Altın

Altın, ₇₉Au
Altın
Görünüm	metalik sarı
Standart atom ağırlığı Ar, std(Au)	196.966570(4)
Periyodik tablodaki Altın
	platin ← altın → cıva
Atom numarası (Z)	79
Grup	11. grup
Period	periyot 6
Blok	d-blok
Element kategorisi	Geçiş metali
Elektron konfigürasyonu	[Xe] 4f14 5d10 6s1
Kabuk başına elektron	2, 8, 18, 32, 18, 1
Fiziksel özellikler
STP de Faz	katı
Erime noktası	1337.33 K (1064.18 °C, 1947.52 °F)
Kaynama noktası	3243 K (2970 °C, 5378 °F)
Yoğunluk (r.t. yakın)	19.30 g/cm3
sıvı olduğunda ( m.p.)	17.31 g/cm3
Isı entalpisi	12.55 kJ/mol
Buharlaştırma ısı	342 kJ/mol
Molar ısı kapasitesi	25.418 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Oksidasyon durumları	−3, −2, −1, 0, +1, +2, +3, +5 (bir amfoterik oksit)
Elektronegatiflik	Pauling ölçeği: 2.54
İyonlaşma enerjisi	1.: 890.1 kJ/mol ; 2.: 1980 kJ/mol ; ;
Atom yarıçapı	deneysel: 144 pm
Kovalent yarıçapı	136±6 pm
Van der Waals yarıçapı	166 pm
	; altın spektral çizgileri
Diğer özellikler
Kristal yapı	yüz merkezli kübik (fcc)
Sesin hızı klay çubuk	2030 m/s (r.t.)
Termal Genleşme	14.2 µm/(m·K) (25 °C)
Termal iletkenlik	318 W/(m·K)
Elektriksel direnç	22.14 nΩ·m (20 °C)
Manyetik sıralama	diyamanyetik
Manyetik alınganlık	−28.0·10−6 cm3/mol (296 K'da)
Gerilme direnci	120 MPa
Young modülü	79 GPa
Kayma modülü	27 GPa
Bulk modülü	180 GPa
Poisson oranı	0.4
Mohs sertliği	2.5
Vickers sertliği	188–216 MPa
Brinell sertliği	188–245 MPa
CAS Numarası	7440-57-5
Tarihçe
Adlandırma	Latince'de aurum, altın anlamında
Keşfeden	Orta Doğu'da (MÖ 6000'den önce)
altın ana izotopları
β−	196Hg
	view; talk; edit; \| referanslar

Altın sembolü Au (Latince'de: aurum) ve atom numarası 79 olan kimyasal bir elementtir ve doğal olarak oluşan yüksek atom numaralı elementlerden biridir. Saf bir formda, parlak, hafif kırmızımsı sarı, yoğun, yumuşak, yumuşak ve sünek bir metaldir. Kimyasal olarak altın, bir geçiş metali ve bir grup 11 elementidir. En az reaktif olan kimyasal elementlerden biridir ve standart koşullar altında katıdır. Altın genellikle serbest elemental (doğal) formda, külçe veya tanecik olarak, kayalarda, damarlarda ve alüvyon birikintilerinde bulunur. Doğal gümüş elementi (elektrum olarak) ile katı bir çözelti serisinde oluşur ve ayrıca doğal olarak bakır ve paladyum ile alaşımlanır. Daha az yaygın olarak, minerallerde altın bileşikleri olarak, genellikle tellür (altın telluridler) ile ortaya çıkar.

Altın çoğu aside karşı dirençlidir, ancak suda çözünebilen bir tetrakloroaurat anyonu oluşturan aqua regia'da (nitrik asit ve hidroklorik asit karışımı) çözünür. Altını rafine etmek ve metal nesnelerde altının varlığını doğrulamak için uzun süredir kullanılan bir özellik olan gümüş ve baz metalleri çözen nitrik asitte çözünmez ve asit testi terimini ortaya çıkarır. Altın ayrıca madencilik ve elektrokaplamada kullanılan alkali siyanür çözeltilerinde çözünür. Altın civa içinde eriyerek amalgam alaşımları oluşturur, ancak bu kimyasal bir reaksiyon değildir.

Nispeten nadir bir element olan altın, kayıtlı tarih boyunca madeni para, mücevher ve diğer sanatlarda kullanılan değerli bir metaldir. Geçmişte, bir altın standardı genellikle bir para politikası olarak uygulanıyordu, ancak 1930'larda altın sikkelerin dolaşımdaki para birimi olarak basılması sona erdi ve dünya altın standardı, 1971'den sonra fiat para birimi sistemi için terk edildi.

2019 itibariyle toplam 197.576 ton altın yer üstünde bulunuyor. Bu, her iki tarafı kabaca 21,7 metre olan bir kübe eşittir. Üretilen yeni altının dünya tüketimi yaklaşık %50 kuyumculukta, %40 yatırımda ve %10 sanayide kullanılıyor. Altının yüksek işlenebilirliği, sünekliği, korozyona ve diğer birçok kimyasal reaksiyona karşı direnci ve elektriğin iletkenliği, her tür bilgisayarlı cihazda (başlıca endüstriyel kullanımı) korozyona dayanıklı elektrik konektörlerinde kullanılmaya devam etmesine yol açmıştır. Altın ayrıca kızılötesi ekranlama, renkli cam üretimi, altın varaklama ve diş restorasyonunda da kullanılır. Bazı altın tuzları hala tıpta antienflamatuar olarak kullanılmaktadır. 2017 itibariyle, dünyanın en büyük altın üreticisi, yılda 440 ton ile Çin'dir.

Kaynak

↑ Meija, Juris; et al. (2016). "Elementlerin Atom Ağırlıkları 2013 (IUPAC Teknik Raporu)". Saf ve Uygulamalı Kimya. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
↑ Mézaille, Nicolas; Avarvari, Narcis; Maigrot, Nicole; Ricard, Louis; Mathey, François; Le Floch, Pascal; Cataldo, Laurent; Berclaz, Théo; Geoffroy, Michel (1999). "Gold(I) and Gold(0) Complexes of Phosphinine‐Based Macrocycles". Angewandte Chemie International Edition (21): 3194–3197. doi:10.1002/(SICI)1521-3773(19991102)38:21<3194::AID-ANIE3194>3.0.CO;2-O.
↑ Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
↑ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
↑ Kelly, P. F. (2015). Properties of Materials. CRC Press. p. 355. ISBN 978-1-4822-0624-1.

[CIAAW2013-1] Meija, Juris; et al. (2016). "Elementlerin Atom Ağırlıkları 2013 (IUPAC Teknik Raporu)". Saf ve Uygulamalı Kimya. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.

[2] Mézaille, Nicolas; Avarvari, Narcis; Maigrot, Nicole; Ricard, Louis; Mathey, François; Le Floch, Pascal; Cataldo, Laurent; Berclaz, Théo; Geoffroy, Michel (1999). "Gold(I) and Gold(0) Complexes of Phosphinine‐Based Macrocycles". Angewandte Chemie International Edition (21): 3194–3197. doi:10.1002/(SICI)1521-3773(19991102)38:21<3194::AID-ANIE3194>3.0.CO;2-O.

[3] Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.

[4] Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.

[5] Kelly, P. F. (2015). Properties of Materials. CRC Press. p. 355. ISBN 978-1-4822-0624-1.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Altın

Kaynak

Gezinti menüsü

Ara