbestçe hareket edebilir. Bunlar, klatratın birkaç gün boyunca bir vakum odasına yerleştirilmesiyle ekstrakte edilebilir, en az yoğun kristalli su formu olan buz XVI elde edilir.
Bilinen Pauling elektronegatiflik ölçeği kimyasal bağ enerjilerine dayanır, ancak bu değerler atıl helyum ve neon için açıkça ölçülmemiştir. Sadece (ölçülebilir) atomik enerjilere dayanan Allen elektronegatiflik ölçeği, neonu en elektronegatif element olarak tanımlar ve bunu flor ve helyum izler.
Uygulamalar
Neon genellikle işaretlerde kullanılır ve belirgin parlak kırmızımsı-turuncu ışık üretir. Diğer renklere sahip tüp ışıkları genellikle "neon" olarak adlandırılsa da, farklı soy gazlar veya floresan aydınlatmanın çeşitli renkleri kullanırlar.
Neon, vakum tüplerinde, yüksek voltaj göstergelerinde, paratonerlerde, dalgacık tüplerinde, televizyon tüplerinde ve helyum-neon lazerlerde kullanılır. Sıvılaştırılmış neon, daha aşırı sıvı-helyum soğutması ile elde edilebilen daha düşük sıcaklık aralığını gerektirmeyen uygulamalarda kriyojenik bir soğutucu olarak kullanılır.
Sıvı veya gaz olarak neon nispeten pahalıdır - küçük miktarlar için sıvı neonun fiyatı sıvı helyumun 55 katından fazla olabilir. Neonun masrafını artırmak, helyumdan farklı olarak sadece havadan elde edilebilen neonun nadirdir.
Neonun (24.5561 K) üçlü nokta sıcaklığı, 1990 Uluslararası Sıcaklık Ölçeğinde tanımlayıcı bir sabit noktadır.
Kaynak
- ↑ Meija, Juris; et al. (2016). "Elementlerin Atom Ağırlıkları 2013 (IUPAC Teknik Raporu)". Saf ve Uygulamalı Kimya. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
- ↑ Hammond, C. R. (2000). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition (PDF). CRC press. p. 19. ISBN 0849304814.
- ↑ Preston-Thomas, H. (1990). "The International Temperature Scale of 1990 (ITS-90)". Metrologia. 27: 3–10. Bibcode:1990Metro..27....3P. doi:10.1088/0026-1394/27/1/002.
- ↑ 4,0 4,1 Haynes, William M., ed. (2011). CRC Kimya ve Fizik El Kitabı (92. ed.). Boca Raton, FL: CRC Yayınları. p. 4.122. ISBN 1439855110.
- ↑ Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". in Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology, pages 343–383. Wiley. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.pub2
- ↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., ed. (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ↑ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
- ↑ Ramsay, William; Travers, Morris W. (1898). "On the Companions of Argon". Proceedings of the Royal Society of London. 63 (1): 437–440. doi:10.1098/rspl.1898.0057.
- ↑ "Neon: History". Softciências. 2007-02-27 Alınmıştır.