Kurşun

Kurşun, ₈₂Pb

Kurşun
Telaffuz	/ˈlɛd/ ​(led)
Görünüm	metalik gri
Standart atom ağırlığı Ar, std(Pb)	7002207200000000000♠207.2(1)
Periyodik tablodaki Kurşun
Sn ↑ Pb ↓ Fl talyum ← kurşun → bizmut
Atom numarası (Z)	82
Grup	14. grup (karbon grup)
Period	periyot 6
Blok	p-blok
Element kategorisi	Geçiş sonrası metal
Elektron konfigürasyonu	[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p2
Kabuk başına elektron	2, 8, 18, 32, 18, 4
Fiziksel özellikler
STP de Faz	katı
Erime noktası	600.61 K ​(327.46 °C, ​621.43 °F)
Kaynama noktası	2022 K ​(1749 °C, ​3180 °F)
Yoğunluk (r.t. yakın)	11.34 g/cm3
sıvı olduğunda ( m.p.)	10.66 g/cm3
Isı entalpisi	4.77 kJ/mol
Buharlaştırma ısı	179.5 kJ/mol
Molar ısı kapasitesi	26.650 J/(mol·K)
Buhar basıncı P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T (K) 978 1088 1229 1412 1660 2027
Atom özellikleri
Oksidasyon durumları	−4, −2, −1, +1, +2, +3, +4 (bir amfoterik oksit)
Elektronegatiflik	Pauling ölçeği: 1.87 (+2)
İyonlaşma enerjisi	1.: 715.6 kJ/mol 2.: 1450.5 kJ/mol 3.: 3081.5 kJ/mol
Atom yarıçapı	deneysel: 175 pm
Kovalent yarıçapı	146±5 pm
Van der Waals yarıçapı	202 pm
kurşun spektral çizgileri
Diğer özellikler
Kristal yapı	​yüz merkezli kübik (fcc)
Sesin hızı klay çubuk	1190 m/s (r.t.) (sertleşir)
Termal Genleşme	28.9 µm/(m·K) (25 °C)
Termal iletkenlik	35.3 W/(m·K)
Elektriksel direnç	208 nΩ·m (20 °C)
Manyetik sıralama	diyamanyetik
Manyetik alınganlık	−23.0×10−6 cm3/mol (298 K'da)
Young modülü	16 GPa
Kayma modülü	5.6 GPa
Bulk modülü	46 GPa
Poisson oranı	0.44
Mohs sertliği	1.5
Brinell sertliği	38–50 MPa
CAS Numarası	7439-92-1
Tarihçe
Keşfeden	Orta Doğu'da (MÖ 7000)
kurşun ana izotopları
İzo­top Bol­luk Half-life (t1/2) Bozunma modu Boz­unma 204Pb 1.4% kararlı 206Pb 24.1% kararlı 207Pb 22.1% kararlı 208Pb 52.4% kararlı
İzotopik bolluklar numuneye göre büyük ölçüde değişir

Kurşun, Pb (Latince plumbum) ve atom numarası 82 olan kimyasal bir elementtir. Çoğu yaygın malzemeden daha yoğun olan ağır bir metaldir. Kurşun yumuşaktır ve ayrıca nispeten düşük bir erime noktasına sahiptir. Yeni kesildiğinde, kurşun mavi renkte gümüş rengindedir; havaya maruz kaldığında donuk gri bir renge dönüşür. Kurşun, herhangi bir kararlı element arasında en yüksek atom numarasına sahiptir ve izotoplarından üçü, daha ağır elementlerin ana nükleer bozunma zincirlerinin uç noktalarıdır.

Kurşun, nispeten reaktif olmayan bir geçiş sonrası metaldir. Zayıf metalik karakteri, amfoterik doğası ile gösterilmiştir; kurşun ve kurşun oksitler asitler ve bazlarla reaksiyona girer ve kovalent bağlar oluşturma eğilimindedir. Kurşun bileşikleri genellikle karbon grubunun daha hafif üyelerinde ortak olan +4 durumundan ziyade +2 oksidasyon durumunda bulunur. İstisnalar çoğunlukla organolead bileşiklerle sınırlıdır. Grubun daha hafif üyeleri gibi, kurşun da kendisiyle bağ kurma eğilimindedir; zincirler ve çok yüzlü yapılar oluşturabilir.

Kurşun cevherlerinden kolaylıkla çıkarılır; Batı Asya'daki tarih öncesi insanlar bunu biliyordu. Galena, genellikle gümüş içeren bir ana kurşun cevheridir. Gümüşe olan ilgi, antik Roma'da yaygın olarak kurşun çıkarılmasına ve kullanılmasına yardımcı oldu. Kurşun üretimi Roma'nın düşüşünden sonra azaldı ve Sanayi Devrimi'ne kadar karşılaştırılabilir seviyelere ulaşamadı. 2014 yılında, yıllık küresel kurşun üretimi yaklaşık on milyon tondu ve bunun yarısından fazlası geri dönüşümden sağlanıyordu. Kurşunun yüksek yoğunluğu, düşük erime noktası, sünekliği ve oksidasyona karşı nispi eylemsizliği onu faydalı kılar. Nispeten bolluğu ve düşük maliyeti ile birleşen bu özellikler, inşaat, sıhhi tesisat, piller, mermiler, ağırlıklar, lehimler, kalaylar, eriyebilir alaşımlar, beyaz boyalar, kurşunlu benzin ve radyasyon korumasında yaygın olarak kullanılmasına neden oldu.

19. yüzyılın sonlarında, kurşunun toksisitesi kabul edildi ve kullanımı o zamandan beri birçok uygulamada aşamalı olarak kaldırıldı. Bununla birlikte, birçok ülke, bazı boya ve kurşun türleri dahil, insanları kurşuna maruz bırakan ürünlerin satışına hala izin vermektedir. Kurşun, yumuşak doku ve kemiklerde biriken bir nörotoksindir; sinir sistemine zarar verir ve biyolojik enzimlerin işlevine müdahale ederek beyin hasarı ve davranış sorunları gibi nörolojik bozukluklara neden olur.